III KRS 32/15

Sygn. akt III KRS 32/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 15 lipca 2015 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Józef Iwulski (przewodniczący)

SSN Dawid Miąsik

SSN Maciej Pacuda (sprawozdawca)

w sprawie z odwołania B.K.

od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa […]. w przedmiocie przedstawienia

wniosku o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu

Rejonowego w […], ogłoszone w Monitorze Polskim […],

z udziałem U. Ż.

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 15 lipca 2015 r.,

1) oddala odwołanie w części dotyczącej punktu I podpunktu

1. zaskarżonej uchwały oraz punktu I podpunktu 2. tej uchwały w

zakresie odnoszącym się do odwołującej się B. K.,

2) odrzuca odwołanie w pozostałej części.

UZASADNIENIE

2

Krajowa Rada Sądownictwa uchwałą z dnia 10 marca 2015 r., podjętą w

przedmiocie przedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia urzędu na

stanowisku sędziego Sądu Rejonowego […], ogłoszone w Monitorze Polskim […]na

podstawie art. 3 ust. 1 pkt 2 i art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej

Radzie Sądownictwa, postanowiła przedstawić Prezydentowi Rzeczypospolitej

Polskiej z wnioskiem o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego

Sądu Rejonowego kandydaturę referendarz U. Ż. (pkt I ppkt 1) oraz nie

przedstawiać Prezydentowi RP z wnioskiem o powołanie do pełnienia urzędu na

stanowisku sędziego Sądu Rejonowego w […] kilkudziesięciu pozostałych

kandydatur szczegółowo wymienionych w sentencji uchwały, w tym kandydatury

starszego referendarza B. K. (pkt I ppkt 2).

W uzasadnieniu tej uchwały Krajowa Rada Sądownictwa wyjaśniła, że

zespół członków Rady, po przeprowadzeniu narady, uwzględniając załączone do

przekazanych Radzie wniosków uczestników postępowania oceny kwalifikacyjne

kandydatów, opinie przełożonych, rekomendacje, informacje dokumentujące

doświadczenie zawodowe, publikacje, opinie Kolegium Sądu, ocenę Zgromadzenia

Przedstawicieli Sędziów oraz inne dokumenty dołączone do kart zgłoszenia

kandydatów jednogłośnie (5 głosami „za”) przyjął stanowisko w przedmiocie

rekomendacji kandydatury referendarz U. Ż. na stanowisko sędziego Sądu

Rejonowego […].

W dniu 10 marca 2015 r. Rada, podzielając stanowisko Zespołu uznała, że w

obecnej procedurze nominacyjnej najlepszą kandydatką jest referendarz U. Ż.,

która zostanie przedstawiona Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej z wnioskiem

o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Rejonowego w […]..

Krajowa Rada Sądownictwa przypomniała, że procedura wyboru kandydata

na urząd sędziego ma charakter konkursowy. Rada, kierując się kryteriami

ustawowymi, ma zaś za zadanie wybrać najlepszego, spośród bardzo dobrych i

dobrych kandydatów.

W ocenie Krajowej Rady Sądownictwa, kwalifikacje referendarz U. Ż.,

posiadane przez tę kandydatkę doświadczenie zawodowe, wnioski płynące z opinii

na temat jej pracy, a także uzyskane poparcie środowiska sędziowskiego

3

przemawiają za przedstawieniem jej kandydatury do powołania na wolne

stanowisko sędziowskie w Sądzie Rejonowym w […].

U. Ż. urodziła się w dniu [….] 1971 r. W 2002 r. ukończyła wyższe studia

prawnicze na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu […], uzyskując tytuł

magistra prawa z ogólną oceną dobrą. Po odbyciu aplikacji sądowej, we wrześniu

2010 r. złożyła egzamin sędziowski z łącznym wynikiem dobrym plus. Ponadto, w

2000 r. ukończyła wyższe studia w zakresie nauk politycznych na Wydziale

Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu z wynikiem bardzo dobrym.

Kandydatka w latach 2001-2003 odbywała także studia British and European Law

Studies - University of Cambridge we współpracy z Uniwersytetem […]. W 2008 r.

rozpoczęła niestacjonarne studia doktoranckie w Katedrze Postępowania Karnego

Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu […]. W okresie od dnia 23 września

2002 r. do dnia 3 stycznia 2011 r. pracowała jako główny specjalista w

Ministerstwie […]. Od dnia 4 stycznia 2011 r. do dnia 16 kwietnia 2013 r. pracowała

w charakterze asystenta sędziego w Sądzie Rejonowym, początkowo w Wydziale

Karnym, a od dnia 1 grudnia 2011 r. w Wydziale Cywilnym. Od dnia 17 kwietnia

2013 r. kandydatka jest natomiast zatrudniona na stanowisku referendarza

sądowego w Sądzie Rejonowym w W., w którym początkowo pracowała w

Wydziale Gospodarczym, a od dnia 1 listopada 2013 r. swoje obowiązki wykonuje

w Wydziale Gospodarczym Krajowego Rejestru Sądowego. Kandydatka jest

również autorką licznych publikacji.

