II KK 128/15

Sygn. akt II KK 128/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 25 czerwca 2015 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Michał Laskowski (przewodniczący)

SSN Jerzy Grubba

SSA del. do SN Stanisław Stankiewicz (sprawozdawca)

Protokolant Małgorzata Sobieszczańska

w sprawie M. O.

skazanego z art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 kk i in.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu

w trybie art. 535 § 5 kpk

w dniu 25 czerwca 2015 r.,

kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego

na korzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w W.

z dnia 18 listopada 2013 r.,

uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi

Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE

M. O. został oskarżony o to, że:

I. w nieustalonym okresie nie wcześniej niż od 31 maja 2005 r. do 23 listopada

2005 r. posiadał pojazd m-ki Toyota Yaris […]pochodzący z kradzieży z włamaniem

w dniu 31 maja 2005 r. w W. na szkodę W. B., przy czym czynu tego dopuścił się w

2

ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności za

przestępstwo podobne, tj. o czyn z art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.;

II. w dniu 13 lipca 2005 r. w Wydziale Komunikacji przy ul. K. przedstawił do

rejestracji dokumenty pojazdu m-ki Toyota Yaris […]sprowadzonego z Niemiec

wyłudzając w ten sposób decyzję o rejestracji, która posłużyła do legalizacji

pojazdu m-ki Toyota Yaris […] pochodzącego z kradzieży z włamaniem w dniu 31

maja 2005 r. w W. przy ul. K., przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po

odbyciu kary co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo

podobne, tj. o czyn z art. 272 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.;

III. w dniu 08 czerwca 2005 r. w Okręgowej Stacji Kontroli Pojazdów w W. wyłudził

poświadczenie nieprawdy w postaci zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu

technicznym pojazdu m-ki Toyota Yaris […], przy czym czynu tego dopuścił się w

ciągu 5 lat po odbyciu kary co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności za

przestępstwo podobne, tj. o czyn z art. 272 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.;

IV. w dniu 23 listopada 2005 r: w W. doprowadził E. K. do niekorzystnego

rozporządzenia mieniem w kwocie 30.500 zł poprzez sprzedaż pochodzącego z

kradzieży pojazdu m-ki Toyota Varis […], przy czym czynu tego dopuścił się w

ciągu 5 lat po odbyciu kary co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności za

przestępstwo podobne, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.;

V. w nieustalonym okresie nie wcześniej niż od 30 sierpnia 2005 r. do 29 września

2005 r. posiadał pojazd m-ki Toyota Yaris […]pochodzący z kradzieży z włamaniem

w dniu 30 sierpnia 2005 r. w W. przy ul. C. na szkodę P., przy czym czynu tego

dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu kary co najmniej 6 miesięcy pozbawienia

wolności za przestępstwo podobne, tj. o czyn z art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1

k.k.;

VI. w dniu 10 lipca 2005 r. w Wydziale Komunikacji przy ul. K. przedstawił do

rejestracji dokumenty m-ki Toyota Yaris […]z Francji wyłudzając w ten sposób

decyzję o rejestracji, która posłużyła do legalizacji pojazdu m-ki Toyota Yaris […]

pochodzącego z kradzieży z włamaniem w dniu 30 sierpnia 2005 r. w W. przy ul.

C., przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu kary co najmniej 6

miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo podobne, tj. o czyn z art. 272 k.k.

w zw. z art. 64 § 1 k.k.;

3

VII. w dniu 7 lipca 2005 r. w Okręgowej Stacji Kontroli Pojazdów w K. wyłudził

poświadczenie nieprawdy w postaci zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu

technicznym pojazdu m-ki Toyota Yaris […], przy czym czynu tego dopuścił się w

ciągu 5 lat po odbyciu kary co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności za

przestępstwo podobne, tj. o czyn z art. 272 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.;

VIII. w dniu 29 września 2005 r. w W. doprowadził B. C. do niekorzystnego

rozporządzenia mieniem w kwocie 17.200 zł poprzez sprzedaż pochodzącego z

kradzieży pojazdu m-ki Toyota Yaris […], przy czym czynu tego dopuścił się w

ciągu 5 lat po odbyciu kary co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności za

przestępstwo podobne, tj. o czyn z art.. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.;

