I CSK 611/14

Sygn. akt I CSK 611/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 13 sierpnia 2015 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Antoni Górski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Barbara Myszka

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

Protokolant Justyna Kosińska

w sprawie z powództwa C. D.

przeciwko G. A. sp. z o.o. w P.

o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 13 sierpnia 2015 r.,

skargi kasacyjnej strony pozwanej

od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 28 października 2013 r.,

uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi

Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania

i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.

2

UZASADNIENIE

Powód C. D. wystąpił z powództwem przeciwko G. A. sp. z o.o., wnosząc o

uznanie za niedozwolone i zakazanie wykorzystywania w obrocie z konsumentami

następujących postanowień zamieszczonych we wzorcu umowy o nazwie

„Regulamin A." oraz „Załącznik nr 8 do Regulaminu A.":

1. art. 5 pkt 5.8 Regulaminu A. o treści: „Sprzedający zobowiązany jest określić

sposób zapłaty za Towar zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

W przypadku, gdy Sprzedający wskazał sposób zapłaty przelewem na rachunek

bankowy, zobowiązany jest udostępnić Kupującym realizację przelewu w ramach

usługi Płacę z A. za zakupy, na zasadach określonych w Załączniku Nr 8 do

Regulaminu, w szczególności Sprzedający jest zobowiązany wypełnić formularz

konfiguracyjny na stronach A., w sekcji Płacę z A., potwierdzając dane osobowe,

teleadresowe, nr konta bankowego oraz inne dane niezbędne do jego identyfikacji.”,

2. art. 1 pkt 1.5 Załącznika nr 8 do Regulaminu A. o treści: „W ramach usług

Płacę z A. za zakupy, Agent Rozliczeniowy posługuje się wyspecjalizowanymi

instytucjami finansowymi, które dobiera z zachowaniem należytej staranności

w wyborze. Do czasu udostępnienia środków Użytkownikowi, Agent Rozliczeniowy

rozporządza otrzymanymi środkami, według własnego uznania, zgodnie

z przepisami prawa polskiego.";

3. art. 2 punkt 2.2. Załącznika nr 8 do Regulaminu A. o treści: „Każda osoba

poprzez wyrażenie woli korzystania z usługi Płacę z A. za zakupy, wyraża zgodę na

automatyczne przekazanie danych osobowych przez G. A. Sp. z o.o. do Agenta

Rozliczeniowego, w celu prawidłowego świadczenia usług w ramach usługi Płacę z

A. za zakupy, a także oceny ryzyka zawieranej transakcji. Postanowienia art. 5

niniejszego Regulaminu stosuje się odpowiednio.";

4. art. 3 punkt 3.5 Załącznika nr 8 do Regulaminu A. o treści: „W przypadku

wypłat środków zgromadzonych przez Użytkownika, dokonywanych przekazem

pocztowym bądź przelewem na zagraniczny rachunek bankowy, zlecenia

realizowane są dwa razy w miesiącu tj. 14 dnia miesiąca oraz ostatniego dnia

miesiąca. Wypłaty, o których mowa w zdaniu poprzednim, poniżej kwoty 100 PLN,

3

realizowane są raz w miesiącu tj. ostatniego dnia miesiąca (jeżeli 14 dzień miesiąca

lub ostatni dzień miesiąca przypadają w sobotę lub niedzielę bądź dzień ustawowo

wolny od pracy, zlecenie wypłaty realizowane jest w kolejnym dniu roboczym).

Zastrzeżenie, o którym mowa w art. 4.2. pkt. c stosuje się odpowiednio.";

5. art. 5 pkt 5.9. Regulaminu A. o treści: „Wystawiając Aukcję Sprzedający

wyraża zgodę na jej publikację w celach promocyjnych w A. bądź innych serwisach

internetowych prowadzonych przez partnerów G. A..";

6. art. 6 pkt 6.13 Regulaminu A. o treści: „Do ceny ustalonej zgodnie

z niniejszym artykułem Sprzedający może doliczyć jedynie koszty przesyłki bądź

transportu Towaru w rzeczywistej wielkości. Poza powyższymi Sprzedający nie

może doliczać jakichkolwiek innych kwot podwyższających cenę należną od

Kupującego.";

7. art. 7 pkt 7.7 Regulaminu A. o treści: „Sprzedający nie mogą wyłączyć ani

ograniczyć praw do rękojmi przysługujących Kupującym, nawet w przypadku, gdy

sprzedaż nie ma charakteru sprzedaży konsumenckiej. Rękojmia nie rozciąga się

na wady Towaru, o których Kupujący wiedział, w szczególności na te, które

Sprzedający ujawnił w opisie Aukcji."