Wyróżniającą ocenę kwalifikacyjną kandydatki sporządziła SSO R. P. -

wizytator do spraw gospodarczych Sądu Okręgowego, która wyraziła pogląd, że

opiniowana jest osobą bardzo dobrze zorganizowaną, pracowitą i odpowiedzialną.

Dane statystyczne świadczące o bardzo dobrej stabilności orzecznictwa, jak

również niewielki wpływ skarg, w ocenie sędzi wizytator, świadczą o posiadaniu

przez kandydatkę ugruntowanej wiedzy stanowiącej podstawę orzekania. Sędzia

wizytator podniosła też, że zgodnie z przedstawionymi ocenami i opiniami prezesa

Sądu Rejonowego, przewodniczących Wydziału […] Sądu Rejonowego oraz

kierownika Sekcji Wydziału KRS - kandydatka jest osobą kompetentną, wykazującą

się bardzo dobrą znajomością przepisów prawa. Posiadaną wiedzę potrafi właściwe

stosować w praktyce, w związku z czym przydzielone jej sprawy są rozstrzygane

4

prawidłowo pod względem merytorycznym. Z przedmiotowych opinii wynika, że

sprawy rozstrzyga sprawnie, bez zbędnej zwłoki, jest osobą zdyscyplinowaną,

sumienną, bardzo zaangażowaną w swoją pracę. Sędzia wizytator podkreśliła, że

kandydatka dała się poznać jako osoba o wysokiej kulturze osobistej. Jest osobą

cenioną i lubianą. Sędzia wizytator stwierdziła, że na uwagę zasługują również

opinie sędziów dotyczące pracy kandydatki na stanowisku asystenta sędziego. W

opiniach tych wskazywano bowiem, że projekty sporządzanych przez referendarz

uzasadnień orzeczeń były na wysokim poziomie merytorycznym. Zdaniem sędzi

wizytator, referendarz U. Ż. jest więc bardzo dobrą kandydatką na stanowisko

sędziego sądu rejonowego i w pełni zasługuje na nominację na to stanowisko.

Kolegium Sądu Okręgowego w […] na posiedzeniu w dniach 12 i 16 grudnia

2014 r. zaopiniowało kandydaturę referendarz U. Ż. na stanowisko sędziego Sądu

Rejonowego […], oddając 5 głosów „za”, przy braku głosów „przeciw” i braku

głosów „wstrzymujących się” (25 pkt). Na posiedzeniu Zgromadzenia

Przedstawicieli Sędziów okręgu Sądu Okręgowego w […] w dniu 15 stycznia 2015

r. kandydatka uzyskała z kolei: 46 głosów „za” oraz 10 głosów „przeciw”, przy 6

głosach „wstrzymujących się”.

Przy uwzględnieniu oceny całościowej wynikającej z łącznego zastosowania

ustawowych kryteriów, w niniejszym postępowaniu nominacyjnym Krajowa Rada

Sądownictwa uznała zatem, że na wybór zasługuje kandydatura referendarz U. Ż.

Rada, dokonując takiej oceny, miała na uwadze przymioty wskazane w

wyróżniającej ocenie kwalifikacyjnej dotyczącej pracy kandydatki oraz w równie

pozytywnych licznych opiniach przełożonych i osób z nią współpracujących.

Wymieniona kandydatka posiada obszerną i pogłębioną wiedzę merytoryczną,

predysponującą ją do objęcia stanowiska sędziego oraz odpowiednie

doświadczenie zawodowe i staż pracy, a ponadto potrzymała najwyższe poparcie

Zgromadzenia Przedstawicieli Sędziów okręgu Sądu Okręgowego w […].

W ocenie Krajowej Rady Sądownictwa, pozostali kandydaci ubiegający się o

stanowisko sędziego Sądu Rejonowego […] w tym postępowaniu nominacyjnym

nie spełniają natomiast w tak dużym stopniu kryteriów wyboru. Krajowa Rada

Sądownictwa, uwzględniając łącznie wszystkie przesłanki i kryteria związane z

5

powołaniem na stanowisko sędziego sądu rejonowego, uznała, że referendarz U. Ż.

spełnia je w wyższym stopniu niż pozostali kandydaci.