IX. W nieustalonym okresie nie wcześniej niż od 23 listopada 2004 r. do 07 marca

2005 r. posiadał pojazd m-ki Honda Civic […]pochodzący z kradzieży z włamaniem

w dniu 23 listopada 2005 r. w W. przy ul. L. na szkodę D. i R. B., przy czym czynu

tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu kary co najmniej 6 miesięcy pozbawienia

wolności za umyślne przestępstwo podobne, tj. o czyn z art. 291 § 1 k.k. w zw. z

art. 64 § 1 k.k.;

X. w dniu 26 października 2004 r. w Wydziale Komunikacji w W. przy ul. K. .

przedstawił do rejestracji dokument pojazdu m-ki Honda Civic

[…], wyłudzając w ten sposób decyzję o rejestracji, która posłużyła do legalizacji

pojazdu m-ki Honda Civic […] pochodzącego z kradzieży z włamaniem w dniu 23

listopada 2005 r. w W. przy ul. L., przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat

po odbyciu kary co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności za umyślne

przestępstwo podobne, tj. o czyn z art. 272 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.;

XI. w dniu 22 października 2004 r. w Okręgowej Stacji Kontroli Pojazdów w W.

wyłudził poświadczenie nieprawdy w postaci zaświadczenia o przeprowadzonym

badaniu technicznym pojazdu m-ki Honda Civic […] oraz nabiciu nowego numeru

nadwozia […], przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu kary co

najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne, tj. o

czyn z art. 272 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.;

XII. w dniu 07 marca 2005 r. w W. doprowadził R. N. do niekorzystnego

rozporządzenia mieniem w kwocie I7.000zł poprzez sprzedaż pochodzącego z

kradzieży pojazdu m-ki Honda Civic […], przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu

4

5 lat po odbyciu kary co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności za umyślne

przestępstwo podobne, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.;

XIII. w nieustalonym okresie nie wcześniej niż od 22 grudnia 2004 r. do 03 czerwca

2005 r. posiadał pojazd m-ki Honda Civic […] pochodzący z kradzieży z włamaniem

w dniu 22 grudnia 2004 r. w W. przy ul. K. na szkodę J. D., przy czym czynu tego

dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu kary co najmniej 6 miesięcy pozbawienia

wolności za umyślne przestępstwo podobne, tj. o czyn z art. 291 § 1 k.k. w zw. z

art. 64 § 1 k.k.;

XIV. w dniu 11 lutego 2005 r. w Wydziale Komunikacji w W. przy ul. K. wspólnie i w

porozumieniu z A. S. przedstawił do rejestracji dokumenty pojazdu m-ki Honda

Civic […] wyłudzając w ten sposób decyzję o rejestracji, która posłużyła do

legalizacji pojazdu m-ki Honda Civic […] pochodzącego z kradzieży z włamaniem w

dniu 22 grudnia 2004 r. w W. przy ul. K., przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu

5 lat po odbyciu kary co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności za umyślne

przestępstwo podobne, tj. o czyn z art. 272 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.;

XV. w dniu 15 lutego 2005 r. w Okręgowej Stacji Kontroli Pojazdów w W. wyłudził

poświadczenie nieprawdy w postaci zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu

technicznym pojazdu m-ki Honda Civic […], przy czym czynu tego dopuścił się w

ciągu 5 lat po odbyciu kary co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności za

umyślne przestępstwo podobne, tj. o czyn z art. 272 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.;

XVI. w dniu 03 czerwca 2005 r. w W. doprowadził M. R. do niekorzystnego

rozporządzenia mieniem w kwocie 25.000 zl poprzez sprzedaż pochodzącego z

kradzieży pojazdu m-ki pojazdu m-ki Honda Civic […], przy czym czynu tego

dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu kary co najmniej 6 miesięcy pozbawienia

wolności za umyślne przestępstwo podobne, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. w zw. z

art. 64 § 1 k.k.

Sąd Rejonowy w W. wyrokiem z dnia 18 listopada 2013 r., orzekł:

1. oskarżonego M. O. uznał za winnego popełnienia wszystkich zarzucanych mu

aktem oskarżenia czynów i za to :

- za czyn opisany w pkt. I aktu oskarżenia na podstawie art. 291 § 1 k.k. w zw. z art.

64 § 1 k.k. skazał go, a na podstawie art. 291 § 1 k.k. wymierzył mu karę 6

miesięcy pozbawienia wolności;

5

- za czyn opisany w pkt. II aktu oskarżenia na podstawie art. 272 k.k. w zw. z art. 64

§ 1 k.k. skazał go, a na podstawie art. 272 k.k. wymierzył mu karę 5 miesięcy

pozbawienia wolności;

- za czyn opisany w pkt. III aktu oskarżenia na podstawie art. 272 k.k. w zw. z art.