Wyrokiem z dnia 29 października 2012 r. Sąd Okręgowy w W. – Sąd

Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał wymienione wyżej postanowienia

Regulaminu A. oraz Załącznika nr 8 do Regulaminu A. za niedozwolone i zakazał

pozwanemu ich wykorzystywania w obrocie z konsumentami, a także orzekł o

kosztach postępowania oraz zarządził publikację prawomocnego wyroku

w Monitorze Sądowym i Gospodarczym na koszt pozwanego.

Wyrokiem z dnia 28 października 2013 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację

pozwanego.

Sąd Apelacyjny wskazał, że ocena abuzywności spornych postanowień jest

dokonywana w płaszczyźnie relacji pomiędzy pozwanym, jako twórcą Serwisu

a potencjalnym konsumentem, którym w stosunku do G. A. jest zarówno

sprzedający, jak i kupujący korzystający z Serwisu. Podzielając ocenę Sądu

pierwszej instancji, Sąd Apelacyjny uznał, że treść wszystkich kwestionowanych

postanowień Regulaminu A. oraz Załącznika nr 8 do Regulaminu A. daje podstawy

4

do stwierdzenia, że są to klauzule kształtujące prawa i obowiązki konsumenta w

sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy.

Oceniając pierwsze ze spornych postanowień, tj. art. 5 pkt 5.8 Regulaminu A.,

Sąd Apelacyjny wskazał, że chociaż usługa „Płacę z A." (dalej: PzA) jest dogodną

formą płatności, to abuzywność przedmiotowej klauzuli wiąże się z pośrednim

„przymuszaniem” sprzedającego do korzystania z tej formy płatności, wynikającym

z faktu, że usługi innych podmiotów są mniej atrakcyjne niż usługa PzA, bowiem

zakładają dłuższy okres oczekiwania na środki pieniężne lub wiążą się ze

zwiększonymi kosztami obsługi. Sprzeczność z dobrymi obyczajami i rażące

naruszenie interesów Sprzedającego wynika także z zobowiązania jego do

udostępnienia Kupującym usługi „Płacę z A." w każdym wypadku, gdy jako jeden ze

sposobów płatności wskazał przelew na rachunek bankowy. Fakt, że pozwany nie

zamyka użytkownikom możliwości korzystania z innych rozwiązań, także takich, do

których posiadanie rachunku bankowego nie jest konieczne (przekaz pocztowy,

płatność „za pobraniem" przy odbiorze przesyłki), zdaniem Sądu – nie zmienia

powyższej oceny.

Oceniając art. 5 pkt 5.9 Regulaminu A. Sąd Apelacyjny wskazał,

że niezależnie od faktu, iż cel tego postanowienia jest korzystny dla sprzedających,

to jego sprzeczność z dobrymi obyczajami oraz rażące naruszenie interesów

konsumenta wiąże się z ograniczeniem zasady swobody umów na korzyść

pozwanego. Chociaż omawiany przepis Regulaminu ma na celu promowanie oferty

użytkownika występującego w roli sprzedawcy, to nie w każdym przypadku

sprzedającemu musi zależeć na publikacji jego transakcji z zamiarem promocji.

Sąd Apelacyjny zwrócił uwagę, że w zakresie, w jakim wspomniane postanowienie

dotyczy „innych serwisów internetowych prowadzonych przez partnerów G. A."

może ono służyć jednocześnie promocji pozwanego. Wątpliwości Sądu

Apelacyjnego wzbudziło także użycie przez pozwanego niejednoznacznego

sformułowania „innych serwisów" bez ich wymienienia, a także brak wskazania

cezury czasowej możliwych, narzuconych odgórnie sprzedającemu działań

promocyjnych.