Uczestniczka postępowania starszy referendarz B. K. złożyła odwołanie od

uchwały z dnia 10 marca 2015 r., zaskarżając tę uchwałę w całości i wnosząc o jej

uchylenie przez Sąd Najwyższy w całości i przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania Krajowej Radzie Sądownictwa.

W podstawach odwołania odwołująca się zarzuciła zaskarżonej uchwale

rażące naruszenie prawa materialnego, tj.:

(-) art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o KRS w zw. z art. 61 § 3 ustawy z dnia 27

lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych, przez przekroczenie granic

uznania Krajowej Rady Sądownictwa przy rozpatrywaniu i ocenie kandydata do

pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Rejonowego, skutkiem czego było

nieprzedstawienie Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej z wnioskiem o

powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Rejonowego […]

kandydatury odwołującej się;

(-) art. 33 ust. 1 i art. 42 ust. 1 ustawy o KRS, przez jego nieuprawnione

niezastosowanie polegające na zaniechaniu przez Krajową Radę Sądownictwa

wszechstronnej i indywidualnej oceny kandydatury odwołującej się oraz jej

uzasadnienie, co w konsekwencji doprowadziło do nieprzedstawienia Prezydentowi

Rzeczypospolitej Polskiej z wnioskiem o powołanie do pełnienia urzędu na

stanowisku sędziego Sądu Rejonowego […]kandydatury odwołującej się;

(-) art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 33 ust. 1 ustawy o KRS w związku z

art. 32 ust. 1 i art. 60 Konstytucji RP polegające na przekroczeniu granic uznania

Krajowej Rady Sądownictwa przy rozpatrywaniu i ocenie kandydatury do pełnienia

urzędu na stanowisku sędziego Sądu Rejonowego oraz zaniechaniu przez Krajową

Radę Sądownictwa wszechstronnej i indywidualnej oceny kandydatury odwołującej

się, przy jednoczesnym wyborze kandydatury spełniającej w mniejszym stopniu

wymagania kwalifikacyjne, a co najwyżej na równym poziomie z tymi

zaprezentowanymi przez odwołującą się, co w konsekwencji skutkowało

nieprzedstawieniem Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej z wnioskiem o

powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Rejonowego

[…]kandydatury odwołującej się, a co za tym idzie, nieuzasadnionym pozbawieniem

6

odwołującej się prawa do dostępu do służby publicznej na jednakowych zasadach

w rozumieniu art. 60 Konstytucji RP;

(-) art. 37 ustawy o KRS, przez jego błędną wykładnię przejawiającą się w

uznaniu przez Krajową Radę Sądownictwa, że przy uwzględnieniu faktu zgłoszenia

się na jedno stanowisko sędziowskie więcej niż jednego kandydata, Rada mogła

zaniechać wszechstronnego i indywidualnego rozpatrzenia i oceny kandydatury

odwołującej się w rozumieniu art. 33 ust. 1 ustawy o KRS oraz zupełnym

nieuzasadnieniu odmowy, co doprowadziło do nieuprawnionego nieprzedstawienia

Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej z wnioskiem o powołanie do pełnienia

urzędu na stanowisku sędziego Sądu Rejonowego […] kandydatury odwołującej

się.

Krajowa Rada Sądownictwa wniosła o oddalenie odwołania w całości.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wstępnie Sąd Najwyższy uważa za stosowne przypomnieć, że zgodnie z

art. 44 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie

Sądownictwa (Dz.U. Nr 126, poz. 714 ze zm., dalej ustawa o KRS), uczestnik

postępowania może odwołać się do Sądu Najwyższego z powodu sprzeczności

uchwały Rady z prawem, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej. Wynikające z

tego przepisu prawo zaskarżenia uchwał Rady dotyczy zatem uchwał

podejmowanych w sprawach należących do jej kompetencji, w tym w wymienionych

w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o KRS sprawach o rozpatrzenie i ocenę kandydatów do

pełnienia urzędu na stanowiskach sędziów Sądu Najwyższego oraz stanowiskach

sędziowskich w sądach powszechnych, sądach administracyjnych i sądach

wojskowych. Wypada też dodać, że stosownie do art. 44 ust. 3 ustawy o KRS do

postępowania przed Sądem Najwyższym w sprawach z odwołań od uchwał Rady

stosuje się przepisy Kodeku postępowania cywilnego o skardze kasacyjnej (poza

art. 871

k.p.c. ustanawiającym przymus adwokacko-radcowski w występowaniu

przed tymże Sądem). Odesłanie do przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o

skardze kasacyjnej determinuje więc sposób wyznaczenia granic rozpoznania

przez Sąd Najwyższy sprawy zainicjowanej odwołaniem uczestnika postępowania.

