V KK 178/15

Sygn. akt V KK 178/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 17 czerwca 2015 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący)

SSN Roman Sądej

SSA del. do SN Dariusz Czajkowski (sprawozdawca)

Protokolant Katarzyna Wełpa

w sprawie Ł. F.

oskarżonego z art. 286 § 1 kk

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 kpk

w dniu 17 czerwca 2015 r.,

kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego

od wyroku Sądu Rejonowego w W.

z dnia 23 czerwca 2010 r.,

uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi

Rejonowemu do

ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy, po rozpoznaniu na posiedzeniu sprawy Ł.F., oskarżonego o

popełnienie w dniu 16 kwietnia 2008 roku czynu z art. 286 § 1 k.k., po

uwzględnieniu wniosku prokuratora, złożonego w trybie art 335 § 1 k.p.k., wyrokiem

2

wydanym w dniu 23 czerwca 2010 roku skazał oskarżonego na karę roku

pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat,

oddał go w tym okresie pod dozór kuratora i zobowiązał do naprawienia szkody

pokrzywdzonemu.

Wyrok ten nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się w

dniu 1 lipca 2010 r. Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2011r., Sąd Rejonowy

zarządził wykonanie wobec Ł. F. orzeczonej kary roku pozbawienia wolności.

Kasację od wymienionego na wstępie wyroku w całości – na korzyść

skazanego – wniósł Prokurator Generalny. Zarzucił on temu wyrokowi:

I. rażące naruszenie przepisów prawa karnego procesowego:

- art 79 § 1 pkt 1 k.p.k., polegające na przeprowadzeniu postępowania karnego bez

wyznaczenia oskarżonemu Ł. F. obrońcy z urzędu pomimo tego, że w chwili

popełnienia zarzucanego mu czynu był on nieletni, co stanowi bezwzględną

przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § l pkt 10 k.p.k.;

- art. 113 k.p.k., polegające na niepodpisaniu wydanego przez sąd wyroku, co

stanowi bezwzględna przyczynę uchylenia orzeczenia przewidzianą w art. 439 § 1

pkt 6 in fine k.p.k.;

II.rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa

karnego procesowego - art. 343 § 7 k.p.k. w związku z art. 335 § 1 k.p.k..

polegające na uwzględnieniu wadliwie sformułowanego wniosku prokuratora o

skazanie Ł. F. za czyn z art. 286 § 1 k.k. bez przeprowadzania rozprawy i wydaniu

wyroku zgodnie z wnioskiem, co doprowadziło do rażącej obrazy art.13 w zw. z art.

18 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 października 1982 roku o postępowaniu w sprawach

nieletnich, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania sądu w niniejszej sprawie

(Dz. U. nr 35. poz. 228 ze zm.) poprzez orzeczenie wobec oskarżonego, który w

chwili popełnienia zarzucanego czynu był nieletni, kary bez nadzwyczajnego jej

złagodzenia.

Stawiając powyższy zarzut Prokurator Generalny wniósł o uchylenie

zaskarżonego wyroku nakazowego i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do

ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

3

Kasacja jest oczywiście zasadna, a wykazane w niej liczne rażące

uchybienia, popełnione przez Sąd Rejonowy, z których dwa należą do kategorii

bezwzględnych przyczyn odwoławczych, zwalniają Sąd Najwyższy od wykazywania

ich wpływu na treść orzeczenia (art. 523 § 1 k.p.k.), jak i ustosunkowywania się do

zarzutu rażącej obrazy prawa wskazanego w pkt II skargi, a to z uwagi na treść

art.436 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.

Ł. F. w chwili popełnienia czynu nie miał ukończonych 17 lat, zatem w jego

sprawie winny mieć zastosowanie przepisy ustawy z dnia 26 października 1982

roku o postępowaniu w sprawach nieletnich (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 382),

w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania sądu w niniejszej sprawie. Skoro

postępowanie przeciwko Ł. F. wszczęto po ukończeniu przez niego 18 lat, to

zastosowanie wobec niego winien mieć przepis art. 18 § 1 pkt 2 cyt. ustawy oraz art.

79 § 1 pkt 1 k.p.k., zgodnie z którym nieletni musi mieć obrońcę. Podkreślić bowiem

należy, że sprawca czynu karalnego, którego dopuścił się przed ukończeniem 17

roku życia, nie traci statusu nieletniego, bez względu na to, kiedy została

rozpoznana jego sprawa (vide wyroki Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 2014 r.,

sygn. akt III KK 66/14, LEX nr 483674, z dnia 2 lutego 2006 r., sygn. akt III KK

354/05, LEX nr 176056). Tym samym rację należy przyznać autorowi kasacji, że de

lege lata w sprawie Ł. F. zaistniała bezwzględna przyczyna odwoławcza, określona

w art. 439 § 1 pkt. 10 k.p.k., skoro w postępowaniu wyżej wymieniony oskarżony

obrońcy nie posiadał.

Trafny jest również zarzut zaistnienia kolejnej bezwzględnej przyczyny

odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k. w postaci niepodpisania

wydanego orzeczenia. Stanowi to oczywistą obrazę przepisu art. 113 k.p.k., która

musi również skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku bez jakiegokolwiek

badania wpływu popełnionego uchybienia na treść orzeczenia.

Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.