5

Sąd Apelacyjny podzielił także ocenę Sądu pierwszej instancji co do uznania

za abuzywne postanowień zawartych w art. 6 pkt 6.13 Regulaminu A. Sprzeczność

z dobrymi obyczajami oraz rażące naruszenie interesów konsumenta w przypadku

tej klauzuli wynikać ma z faktu, iż jej adresatem jest wyłącznie Sprzedający i,

wbrew ocenie skarżącego, może nim być także indywidualny sprzedawca towaru

lub usługi, czyli konsument. Przedmiotowa klauzula ogranicza możliwość

swobodnego kształtowania przez użytkowników serwisu allegro.pl warunków

transakcji związanych z ustaleniem kosztów przesyłki, zwłaszcza że cena ta jest z

reguły zależna od wyboru sposobu dostarczenia przesyłki przez kupującego, który

nie zawsze musi być konsumentem. Wątpliwości Sądu Apelacyjnego budził także

fakt, że ograniczenie uprawnień sprzedającego nastąpiło poprzez użycie zbyt

szerokiej znaczeniowo formuły, iż „nie możliwe jest doliczenie jakichkolwiek innych

kosztów podwyższających cenę należną od kupującego", co uznać należy za

nadmierne ograniczenie swobody kontraktowej, stawiające sprzedającego z góry, tj.

w oderwaniu od konkretnych okoliczności zawieranej transakcji, w gorszym

położeniu. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, skoro konsumentem korzystającym z

serwisu allegro.pl – w stosunku do pozwanego – może być zarówno sprzedający

jak i kupujący, różnicowanie sytuacji obu konsumentów (sprzedającego kosztem

kupującego) należy uznać za nieuzasadnione.

Sąd Apelacyjny uznał także za abuzywne postanowienie art. 7 pkt 7.7

Regulaminu A. W ocenie Sądu Apelacyjnego, postanowienie, zgodnie z którym

„rękojmia nie rozciąga się na wady towaru, o których kupujący wiedział,

w szczególności na te, które sprzedający ujawnił w opisie aukcji" jest mniej

korzystne dla kupujących będących konsumentami w porównaniu do przepisów

ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży

konsumenckiej i oraz zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. nr 114, poz. 1176 ze zm.).

Postanowienie Regulaminu A. mylnie bowiem informuje kupujących, że reklamacja

towaru nie zostanie uwzględniona przez sprzedającego, jeżeli dotyczyć będzie wad,

które zostały wskazane w treści aukcji.

Oceniając postanowienie art. 2 pkt 2.3 Załącznika nr 8 Regulaminu A. Sąd

Apelacyjny wskazał, iż ukształtowanie stosunku pomiędzy pozwanym a kupującym,

skutkujące automatycznym powstaniem po stronie pozwanego uprawnienia do

6

przekazywania danych osobowych konsumenta bez jego wyraźnej deklaracji, przy

jednocześnie nie dość precyzyjnym, zdaniem Sądu Apelacyjnego, wskazaniu celu,

w jakim przedmiotowe dane zostają przekazane Agentowi Rozliczeniowemu,

spełnia przesłanki abuzywności, o których mowa w art. 3851

§ 1 k.c.

W ocenie Sądu Apelacyjnego, sprzeczność z dobrymi obyczajami oraz

rażące naruszenie interesów konsumentów w związku ze stosowaniem przez

pozwanego art. 3 pkt 3.5 Załącznika nr 8 do Regulaminu A. wynika z kolei

z jednostronnego zastrzeżenia przez pozwanego niekorzystnych dla

sprzedającego – konsumenta terminów w przypadku przekazów pocztowych

i przelewów na zagraniczny rachunek bankowy. Podzielając pogląd Sądu

pierwszej instancji, Sąd Apelacyjny wskazał, że szczególne zastrzeżenia budzi

częstotliwość realizacji przedmiotowych płatności oraz uzależnienie terminów

przelewów od wysokości kwoty dokonywanego przelewu (poniżej 100 zł – jedynie

raz w miesiącu). Stanowi to, w ocenie Sądu Apelacyjnego, nieuzasadnione,

niekorzystne dla sprzedającego ograniczenie korzystania przez niego ze środków

finansowych. Takie jednostronne zastrzeżenie przez pozwanego na swoją rzecz

prawa do uzależnienia terminów przelewów od wysokości kwoty oraz ich realizacji

co najwyżej dwa razy w miesiącu stanowi zachowanie wypełniające hipotezę art.

3851

§ 1 k.c.