7

Stosownie do art. 39813

§ 1 k.p.c. Sąd Najwyższy rozpoznaje bowiem skargę

kasacyjną w granicach zaskarżenia oraz w granicach podstaw, a z urzędu bierze

pod rozwagę tylko nieważność postępowania.

Odnośnie do granic zaskarżenia wypada stwierdzić, że odwołanie wniesione

w rozpoznawanej sprawie, co jednoznacznie wynika z jego treści, dotyczy całości

uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 10 marca 2015 r. Tymczasem,

odwołująca się mogła zaskarżyć tę uchwałę wyłącznie w takim zakresie, w jakim

odnosi się ona do niej oraz do kandydata, którego Rada postanowiła przedstawić

Prezydentowi RP z wnioskiem o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku

sędziego, gdyby taki wniosek został w uchwale sformułowany. Tylko w tym zakresie

mógł bowiem zostać naruszony interes prawny odwołującej się, ponieważ tylko ta

część uchwały dotyczy jej praw i obowiązków. W pozostałej części zaskarżona

uchwała dotyczy natomiast kandydatów (ich praw i obowiązków), którzy –

analogicznie jak odwołująca się – nie zostali przedstawieni z wnioskiem o

powołanie, a zatem po stronie odwołującej się nie występował żaden interes

prawny w kwestionowaniu tej części uchwały. Mogli to uczynić, przez wniesienie

własnych odwołań do Sądu Najwyższego, tylko ci uczestnicy postępowania, których

nazwiska zostały wymienione w punkcie I podpunkcie 2 uchwały. Jeśli zaś tego nie

uczynili, to uchwała w części obejmującej rozstrzygnięcia o nieprzedstawieniu ich

wniosków o powołanie do pełnienia urzędu sędziego stała się prawomocna (art. 43

ust. 2 ustawy o KRS). W tej sytuacji należy uznać, iż oceniane odwołanie w

zakresie, w jakim nie odnosi się do odwołującej się oraz kandydata wybranego

przez Radę, jest niedopuszczalne, wobec czego musi podlegać odrzuceniu na

podstawie art. 3986

§ 3 k.p.c. w związku z art. 44 ust. 3 ustawy o KRS. Kierując się

tymi argumentami, Sąd Najwyższy orzekł zatem, jak w punkcie drugim sentencji

swego wyroku.

Określając z kolei przedmiotowy zakres rozpoznania ocenianego odwołania,

Sąd Najwyższy w obecnym składzie za nadal aktualny uznaje pogląd judykatury

wyrażany na gruncie art. 13 ust. 2 dawnej ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o Krajowej

Radzie Sądownictwa (jednolity tekst: Dz.U. z 2010 r. Nr 11, poz. 67 ze zm.),

będącego odpowiednikiem art. 44 ust. 1 obecnej ustawy o KRS, zgodnie z którym

zakres kognicji Sądu Najwyższego w ramach oceny uchwał Krajowej Rady

8

Sądownictwa obejmuje wyłącznie badanie, czy uchwała nie pozostaje w

sprzeczności z prawem. Oznacza to przede wszystkim, że Sąd Najwyższy nie ma

kompetencji do merytorycznego rozpatrywania kwalifikacji kandydata na sędziego

(a tym bardziej jego kontrkandydatów). Przedmiotem badania ze strony Sądu

Najwyższego pozostaje zatem procedura podejmowania uchwały przez Krajową

Radę Sądownictwa, a nie przesłanki, które zadecydowały o jej treści (por. wyroki

Sądu Najwyższego: z dnia 15 lipca 2009 r., III KRS 7/09 i III KRS 11/09,

niepublikowane, oraz z dnia 20 października 2009 r., III KRS 13/09, ZNSA 2011 nr

11, poz. 93). Wypada również dodać, że jak zauważył Trybunał Konstytucyjny w

uzasadnieniu wyroku z dnia 27 maja 2008 r., SK 57/06 (OTK-A 2008 nr 4, poz. 63),

ani szczególna, konstytucyjna, pozycja ustrojowa KRS, ani fakt, że w myśl art. 12

ust. 5 ustawy o KRS w postępowaniu przed Radą nie stosuje się przepisów

Kodeksu postępowania administracyjnego, nie odbierają postępowaniu przed Radą

w sprawach indywidualnych, dotyczących powołania na stanowiska sędziowskie,

charakteru postępowania administracyjnego. Przedmiot postępowania w kwestii

oceny kandydata i przedstawienia wniosku o jego powołanie na stanowisko

sędziego ma charakter sprawy w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji. I jako taka

powinna podlegać kontroli sądowej w zakresie właściwym tego rodzaju sprawom,

tj. pod kątem legalności, przestrzegania stosownych procedur prawnych. Zgodzić

się natomiast należy ze stanowiskiem, że merytoryczna ingerencja sądu w

rozstrzygnięcia Rady byłaby niedopuszczalna, wkraczałaby bowiem w sferę

szczególnego władztwa Rady, wynikającego z samych norm konstytucyjnych.