64 § 1 k.k. skazał go, a na podstawie art. 272 k.k. wymierzył mu karę 5 miesięcy

pozbawienia wolności;

- za czyn opisany w pkt. IV aktu oskarżenia na podstawie art. 286 § 1 k.k. w zw. z

art. 64 § 1 k.k. skazał go, a na podstawie art. 286 § 1 k.k. wymierzył mu karę 6

miesięcy pozbawienia wolności;

- za czyn opisany w pkt. V aktu oskarżenia na podstawie art. 291 § 1 k.k. w zw. z

art. 64 § 1 k.k. skazał go, a na podstawie art. 291 § 1 k.k. wymierzył mu karę 6

miesięcy pozbawienia wolności;

- za czyn opisany w pkt. VI aktu oskarżenia na podstawie art. 272 k.k. w zw. z art.

64 § 1 k.k. skazał go, a na podstawie art. 272 k.k. wymierzył mu karę 5 miesięcy

pozbawienia wolności;

- za czyn opisany w pkt. VII aktu oskarżenia na podstawie art. 272 k.k. w zw. z art.

64 § 1 k.k. skazał go, a na podstawie art. 272 k.k. wymierzył mu karę 5 miesięcy

pozbawienia wolności;

- za czyn opisany w pkt. VIII aktu oskarżenia na podstawie art. 286 § 1 k.k. w zw. z

art. 64 § 1 k.k. skazał go, a na podstawie art. 286 § 1 k.k. wymierzył mu karę 6

miesięcy pozbawienia wolności;

- za czyn opisany w pkt. IX aktu oskarżenia, precyzując, iż pochodzi z kradzieży z

włamaniem dokonanej w dniu z 22/23 listopada 2004 r. i za to na podstawie art.

291 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. skazał go, a na podstawie art. 291 § 1 k.k.

wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności;

- za czyn opisany w pkt. X aktu oskarżenia, precyzując, iż pochodzi z kradzieży z

włamaniem dokonanej w dniu z 22/23 listopada 2004 r. i za to na podstawie art.

272 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. skazał go, a na podstawie art. 272 k.k. wymierzył

mu karę 5 miesięcy pozbawienia wolności;

- za czyn opisany w pkt. XI aktu oskarżenia na podstawie art. 272 k.k. w zw. z art.

64 § 1 k.k. skazał go, a na podstawie art. 272 k.k. wymierzył mu karę 5 miesięcy

pozbawienia wolności;

6

- za czyn opisany w pkt. XII aktu oskarżenia na podstawie art. 286 § 1 k.k. w zw. z

art. 64 § 1 k.k. skazał go, a na podstawie art. 286 § 1 k.k. wymierzył mu karę 6

miesięcy pozbawienia wolności;

- za czyn opisany w pkt. XIII aktu oskarżenia na podstawie art. 291 § 1 k.k. w zw. z

art. 64 § 1 k.k. skazał go, a na podstawie art. 291 § 1 k.k. wymierzył mu karę 6

miesięcy pozbawienia wolności;

- za czyn opisany w pkt. XIV aktu oskarżenia na podstawie art. 272 k.k. w zw. z art.

64 § 1 k.k. skazał go, a na podstawie art. 272 k.k. wymierzył mu karę 5 miesięcy

pozbawienia wolności;

- za czyn opisany w pkt. XV aktu oskarżenia na podstawie art. 272 k.k. w zw. z art.

64 § 1 k.k. skazał go, a na podstawie art. 272 k.k. wymierzył mu karę 5 miesięcy

pozbawienia wolności;

- za czyn opisany w pkt. XVI aktu oskarżenia na podstawie art. 286 § 1 k.k. w zw. z

art. 64 § 1 k.k. skazał go, a na podstawie art. 286 § 1 k.k. wymierzył mu karę 6

miesięcy pozbawienia wolności;

2. na podstawie art. 85 k.k. w zw. z art. 86 § 1 k.k. wymierzył oskarżonemu karę

łączną 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności;

3. na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego obowiązek naprawienia

szkody wyrządzonej przestępstwami w całości, poprzez wpłacenie na rzecz

pokrzywdzonych: E. K. - kwoty 30.500 zł, B. C. kwoty -17.200 zł, R. N. - kwoty

17.000 zł, M. R. - kwoty 25.000 zł;

4. na podstawie art. 327 k.p.k. zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa

kwotę 9.571,60 zł tytułem kosztów procesu, w tym kwotę 400 zł tytułem opłaty.

