III KK 308/15

Sygn. akt III KK 308/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 17 września 2015 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Michał Laskowski (przewodniczący)

SSN Rafał Malarski (sprawozdawca)

SSN Dariusz Świecki

Protokolant Jolanta Włostowska

w sprawie D. D.,

dotyczącej wyroku łącznego,

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

w dniu 17 września 2015r.,

kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego

od wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 6 marca 2015r., utrzymującego w mocy

wyrok łączny Sądu Rejonowego w B. z dnia 3 grudnia 2014r.,

1) uchyla zaskarżony wyrok oraz utrzymany nim w mocy wyrok

łączny Sądu Rejonowego w B. i na podstawie art. 537 § 2 k.p.k. w zw.

z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. i w zw. z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. umarza

postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego;

2) obciąża Skarb Państwa kosztami procesu.

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w B., wyrokiem łącznym z 3 grudnia 2014 r.: a) połączył kary

pozbawienia wolności orzeczone wobec D. D. wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z 8

lutego 2013 r. (karę roku i 2 miesięcy za czyn popełniony 6 czerwca 2007 r.) i

2

wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z 17 maja 2013 r. (karę roku i 8 miesięcy za

przestępstwo popełnione w okresie 25 – 26 sierpnia 2012 r.) i wymierzył

skazanemu karę łączną 2 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności; b) na podstawie

art. 572 k.p.k. umorzył postępowanie odnośnie wydania wyroku łącznego co do

dwóch wyroków Sądu Rejonowego w B. – z 5 września 2013 r. (orzeczono nim

karę 2 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania

na okres 2 lat próby i grzywnę za czyn popełniony 14 grudnia 2012 r.) i z 18 lipca

2013 r. (orzeczono nim karę roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności za czyn

popełniony 22 lutego 2013 r.). Sąd Okręgowy, po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2015

r. apelacji skazanego, utrzymał w mocy pierwszoinstancyjny wyrok, uznając

złożony środek odwoławczy za oczywiście bezzasadny.

Kasację od prawomocnego wyroku Sądu odwoławczego wniósł na korzyść

skazanego, na podstawie art. 521 § 1 k.p.k., Prokurator Generalny. Zaskarżając

wyrok w całości, zarzucił mu „rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia

naruszenie przepisu prawa procesowego, to jest art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 17 §

1 pkt 7 k.p.k., poprzez nienależytą kontrolę odwoławczą, polegającą na utrzymaniu

w mocy wyroku łącznego obejmującego wyroki objęte wcześniejszym

prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 28 lipca 2014 r., – co

stanowi bezwzględną przyczyną odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.”.

W konsekwencji skarżący zażądał uchylenia wyroków Sądów obu instancji oraz

umorzenia postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego na podstawie

art. 537 § 2 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja zasługiwała na uwzględnienie w całości na posiedzeniu bez udziału

stron z racji swej oczywistej zasadności (art. 535 § 5 k.p.k.).

Ukonstytuowany w art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. bezwzględny nakaz umorzenia

postępowania karnego, gdy wcześniejsze postępowanie karne co do tego samego

czynu tej samej osoby zostało prawomocnie zakończone (res idicatae), ma pełne

odniesienie do postępowań w przedmiocie wydania wyroku łącznego (zob. wyroki

SN z: 17 listopada 2004 r., V KK 326/06; 3 października 2005 r., V KK 151/05; 30

listopada 2011 r., II KK 149/11, OSNKW 2011, z. 12, poz. 113; 10 lipca 2013 r., II

KK 14/13). Uściślając na użytek niniejszej sprawy wyrażone w dotychczasowych

3

judykatach zapatrywania, wolno stwierdzić, że warunkiem zachowania wymaganej

w komentowanym układzie procesowym tożsamości podmiotowo-przedmiotowej

obu postępowań w kwestii wydania wyroku łącznego, poza tą samą osobą

skazanego, jest odnoszenie się w obu procesach do tych samych wyroków

jednostkowych, przy czym nie ma znaczenia prawnego, w jaki sposób oba wyroki

łączne zostały ukształtowane, to jest w jakiej konfiguracji połączono w nich

poszczególne skazania i co do których wyroków jednostkowych nie dostrzeżono

możliwości ich połączenia, co skutkowało umorzenie w tym zakresie postępowania

na podstawie art. 572 k.p.k. Dlatego uprawniony jest pogląd, że irrelewantne jest

to, że wskutek uchylenia dotkniętego bezwzględnym uchybieniem z art. 439 §

1 pkt 8 k.p.k. zaskarżonego wyroku łącznego i umorzenia w tej materii

postępowania pozostanie w obrocie prawnym wcześniejszy wadliwie

skonstruowany wyrok łączny; nie jest ważne, że z określonych przyczyn – na

ogół ściśle jurydycznych – rysuje się niemożność jego wzruszenia w

przyszłości.

Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, trzeba zauważyć, że rzeczywiście

podstawę wymienionego w zarzucie kasacyjnym wyroku łączny Sądu Rejonowego

w B. z 28 lipca 2014 r. stanowiły te same wyroki jednostkowe, które obejmował

zaskarżony wyrok łączny. W tym poprzednim wyroku łącznym doszło jednak do

połączenia kar orzeczonych wyrokami Sądu Rejonowego w B. z 17 maja, 18 lipca i

5 września 2013 r. i wymierzenia D. D. kary łącznej 2 lat pozbawienia wolności oraz

– na podstawie art. 572 k.p.k. – do umorzenia postępowania co do wyroku Sądu

Rejonowego w P. z 8 lutego 2013 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że w sprawie

wystąpiła bezwzględna przyczyna odwoławcza przewidziana w art. 439 § 1 pkt 8

k.p.k.

Tylko dla porządku trzeba odnotować, że zagadnienie wadliwości

skonfigurowania skazań w zaskarżonym wyroku łącznym nie stało się z

oczywistych względów przedmiotem rozważań w niniejszym postępowaniu

kasacyjnym. Co najwyżej warto wspomnieć, w celu w istocie edukacyjnym, że przy

uznaniu, iż pierwszym chronologicznie wyrokiem jednostkowym był wyrok z 8

lutego 2013 r., należało wyrokiem łącznym objąć nie tylko wyrok z 17 maja 2013 r.,

ale również i wyrok z 5 września 2013 r. (dotyczył on wszak przestępstwa

4

popełnionego 14 grudnia 2012 r., a więc przed datą pierwszego wyroku). Skazanie

tym ostatnim wyrokiem D. D. na karę pozbawienia wolności z warunkowym

zawieszeniem jej wykonania nie stało na przeszkodzie wymierzeniu mu kary

łącznej o charakterze bezwzględnym (art. 89 § 1a k.k., który wszedł w życie 8

czerwca 2010 r.).

W tym stanie rzeczy – wyrażając na koniec ubolewanie nad mało wnikliwym

rozpoznaniem osobistej apelacji skazanego, w której wprost poinformował instancję

odwoławczą o zapadłym w dniu 28 lipca 2014 r. wyroku łącznym – Sąd Najwyższy

uchylił zaskarżony wyrok i utrzymany nim w mocy wyrok łączny i umorzył

postępowanie (art. 537 § 2 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1

pkt 7 k.p.k.). O kosztach procesu orzeczono po myśli art. 632 pkt 2 k.p.k.