Jednakże kontrola sądowa przestrzegania praw obywateli, w rozważanym wypadku

praw wynikających z art. 60 Konstytucji, tj. prawa równego dostępu do służby

publicznej, a zatem w sprawach prowadzenia naboru na podstawie przejrzystych

kryteriów selekcji kandydatów i obsadzania poszczególnych stanowisk w służbie

publicznej, jest, w myśl art. 45 ust. 1 Konstytucji, konieczna.

W konsekwencji takiego ukształtowania kognicji Sądu Najwyższego w

zakresie kontroli postępowania dotyczącego przedstawienia Prezydentowi RP

wniosku o powołanie sędziego, kontrola sądowa obejmuje w szczególności

badanie, czy Rada przestrzegała w danym postępowaniu jednolitych kryteriów

oceny kandydata oraz procedur postępowania związanych z oceną kandydatury i

9

przedstawiania wniosku Prezydentowi. Analiza tego, czy uchwała nie pozostaje w

sprzeczności z prawem, obejmuje także kontrolę przestrzegania przez Radę innych

wymagań prawnych, w tym np. ustawowych warunków powoływania na stanowisko

sędziego, sprecyzowanych w ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju

sądów powszechnych (Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) oraz ogólnych reguł

proceduralnych obowiązujących w postępowania przed tym organem, określonych

w przepisach rozdziału 3 ustawy o KRS.

Przechodząc do oceny podstaw odwołania wniesionego w niniejszej sprawie

od uchwały Rady z dnia 10 marca 2015 r., Sąd Najwyższy stwierdza, że jest ono

oparte na zarzutach naruszenia przepisów art. 32 ust. 1 i art. 60 Konstytucji

Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 33 ust. 1, art. 37, art. 42

ust. 1 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa.

Sąd Najwyższy zauważa zatem, że art. 32 ust. 1 Konstytucji RP statuuje

zasadę równości wszystkich wobec prawa i równości traktowania wszystkich przez

władze publiczne oraz zakazuje dyskryminacji w życiu politycznym, społecznym lub

gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny. Z tego względu kontrola sądowa

postępowania przed Radą w zakresie jej zgodności z tym przepisem powinna

sprowadzać się do oceny, czy wszyscy kandydaci uczestniczący w procedurze

konkursowej byli traktowani jednakowo oraz czy żaden z nich nie był w jakikolwiek

sposób dyskryminowany. Przedmiotem ochrony wynikającej z art. 60 Konstytucji

RP jest zaś przede wszystkim formalny aspekt dostępu do służby, związany z

przestrzeganiem jednolitych kryteriów i procedur postępowania, a nie sama ocena

kwalifikacji czy też wiarygodności danej osoby z punktu widzenia kryteriów

stosowanych w ramach tego postępowania. Dlatego sądowa kontrola dokonywana

przez pryzmat wymienionego przepisu nie stwarza (co już było zresztą

podnoszone) podstaw do wkraczania w zakres kompetencji Krajowej Rady

Sądownictwa, ponieważ mogłoby to oznaczać naruszenie konstytucyjnych

uprawnień i kompetencji Rady wynikających z art. 179 Konstytucji. Ochrona

sądowa udzielana kandydatowi na określone stanowisko sędziowskie winna zatem

obejmować kontrolę postępowania przed Radą pod względem jego zgodności z

prawem, a więc musi być ograniczona do oceny zgodności z prawem zastosowanej

in casu procedury oceny kandydatury bądź kandydatur i w efekcie przedstawienia

10

Prezydentowi RP wniosku o powołanie lub odmowy objęcia danego kandydata

takim wnioskiem. Poddanie kontroli sądowej wyników postępowania przed KRS w

takiej indywidualnej sprawie nie może natomiast oznaczać, że sąd uczestniczyłby w

decydowaniu o obsadzie określonego stanowiska sędziowskiego.