Wyrok ten nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się z dniem 29

listopada 2013 r.

Obecnie, kasację od tego wyroku, na korzyść M. O., wniósł Prokurator

Generalny, który zaskarżył go w całości i na podstawie art. 532 k.p.k., art. 526 § 1

k.p.k. oraz art. 537 § 1 i 2 k.p.k. zarzucił: rażące i mające istotny wpływ na treść

orzeczenia naruszenie przepisów prawa karnego procesowego i materialnego, to

jest art. 387 § 2 k.p.k., art. 64 § 1 k.k. i art. 291 § 1 k.k., polegające na

uwzględnieniu przez sąd wniosku oskarżonego. któremu nie sprzeciwili się

prokurator i pokrzywdzeni, o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia

7

postępowania dowodowego, mimo istnienia istotnych wątpliwości co do

okoliczności popełnienia przez oskarżonego zarzucanych mu przestępstw:

1. związanych z jego karalnością, w wyniku czego doszło do niezasadnego

przyjęcia, iż popełnienia w okresie od 22 października 2004 r. do 23 listopada 2005

r. szesnastu przestępstw z art. 291 § 1 k.k., art. 272 k.k. i art. 286 § 1 k.k.

oskarżony dopuścił się działając w warunkach art. 64 § 1 k.k., podczas gdy będący

podstawą przyjęcia recydywy szczególnej podstawowej wyrok Sądu Rejonowego w

sprawie III K …/06; którym na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności

zaliczono okres tymczasowego aresztowania od dnia 10 kwietnia 2003 r. do dnia 8

września 2004 r. został wydany w dniu 22 maja 2006 r., a uprawomocnił się w dniu

23 stycznia 2007r.,

2. związanych z zawarciem w opisach czynów zarzucanych oskarżonemu w

pkt I, V, IX i XIII przestępstw z art. 291 § 1 k.k., iż ich popełnienia dopuścił się on

poprzez posiadanie pojazdów pochodzących, z kradzieży z włamaniem, podczas

gdy do znamion czasownikowych przestępstwa z art. 291 § 1 k.k. należą jedynie

nabycie, pomoc do zbycia, przyjęcie lub pomoc do ukrycia rzeczy uzyskanej za

pomocą czynu zabronionego

W oparciu o tak sformułowane zarzuty, autor kasacji wniósł o uchylenie

zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego

rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja Prokuratora Generalnego, wywiedziona na korzyść skazanego,

wobec jej oczywistej zasadności, mogła być rozpoznana i uwzględniona na

posiedzeniu, w trybie określonym przepisem art. 535 § 3 k.p.k.

Nie ulega żadnej wątpliwości, że przyjęcie w treści wyroku sądu meriti

podstawy przyjęcia odpowiedzialności M. O. na płaszczyźnie art. 64 § 1 k.k., nie

odpowiadało wszystkim warunkom tego unormowania i nastąpiło z rażącą obrazą

przepisów prawa materialnego. Przede wszystkim trzeba przypomnieć, że

recydywa szczególna w typie podstawowym zachodzi wtedy, gdy sprawca, skazany

za przestępstwo umyślne na karę pozbawienia wolności, w ciągu 5 lat po odbyciu

co najmniej 6 miesięcy kary, umyślnie popełnia przestępstwo podobne do tego, za

które był już skazany. Warunek uprzedniego skazania nie został jednak w

8

rozpoznawanej sprawie spełniony. Jak wynika z analizy akt sprawy podstawą

przyjęcia, iż M. O. dopuścił się popełnienia zarzucanych mu czynów działając w

warunkach powrotu do przestępstwa określonego w art. 64 § 1 k.k., nie był odpis

wyroku w sprawie III K ../06, a tylko zapis z pozycji 3 Informacji o osobie z

Krajowego Rejestru Karnego, który wskazywał, iż M. O. został skazany wyrokiem

Sądu Rejonowego z dnia 22 maja 2006 r., sygn. akt III K …/06, za popełnienie

przestępstw z art. 272 k.k., art. 291 § 1 k.k. i z art. 286 § 1 k.k. na karę łączną 4 lat i

6 miesięcy pozbawienia wolności, z zaliczeniem okresu pozbawienia wolności od

dnia 10 kwietnia 2003 r. do 8 września 2004 r. Niezależnie od tego, iż sąd meriti nie

dysponował załączonym do akt odpisem wyroku wydanego w sprawie III K …/06, to

już sam zapis w tejże karcie karnej wskazywał, iż wyrok ten nie może stanowić

podstawy do przyjęcia recydywy specjalnej podstawowej w sprawie IV K …/07.