Sąd Apelacyjny podzielił także stanowisko Sądu Okręgowego co do

niedozwolonego charakteru postanowienia z art. 1 pkt 1.5 Załącznika nr 8 do

Regulaminu A. Wskazał, że w przypadku płatności kartą sprzedawca otrzymuje

pieniądze na swój rachunek bankowy zanim otrzyma je spółka P., natomiast w

przypadku pozostałych form płatności, realizacja trwa zdecydowanie dłużej, co

sprawia, że Agent Rozliczeniowy faktycznie ma możliwość rozporządzania tymi

środkami bez wiedzy ich właściciela w dłuższym okresie czasu. Zdaniem Sądu

Apelacyjnego, Agentowi Rozliczeniowemu przyznano zbyt dużą swobodę w

dysponowaniu środkami użytkowników w porównaniu z zakresem określonym w art.

78 ust. 1 ustawy o usługach płatniczych. Użyty przez pozwanego zwrot „według

własnego uznania” sprawia, że kwestionowane postanowienie umowy reguluje

sytuację konsumenta – sprzedającego w sposób mniej korzystny niż przepisy

ustawowe, co sprawia, że mają one charakter abuzywny.

7

Wyrok Sądu Apelacyjnego zaskarżył pozwany. W skardze kasacyjnej opartej

na podstawie naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 3983

§ 1 pkt 1 k.p.c.)

zarzucił naruszenie art. 3531

k.c. poprzez błędną wykładnię pojęcia zasady

swobody umów oraz naruszenie art. 3851

§ 1 k.c. poprzez nieprawidłowe

zastosowanie i uznanie poszczególnych postanowień wzorca za abuzywne. Na tej

podstawie wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy

Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach

postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3851

§ 1 k.c., postanowienia umowy zawieranej

z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie – poza postanowieniami

określającymi główne świadczenia stron – nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa

i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego

interesy.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego wypracowane zostały kryteria według

których powinno się oceniać abuzywność postanowień wzorców umownych

w rozumieniu tego przepisu (por. wyrok z dnia 19 marca 2007 III SK 21/06, OSNP

2008, nr 11 – 12, poz. 181, czy wyrok z dnia 29 sierpnia 2013 r., I CSK 660/12,

niepubl. i podane tam dalsze judykaty). Zgodnie z zawartymi w tych orzeczeniach

wskazaniami, przez działanie wbrew dobrym obyczajom należy rozumieć

wprowadzenie do wzorca klauzul umownych, które godzą w równowagę

kontraktową stron, zaś rażące naruszenie interesów konsumenta oznacza

nieusprawiedliwioną dysproporcje na jego niekorzyść praw i obowiązków

wynikających z umowy. Kierując się tymi wskazaniami, trzeba stwierdzić,

że wnikliwa analiza treści zakwestionowanych postanowień regulaminu i

załącznika prowadzi do wniosku, że generalne zakwalifikowanie ich przez Sąd

Apelacyjny jako klauzul abuzywnych w rozumieniu art. 3851

§ 1 k.c., jest oceną zbyt

rygorystyczną. Odnosząc się do szczegółowych zarzutów skargi kasacyjnej, należy

stwierdzić, co następuje.

1. Artykuł 5 pkt 5.8 regulaminu adresowany jest do tej grupy sprzedawców

internetowych - zresztą zdecydowanie najliczniejszej - która zadeklarowała sposób

8

zapłaty z oferowany towar przelewem na ich rachunek bankowy. Zobowiązani są

oni wtedy udostępnić kupującemu realizację przelewu w ramach usługi Płacę z A.

na zasadach określonych w Załączniku nr 8 do regulaminu. Sąd Apelacyjny ocenił

wprawdzie, że ta forma transakcji jest dogodna dla obu jej stron, ale niestosowność

tego postanowienia dostrzegł w tym, że pośrednio wymusza ono na sprzedającym

korzystanie z przewidzianej w nim formy płatności. Ocenę taką można byłoby

ewentualnie podzielić, gdyby to była forma jedyna, a więc narzucona

sprzedającemu. Tymczasem sprzedający ma wybór, gdyż może zdecydować się na

realizację zapłaty w innej formie, np. tradycyjnym przekazem pocztowym. Fakt, że

jest to forma mniej dogodna i trwająca dłużej w realizacji jest konsekwencją

dokonanego wyboru, wobec czego trudno jest tu doszukać się jakichś treści

dyskryminujących.