Powołany również w podstawach zaskarżenia art. 33 ust. 1 ustawy o KRS

zobowiązuje z kolei Krajową Radę Sądownictwa, aby przed podjęciem uchwały w

indywidualnych sprawach należących do jej kompetencji, wszechstronnie rozważyła

sprawę, na podstawie udostępnionej dokumentacji oraz wyjaśnień uczestników

postępowania lub innych osób, jeśli zostały złożone. Regulacja zawarta w tym

przepisie koresponduje więc z obowiązkami Rady wynikającymi z art. 2 Konstytucji

RP. Dlatego naruszenie art. 33 ust. 1 ustawy o KRS może polegać na pominięciu

istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wynikających z owej dokumentacji

lub wyjaśnień, albo dokonaniu ustaleń sprzecznych z tymże materiałem.

Co do art. 42 ust. 1 ustawy o KRS należy zaś zauważyć, że stanowi on, iż

uchwały Rady w sprawach indywidualnych wymagają uzasadnienia. Przepis ten nie

określa jednak wymaganej treści uzasadnienia. Dlatego też przy jego wykładni

należy kierować się zdrowym rozsądkiem, mając w szczególności na uwadze

funkcje i cele przedmiotowe uzasadnienia. Oczywiste jest zaś to, że uzasadnienie

uchwały Rady nie może być powtórzeniem treści całego zgromadzonego materiału

sprawy. Z punktu widzenia prawnej ochrony interesów poszczególnych kandydatów

trzeba przyjąć, że Rada nie ma obowiązku szczegółowego opisywania każdego z

nich, wystarczające jest dokładne przedstawienie kandydata lub kandydatów

wybranych przez Radę. Każdy z pozostałych kandydatów zna własną sytuację

(oceny egzaminacyjne, wyniki głosowania w sądzie, opinie etc.), może zatem

porównać ją z osiągnięciami kandydatów wybranych przez Radę. Może też

samodzielnie ocenić, czy niewybranie go przez Radę było uzasadnione. Dla

ochrony interesów tych kandydatów nie jest konieczne posiadanie szczegółowych

informacji dotyczących kandydatów niewybranych przez Radę. Nadto, nie ma

podstaw do uznania słuszności tezy, że skoro Rada nie zamieściła w uzasadnieniu

szczegółowej charakterystyki takich kandydatów, to tym samym nie dokonała

wnikliwej analizy ich kandydatur, biorąc przy tym pod uwagę także stanowisko

zespołu. Nie przemawiają za tym bowiem ani reguły wnioskowania logicznego, ani

11

żadne domniemanie faktyczne (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 12 czerwca

2012 r., III KRS 15/12, LEX nr 1274982, z dnia 4 lipca 2012 r., III KRS 16/12, OSNP

2013 nr 19-20, poz. 241 oraz z dnia 12 czerwca 2013 r., III KRS 201/13, LEX nr

1402636). Sąd Najwyższy w obecnym składzie podziela także stanowisko zajęte w

wyroku z dnia 21 sierpnia 2012 r., III KRS 21/12 (LEX nr 1619766), iż uzasadnienie

uchwały Krajowej Rady Sądownictwa ograniczone do szczegółowego

przedstawienia kandydatur wybranych w głosowaniu nie stanowi naruszenia prawa.

Uchwała jest aktem podejmowanym przez organ kolegialny. Wyniki takiego

głosowania zaś trudno przedstawić w formie uzasadnienia, choćby z tego względu,

że niemożliwe jest jednoznaczne ustalenie rzeczywistych intencji głosujących. W

takim przypadku kontrola sądowa musi ograniczyć się do oceny, czy zachowane

były podstawowe reguły proceduralne. Jest to sytuacja podobna do spotykanej w

postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sprawach zainicjowanych

wniesieniem odwołania od decyzji Centralnej Komisji do Spraw Tytułu Naukowego i

Stopni Naukowych w przedmiocie nadania stopnia naukowego i tytułu naukowego,

w których sąd administracyjny nie jest kompetentny do merytorycznej kontroli

recenzji stanowiących podstawę decyzji (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26

kwietnia 1996 r., III ARN 86/95, OSNAPiUS 1996 nr 21 poz. 315; wyroki

Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 1999 r., I SA 813/99,

LEX nr 46279; z dnia 22 listopada 2007 r., I SA/Wa 1292/07, LEX nr 433773 i z

dnia 30 maja 2008 r., I OSK 212/08, LEX nr 505357 oraz wyrok Wojewódzkiego

Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2010 r., I SA/Wa 106/10,

LEX/el. 2010, z glosą M. Karpiuka). Należy więc uznać, iż niezaprezentowanie w

uzasadnieniu uchwały szczegółowej charakterystyki kandydatów, których Rada

postanowiła nie przedstawić Prezydentowi RP z wnioskiem o powołanie na

stanowisko sędziego nie narusza art. 42 ust. 1 ustawy o KRS. Dlatego też

sformułowane w odwołaniu zarzuty naruszenia tego przepisu oraz art. 37 ustawy o

KRS Sąd Najwyższy uznaje za nieuzasadnione.

Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów odwołania, Sąd Najwyższy

stwierdza, iż Rada, rozpatrując i oceniając kandydatury zgłoszone na wolne

stanowiska sędziowskie w Sądzie Rejonowym […], dysponowała obszerną

dokumentacją dotyczącą poszczególnych osób biorących udział w konkursie oraz

12

listą rekomendacyjną Zespołu członków Rady, sporządzoną po zapoznaniu się z tą

dokumentacją. Wbrew twierdzeniom odwołującej się, kryteria, którymi kierowała się

Rada, podejmując decyzję o przedstawieniu Prezydentowi RP konkretnych osób z

wnioskiem o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego w Sądzie

Rejonowym […], są wyraźnie określone w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały i

wynikają ze szczegółowego umotywowania przyczyn dokonanego wyboru. Nie

wiadomo zatem, na czym odwołująca się opiera sugestię, jakoby Rada zaniechała

stosowania przy ocenie kandydatów wyłącznie jednolitych, obiektywnych i

przejrzystych kryteriów, takich jak bardzo dobre wykształcenie, doświadczenie

zawodowe, ocena środowiska sędziowskiego.

Rada wyjaśniła bowiem, że za kryteria decydujące o wyborze kandydatki, co

do której została podjęta uchwała o przedstawieniu z wnioskiem o powołanie do

pełnienia urzędu na stanowisku sędziego w Sądzie Rejonowym […], uznała

wyróżniającą ocenę kwalifikacyjną, liczne równie pozytywne opinie przełożonych

oraz osób z nią współpracujących, obszerną i pogłębioną wiedzę merytoryczną,

odpowiednie doświadczenie zawodowe i staż pracy, a ponadto najwyższe poparcie

Zgromadzenia Przedstawicieli Sędziów Sądu okręgu Sądu Okręgowego w […].

Wypada w tym miejscu stwierdzić, że poparcie, jakie poszczególni kandydaci

uzyskali w „środowisku sędziowskim”, jest bez wątpienia ustawową przesłanką

oceny kandydata na urząd sędziego i przewidziano ją w przepisach regulujących

tryb postępowania nominacyjnego przed KRS (art. 35 ust. 2 pkt 2 ustawy o KRS).

Wyniki głosowania w kolegium i zgromadzeniu ogólnym sędziów właściwego sądu

(„poparcie środowiska sędziowskiego”) nie wiążą wprawdzie KRS przy

dokonywaniu oceny kandydata na wolne stanowisko sędziowskie, jednakże są

istotne z punktu widzenia art. 35 ust. 2 pkt 2 ustawy o KRS, gdyż stanowią jedno z

ustawowych kryteriów rzutujących na ocenę predyspozycji kandydatów do pełnienia

urzędu na obsadzanym stanowisku sędziego. Dlatego też KRS powinna nawet

odpowiednio umotywować swój wybór wówczas, gdy dotyczył on osoby, która

uzyskała mniejsze poparcie środowiska zawodowego (por. wyroki Sądu

Najwyższego: z dnia 14 stycznia 2010 r., III KRS 24/09, LEX nr 737271; z dnia 15

stycznia 2013 r., III KRS 33/12, LEX nr 1294479 oraz z dnia 15 maja 2013 r.,

III KRS 197/13, Legalis nr 750374).

13

Reasumując ten wątek rozważań, Sąd Najwyższy stoi zatem na stanowisku,

że zaprezentowana w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały ocena kandydatur, wbrew

odmiennemu stanowisku odwołującej się, jest wynikiem wszechstronnego

rozważenia przez Krajową Radę Sądownictwa wszystkich aspektów sprawy i nie

można przypisać jej cech dowolności, która stanowiłaby naruszenie art. 33 ust. 1

ustawy o KRS. Z tych samych przyczyn nie może być również uzasadniony zarzut

naruszenia art. 32 ust. 1 (w kontekście wynikającej z niego zasady równości wobec

prawa i równości traktowania wszystkich przez władze publiczne) oraz art. 60

Konstytucji RP, zwłaszcza że – co już wcześniej zostało podkreślone –

przedmiotem ochrony wynikającej z tych przepisów jest przede wszystkim formalny

aspekt dostępu do służby, związany z przestrzeganiem jednolitych kryteriów i

procedur postępowania, a nie sama ocena kwalifikacji czy też wiarygodności danej

osoby z punktu widzenia kryteriów stosowanych w ramach tego postępowania.