Wprawdzie w niniejszej sprawie przypisano oskarżonemu popełnienie czynów

wyczerpujących znamiona tych samych umyślnych przestępstw, co w sprawie III K

…/06, tj. z art. 291 § 1 k.k., art. 272 k.k. oraz z art. 286 § 1 k.k., jednakże czyny te

zostały popełnione w okresie od 22 października 2004 r. do 23 listopada 2005 r., a

więc niewątpliwie zostały one popełnione nie tylko przed uprawomocnieniem się,

ale i w ogóle - przed wydaniem wyroku w sprawie III K …/06. Zatem brak było

warunków pozwalających na uznanie, iż M. O. popełnił zarzucane mu w sprawie IV

K …/07 przestępstwa działając w warunkach określonych w art. 64 § 1 k.k. Jest

bowiem oczywiste, że nie został spełniony pierwszy warunek recydywy z art. 64 § 1

k.k., jakim jest popełnienie przestępstwa po uprzednim prawomocnym skazaniu.

Zgodnie z treścią przywołanego przepisu recydywa specjalna podstawowa

zachodzi wówczas, gdy sprawca skazany za przestępstwo umyślne na karę

pozbawienia wolności, w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary

umyślnie popełnia przestępstwo podobne do tego za które był już skazany.

Wskazane przesłanki mają charakter równoważny i muszą być spełnione łącznie,

jednakże przestępstwo może więc spełniać warunki określone w art. 64 § 1 k.k.

tylko wtedy, gdy zostało popełnione już po prawomocnym osądzeniu

wcześniejszego przestępstwa. Przez skazanie rozumieć należy prawomocne

uznanie za winnego, albowiem skazanym - w rozumieniu tego przepisu - jest

bowiem tylko ta osoba, co do której zapadł prawomocny wyrok sądu (vide art. 42

9

ust. 3 Konstytucji RP i art. 5 § 1 k.p.k.). Wyrok skazujący musi być przy tym

prawomocny w chwili popełnienia przez sprawcę kolejnego, podobnego

przestępstwa. Warunek uprzedniego skazania nie jest natomiast spełniony, jeżeli

sprawca popełnił nowe przestępstwo umyślne zanim został prawomocnie

osądzony, albowiem do momentu uprawomocnienia się wyroku, obejmującego

takie skazanie, osobę wobec której toczy się postępowanie, uznaje się za

oskarżonego, nie zaś za skazanego.

Autor kasacji słusznie skonstatował, że w sprawie doszło także do rażącego

naruszenia treści przepisu art. 387 § 2 k.p.k. Sąd może bowiem uwzględnić złożony

przez oskarżonego na podstawie art. 387 § 3 k.p.k. wniosek o dobrowolne

poddanie się karze wtedy, gdy okoliczności popełnienia przestępstwa nie budzą

wątpliwości, cele postępowania zostaną osiągnięte mimo nieprzeprowadzenia

rozprawy w całości i nie sprzeciwił się temu prokurator, a także pokrzywdzony

należycie, powiadomiony o terminie rozprawy oraz pouczony o możliwości

zgłoszenia przez oskarżonego tego wniosku. Aczkolwiek przywołany przepis

zmierza do uproszczenia i usprawnienia procesu karnego, to przecież nie zwalnia

sądu od obowiązków należytej kontroli zgromadzonego materiału dowodowego i

realizacji celów postępowania karnego określonych w art. 2 k.p.k. Wymóg

kategorycznego stwierdzenia, iż okoliczności popełnienia przestępstwa nie budzą

wątpliwości, odnosi się przy tym nie tylko do zasadniczej kwestii samego

sprawstwa oskarżonego w zakresie zarzucanego mu czynu, ale i do wszelkich

okoliczności ważących na kształcie i rozmiarze odpowiedzialności karnej za ten

czyn (vide wyroki SN: z dnia 19 lutego 2013 r., II KK 22/13, Prok. i Pr. 2013/5/14; z

dnia 21 sierpnia 2012 r., IV KK 67/12, Lex nr 1220932). W niniejszej sprawie

warunki określone w art. 387 § 2 k.p.k. nie zostały ewidentnie spełnione. Zatem

uznanie, iż istnieją podstawy do uwzględnienia wniosku oskarżonego o wydanie

wyroku skazującego, albowiem okoliczności popełnienia zarzucanych mu

przestępstw nie budzą wątpliwości, chociaż zaistniały wątpliwości co do zasadności

przyjęcia działania w warunkach powrotu do przestępstwa, nastąpiło z rażącym

naruszeniem przepisów prawa procesowego - art. 387 § 2 k.p.k. i materialnego -

art. 64 § 1 k.k.