2. Sąd Apelacyjny uznał, że treść art. 5 pkt 5. 9 regulaminu jest sprzeczna

z art. 3851

§ 1 k.c. z dwóch powodów. Po pierwsze dlatego, że ogranicza zasadę

swobody umów na korzyść pozwanego i po wtóre, że używa niejednoznacznego

określenia „innych serwisów”, bez ich wymienienia i sprecyzowania. Pierwsze

z tych zastrzeżeń nie jest przekonujące. Sąd bowiem sam przyznaje, że celem tej

regulacji jest przede wszystkim promowanie oferty sprzedawcy w większej ilości

serwisów internetowych prowadzonych przez partnerów pozwanego, co, rzecz

jasna, prowadzi także do promocji jego samego. W takim układzie nie widać jednak

zagrożeń dla interesów sprzedawcy. Natomiast, wbrew stanowisku skarżącego,

budzi z tego punktu widzenia wątpliwości brak wymienienia i określenia

dodatkowych serwisów, na których mogą być publikowane oferty sprzedawcy. Biorą

się one stąd, że może się okazać, iż sprzedawca ma uzasadnione zastrzeżenia do

korzystania z konkretnego serwisu, o którym wczas go nie uprzedzono. Kwestia ta

powinna więc być dodatkowo bliżej wyjaśniona przez Sąd Apelacyjny, czy w takiej

sytuacji sprzedawca może skutecznie sprzeciwić się umieszczaniu jego oferty na

takim serwisie.

3. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, przewidziane w art. 6 pkt 6. 13 ograniczenie

możliwości dodatkowych kosztów wpływających na wysokość ceny, poza kosztami

przesyłki lub transportu, jest zbyt radykalne i nie uwzględnia tego, że kupującym

może być także przedsiębiorca, w stosunku do którego ochrona konsumencka nie

9

jest uzasadniona. W związku z tym Sąd sugeruje, aby w regulaminie zawrzeć różne

warianty tego rozwiązania tak, aby, w połączeniu z weryfikacją użytkowników

serwisu, można było mieć pewność, że konkretne postanowienia będą rzeczywiście

chronić konsumenta – kupującego, a nie prowadzić do nieuzasadnionej

dyskryminacji jednej ze stron, co może mieć miejsce w sytuacji, gdy sprzedający

jest konsumentem, a kupujący profesjonalistą.

Oceniając zaskarżone orzeczenie w tym zakresie, trzeba przyznać rację

skarżącemu, że Sąd Apelacyjny, badając legalność tego punktu regulamin, nie

uwzględniał w sposób dostateczny specyfiki usług świadczonych przez pozwanego.

Polega ona na tym, że pozwany jest organizatorem aukcji internetowych

i pośrednikiem w sprzedaży towarów oferowanych tą drogą przez sprzedających.

Masowość dokonywanych transakcji praktycznie uniemożliwia rozróżnianie

i identyfikację statusu zawierających umowę sprzedaży pod kątem, czy są oni

przedsiębiorcami czy konsumentami, zwłaszcza, że w grę może wchodzić obrót

rzeczami niezwiązanymi z prowadzeniem bieżącej działalności gospodarczej. W tej

sytuacji, uwzględniając fakt, że wśród kupujących zdecydowanie przeważają

konsumenci, trzeba generalnie zaakceptować widoczną w treści niektórych

postanowień regulaminu aukcji, w tym także w tu omawianym, dążność do

zapewnienia należytej ochrony konsumenta – kupującego, mimo że w stosunku do

pozwanego obie strony umowy sprzedaży aukcyjnej występują w roli konsumenta.

Dodać też należy, że przepis ten ma na celu wyeliminowanie spotykanej nierzadko,

a nagannej praktyki doliczania różnych innych opłat, podwyższających w rezultacie

cenę oferowanego towaru, co trzeba uznać raczej za rozwiązanie wspomagające

zachowanie dobrych obyczajów w obrocie towarowym.

4. Treść zakwestionowanego przez Sądy art. 7 pkt 7. 7 regulaminu składa

się z dwóch zdań. Zdanie pierwsze stanowi o zakazie wyłączania lub ograniczania

praw do rękojmi przysługującej kupującemu, nawet gdy sprzedaż nie ma charakteru

sprzedaży konsumenckiej, co jak się wydaje, nie zawiera w sobie treści

o charakterze abuzywnym. W każdym razie Sąd Apelacyjny nie wykazał, aby

postanowienie to naruszało dobre obyczaje i rażąco interesy konsumenta.

