II KK 224/15

Sygn. akt II KK 224/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 25 września 2015 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Rafał Malarski (przewodniczący)

SSN Michał Laskowski (sprawozdawca)

SSN Barbara Skoczkowska

Protokolant Marta Brylińska

w sprawie W. W.

skazanego z art. 278 § 1 k.k.,

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu

w dniu 25 września 2015 r.,

kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść

od wyroku Sądu Rejonowego w K.

z dnia 8 sierpnia 2013 r.,

1. uchyla punkt 4 zaskarżonego wyroku, zobowiązujący W. W. do

naprawienia szkody,

2. wydatkami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w K., wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2013 r., uznał W. W. za

winnego tego, że w dniu 15 maja 2013 r. w miejscowości G. gmina K.,

wykorzystując fakt pozostawienia przez pokrzywdzonego telefonu komórkowego

LG Swift L7 w szatni firmy B.-R. dokonał jego kradzieży, powodując straty w kwocie

700 zł na szkodę M. Z., to jest za winnego przestępstwa z art. 278 § 1 k.k. i za

2

przestępstwo to wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, której

wykonanie warunkowo zawiesił na okres próby w wymiarze 2 lat, oddając w tym

okresie oskarżonego pod dozór kuratora sądowego.

W punkcie 4 części dyspozytywnej wyroku, Sąd na podstawie art. 72 § 2 k.k.

zobowiązał oskarżonego do naprawienia szkody poprzez zapłatę pokrzywdzonemu

M. Z. kwoty 700 zł i to w okresie próby.

Wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się z

dniem 17 sierpnia 2013 r.

Kasację od tego wyroku wniósł Prokurator Generalny, zaskarżając wyrok na

korzyść W. W. w części dotyczącej orzeczenia zawartego w punkcie 4 części

dyspozytywnej, w zakresie nałożenia obowiązku naprawienia szkody. Prokurator

Generalny zarzucił wyrokowi rażące i mające istotny wpływ na jego treść

naruszenie przepisów prawa procesowego – art. 343 § 1 i 6 k.p.k. w zw. z art. 335

§ 1 k.p.k., polegające na uwzględnieniu zawartego w akcie oskarżenia wadliwego

wniosku prokuratora o skazanie W. W. bez przeprowadzenia rozprawy i

wymierzenie uzgodnionej z nim kary, w następstwie czego doszło do rażącego

naruszenia przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 72 § 2 k.k.,

polegającego na zobowiązaniu oskarżonego do naprawienia szkody wyrządzonej

przestępstwem, poprzez zapłatę kwoty 700 zł, w sytuacji, gdy zabrany w celu

przywłaszczenia telefon komórkowy LG Swift L7 został pokrzywdzonemu zwrócony.

Prokurator Generalny wniósł w kasacji o uchylenie wyroku w zaskarżonej

części.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja Prokuratora Generalnego jest zasadna w stopniu oczywistym, co

pozwala na jej rozpoznanie i uwzględnienie na posiedzeniu wyznaczonym na

podstawie art. 535 § 5 k.p.k. Sąd Rejonowy w K. rozpoznawał sprawę na skutek

wniesionego aktu oskarżenia i załączonego do niego wniosku sporządzonego na

podstawie art. 335 § 1 k.p.k. (w brzmieniu obowiązującym w czasie orzekania). We

wniosku tym wskazano uzgodnione z oskarżonym kary i inne rozstrzygnięcia,

postulując wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzania rozprawy. Wniosek

prokuratora w całości został uwzględniony, czego wyrazem stał się zaskarżony

kasacją wyrok.

3

Przepis art. 335 § 1 k.p.k. w zw. z art. 343 § 1 i 6 k.p.k. nakłada na sąd

obowiązek kontroli poprawności wniosku prokuratora i to zarówno pod względem

merytorycznym, jak i formalnym, co trafnie podkreślono w uzasadnieniu kasacji.

Kontrola ta obejmuje nie tylko kwestię współmierności uzgodnionych z oskarżonym

kar, ale także środków karnych oraz prawidłowość innych rozstrzygnięć. Wtedy gdy

proponowane i wcześniej uzgodnione rozstrzygnięcia nie znajdują należytego

oparcia w przepisach prawa oraz okolicznościach sprawy, Sąd powinien rozpoznać

sprawę na rozprawie, na zasadach ogólnych. W stanie prawnym obowiązującym po

1 lipca 2015 r. możliwe jest również zaproponowanie stronom zmiany w treści

zawartego porozumienia (art. 343 § 3 k.p.k.).

Przewidziany w art. 72 § 2 k.k. obowiązek naprawienia szkody ma na celu

wyrównanie strat jakie w rzeczywistości poniósł w wyniku przestępstwa

pokrzywdzony. Obowiązek ten nie jest elementem mającym na celu zwiększenie

dolegliwości, stanowiącej skutek popełnionego przestępstwa. Ustawodawca

przewidział przy tym w ustawie rozwiązania, które zapobiegać mają orzekaniu

obowiązku naprawienia szkody wtedy, gdy obowiązek taki został już na

oskarżonego nałożony w innym postępowaniu (zob. art. 415 § 1 k.p.k. – tzw.

klauzula antykumulacyjna). Warunkiem orzeczenia obowiązku naprawienia szkody

jest rzeczywiste jej istnienie w chwili orzekania. Tymczasem z akt sprawy wynika,

że skradziony telefon zwrócony został pokrzywdzonemu w dniu 17 czerwca 2013 r.

(k. 31). Okoliczność ta została pominięta przez Sąd i zobowiązanie do naprawienia

szkody wynikające z punktu 4 zaskarżonego kasacją wyroku uznać należy za

niezasadne. Lektura akt dowodzi bowiem, że szkoda w rzeczywistości nie

powstała.

Naruszenie art. 72 § 2 k.k. przez Sąd Rejonowy w K. miało charakter rażący

i wywarło oczywisty wpływ na treść wyroku. Niewykonanie niesłusznie nałożonego

na W. W. obowiązku skutkować przy tym może zarządzeniem wykonania

warunkowo zawieszonej kary. W tym stanie rzeczy konieczne stało się uchylenie

rozstrzygnięcia wynikającego z punktu 4 zaskarżonego kasacją wyroku. Brak przy

tym podstaw do wydawania orzeczenia o charakterze następczym.

4