10

Jak trafnie argumentuje autor kasacji, uchybienia te były rażące i miały

istotny wpływ na treść wyroku. Sąd meriti dokonał przecież wadliwej oceny prawnej

działania oskarżonego, co znalazło swój wyraz w nieprawidłowym opisie

przypisanych mu czynów, a nadto przywołaniu art. 64 § 1 k.k. do podstawy prawnej

skazania. Nie można również pomijać wpływu zakwestionowanego wyroku na

(bardziej rygorystyczne) warunki i czas odbywania orzeczonej kary (vide art. 78 § 1

i 2 k.k. i art. 82 § 2 k.k.w.).

Nie do końca natomiast przekonuje teza autora kasacji, zawarta w punkcie 2

petitum skargi, wskazująca także na rażące naruszenie przepisu prawa

materialnego - art. 291 § 1 k.k., w odniesieniu do części czynów przypisanych M.

O., a zarzucanych mu w pkt. I, V, IX i XIII aktu oskarżenia. Warto w tym miejscu

przypomnieć, że opis czynu, o którym mowa w art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k., może być

dokonywany w języku ogólnym, a niekoniecznie w języku ściśle prawnym. Istotne

jest tylko to, aby odpowiadał on zespołowi znamion przewidzianych w przepisie

określającym dany typ czynu zabronionego (vide postanowienie SN z dnia 5

grudnia 2013 r., II KK 212/13, OSNKW 2014/5/38). Ponieważ jednak doszło do

uchylenia zaskarżonego wyroku, w toku ponownego rozpoznania sąd meriti winien

mieć na uwadze także i tę ostatnią argumentację skarżącego, bacząc na kierunek

kasacji. W toku ponownego procedowania sąd pierwszej instancji powinien także

pamiętać, że wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia postępowania

dowodowego uzależnione jest przede wszystkim od możliwości kategorycznego

stwierdzenia, że okoliczności popełnienia przestępstwa nie budzą wątpliwości, przy

czym wymóg ten odnosi się nie tylko do zasadniczej kwestii samego sprawstwa

oskarżonego w zakresie zarzucanego mu czynu, ale i do wszelkich okoliczności

ważących na kształcie i rozmiarze odpowiedzialności karnej za ten czyn (vide

wyrok SN z dnia 21 sierpnia 2012 r., IV KK 67/12, LEX nr 1220932). Uniknięcie

tego uchybienia, przy dostrzeżeniu niespełnienia przesłanki braku wątpliwości co

do okoliczności popełnienia przestępstwa, określonej wyżej wymienionym

przepisem, mogło wszak doprowadzić do odmiennych (bardziej korzystnych)

ustaleń w zakresie odpowiedzialności karnej M. O.

Wreszcie nie sposób pominąć, że przepis art. 443 k.p.k. pozwalający

orzekać na niekorzyść oskarżonego przy ponownym rozpoznaniu sprawy na skutek

11

uchylenia w wyniku środka zaskarżenia wniesionego na korzyść oskarżonego od

wyroku skazującego wydanego w trybie art. 387 k.p.k., gdy środek ten

kwestionował karę objętą uprzednim porozumieniem (art. 434 § 3 k.p.k.), nie

dotyczy sytuacji, gdy kara ta została orzeczona niezgodnie z wymogami

materialnego prawa karnego, a sąd, uwzględniając wniosek oskarżonego o

skazanie go w określony sposób, nie wskazał mu na konieczność zmiany tego

oświadczenia w danym zakresie, gdyż wówczas naruszenie prawa jest wynikiem

wadliwego działania sądu, a oskarżony nie może ponosić negatywnych

konsekwencji wydania przez sąd orzeczenia niezgodnego z prawem, zatem w pełni

obowiązuje tu także w postępowaniu ponownym zakaz reformationis in peius (vide

wyrok SN z dnia 12 maja 2011 r., OSNKW 2011/7/63).

Z tych więc przyczyn, uznając wniosek kasacji o uchylenie zaskarżonego

wyroku - w celu wyjaśnienia w toku ponowionego postępowania omówionych wyżej

wątpliwości - za w pełni zasadny, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.