Okoliczność, że w tamtym okresie sprzedaż konsumencka została wyłączona spod

działania przepisów o rękojmi na podstawie art. 1 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca

10

2002r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie

kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 141, poz. 1176, ze zm.) sama przez się nie stanowi

o abuzywności tego postanowienia regulaminu. Jeśli zaś chodzi o zdanie drugie

regulaminu w brzmieniu „Rękojmia nie rozciąga się na wady towaru, o których

kupujący wiedział, w szczególności na te, które sprzedający ujawnił w opisie aukcji”,

to zgodzić się należy ze skarżącym, iż nie pozostaje ono w sprzeczności z art. 7

powołanej ustawy, który wyłączał m. in. odpowiedzialność sprzedawcy za

niezgodność towaru konsumpcyjnego z umową, gdy kupujący w chwili zawarcia

umowy wiedział o tej niezgodności.

5. Nieprzekonujące jest orzeczenie o abuzywności postanowienia art. 2 pkt 2.

3 załącznika nr 8 do Regulaminu. Jeżeli bowiem sprzedający zdecyduje się na

wybór zapłaty ceny w drodze skorzystania z usługi Płacę z A., to oczywistą

konsekwencją takiego wyboru jest zgoda na przekazanie jego danych Agentowi

Rozliczeniowemu w celu wykonania świadczenia w ramach tej usługi. Należy przy

tym zaznaczyć, że postanowienie to odwołuje się do art. 5 załącznika do

regulaminu, który z kolei zobowiązuje agenta do przetwarzania uzyskanych danych

zgodnie z ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tekst

jedn. Dz. U. z 2002 r., Nr 102, poz. 926, ze zm.). Nieuzasadnione jest zatem

stanowisko Sądu, który nie przywiązał należytej wagi do tego odwołania do

przepisów ustawy.

6. W tym punkcie skarżący kwestionuję ocenę Sądu, który uznał,

że niedopuszczalne jest różnicowanie terminu przekazania ceny sprzedawcy,

w zależności od dokonanego przez niego sposobu uiszczenia tej zapłaty. O ile

można zgodzić się ze stanowiskiem pozwanego, że różnica ta musi występować,

gdyż realizacja świadczenia w formie przekazu pocztowego jest operacją

przeprowadzaną ręcznie, a więc, siłą rzeczy, trwa dłużej niż przekaz dokonywany

drogą elektroniczną, o tyle trzeba przyznać rację Sądowi, że ustanowione w tej

mierze terminy czternastodniowy i miesięczny realizacji przekazów pocztowych

mogą nasuwać zastrzeżenia. Argumentacja Sądu nie została jednak w tej mierze

dostatecznie pogłębiona i ma raczej charakter intuicyjny. Dlatego też wydaje się,

że wątpliwości w tej mierze mogłyby zostać wyjaśnione przy pomocy

odpowiedniego biegłego.

11

7. Należy przyznać rację skarżącemu, iż Sąd Apelacyjny nie uzasadnił

należycie w czym upatruje abuzywnej treści w zdaniu pierwszym art. 1 pkt 1. 5

załącznika nr 8 do regulaminu w brzmieniu „ W ramach usługi Płacę z A. za zakupy,

Agent Rozliczeniowy posługuje się wyspecjalizowanymi instytucjami finansowymi,

które dobiera z zachowaniem należytej staranności”. Nieco inaczej przedstawia się

ocena pod tym kątem zdania drugiego tego przepisu o następującej treści. „Do

czasu udostępnienia środków użytkownikowi, Agent Rozliczeniowy rozporządza

otrzymanymi środkami według własnego uznania, zgodnie z przepisami prawa

polskiego”. Jest ono w pewnej mierze rzeczywiście niefortunne z powodu użytego

w nim sformułowania „według własnego uznania”, które może sugerować

dowolność działania Agenta, co byłoby niedopuszczalne. Jeżeli jednak sens tego

zdania odczytywać całościowo, to należałoby je rozumieć jako obowiązek

dokonywania wyboru wyspecjalizowanej instytucji finansowej przez Agenta zgodnie

z przepisami prawa, a więc przede wszystkim z art. 78 ustawy z dnia 19 sierpnia

2011 r. o usługach płatniczych (Dz. U. 2014 r. poz. 873). Wymaga zatem ponownej

oceny Sądu, czy to sformułowanie, mogące być źródłem nieporozumień, a tym

samym całość zdania drugiego, spełnia kryteria abuzywności z art. 3851

§ 1 k.c.

Z podanych przyczyn na podstawie art. 39815

§ 1 w zw. z art. 108 § 2 k.p.c.

orzeczono jak na wstępie.