Dokonywana przez Sąd Najwyższy kontrola sądowa nie stwarza więc podstaw do

wkraczania w zakres kompetencji Krajowej Rady Sądownictwa w tych kwestiach,

ponieważ mogłoby to oznaczać naruszenie konstytucyjnych uprawnień i

kompetencji Rady wynikających z art. 179 Konstytucji. Zdaniem Sądu

Najwyższego, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały wyjaśnienia Rady nie

zawierają również niczego, co można by uznać za dyskryminację odwołującej się,

świadczącą o naruszeniu art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Zdaniem Sądu Najwyższego, uzasadnienie uchwały podjętej w

przedmiotowej sprawie oraz dokumenty obrazujące przebieg postępowania przed

Radą pozwalają również przyjąć, że rozstrzygnięcie, które zapadło w

kwestionowanej uchwale, zostało podjęte po wszechstronnym rozważeniu całości

zgromadzonego materiału dowodowego i z zachowaniem prawidłowego toku

postępowania przed Radą.

Podniesione w odwołaniu zarzuty sprzeczności zaskarżonej uchwały z art. 3

ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 33 ust. 1 ustawy o KRS są bezzasadne także z tej

przyczyny, że podstawą odwołania od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa nie

mogą być - stanowiące wyraz subiektywnych odczuć odwołującego się - zarzuty,

które dotyczą ustalenia faktów lub oceny dowodów w sprawie (art. 3983

§ 3 k.p.c. w

związku z art. 44 ust. 3 ustawy o KRS). A taki właśnie charakter ma wyrażone przez

14

odwołującą się przekonanie o wyższości jej niektórych przymiotów (znacznie

dłuższy staż pracy). Z tej też przyczyny subiektywne poczucie pokrzywdzenia

kandydatki do objęcia wolnego stanowiska sędziego nie stanowi usprawiedliwionej

podstawy odwołania od uchwały KRS o nieprzedstawieniu Prezydentowi RP

wniosku o powołanie na wakujące stanowisko sędziowskie, jeżeli odwołująca się

nie wskazała uzasadnionych zarzutów, które potwierdzałyby rzeczywiste

stosowanie wobec jej kandydatury nierównych lub dyskryminujących go kryteriów

dostępu do wakujących stanowisk sędziowskich w porównaniu do innych

kandydatur zgłoszonych w tej samej procedurze konkursowej (por. wyrok Sądu

Najwyższego z dnia 21 sierpnia 2012 r., III KRS 21/12, LexPolonica nr 6202466).

Weryfikacja kwalifikacji poszczególnych kandydatów ubiegających się o stanowiska

sędziowskie należy wyłącznie do Rady, a podstaw do twierdzenia, że zostały

przekroczone granice swobodnego uznania, nie mogą stanowić odmienne - z

natury subiektywne - zapatrywania w odniesieniu do własnych osiągnięć, walorów i

przymiotów.

W tym stanie rzeczy uchylają się spod kognicji Sądu Najwyższego

twierdzenia odwołującej się, że to właśnie ona spełnia niektóre wymogi w stopniu

znacznie przewyższającym minimalne ustawowe oraz posiada znacznie większe

doświadczenie zawodowe z zakresu sądownictwa od kandydatki wybranej, zaś

KRS dokonała niesprawiedliwej oceny materiału dowodowego. Należy również

podkreślić, że Krajowa Rada Sądownictwa w toku analizowanego postępowania

miała za zadanie wskazać i przedstawić Prezydentowi RP z wnioskiem o powołanie

do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego tylko jedną kandydaturę spośród

kilkudziesięciu, z których większość (w tym także odwołująca się) z całą pewnością

posiadała przymioty świadczące o tym, iż nie tylko spełnia formalne (ustawowe)

przesłanki, ale również – przy uwzględnieniu określonych kryteriów oceny – jest

merytorycznie przygotowana do objęcia stanowiska, o które się ubiegała. Mówiąc

lapidarnie, Rada (co sama przyznała w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały)

dokonywała więc wyboru pomiędzy dobrymi i bardzo dobrymi kandydatami, przy

czym kandydatura odwołującej się w żadnym razie nie została przez Radę

zdyskwalifikowana.

15

Wobec bezzasadności podstaw i zarzutów odwołania, Sąd Najwyższy

orzekł zatem o jego oddaleniu na mocy art. 39814

k.p.c. w związku z art. 44 ust. 3

ustawy o KRS.

kc