II PK 253/14

Sygn. akt II PK 253/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 7 października 2015 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący)

SSN Zbigniew Hajn (sprawozdawca)

SSN Zbigniew Myszka

w sprawie z powództwa A. B. i in.,

przeciwko Syndykowi Masy Upadłości V. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w G.

o wynagrodzenie za pracę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 7 października 2015 r.,

skargi kasacyjnej powodów od wyroku Sądu Okręgowego

z dnia 23 stycznia 2014 r.,

uchyla zaskarżony wyrok w stosunku do powodów: A. B., Z.

D., J. G., Z. H., B. J., R. K., A. K., J. K., A. K. i F. L. i w tym zakresie

przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w W. do ponownego

rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

2

Wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2013 r. Sąd Rejonowy w sprawie z powództwa

[…]przeciwko Syndykowi Masy Upadłości V. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej o

wynagrodzenie za pracę oddalił powództwo.

Sąd Rejonowy ustalił, że V. Sp. z o.o. pierwotnie funkcjonowała pod nazwą

M. Sp. z o.o. Jako zabezpieczenie spłaty wierzytelności z tytułu umowy o limit

kredytowy M. Sp. z o.o. podpisała z Bankiem […] umowy o ustanowieniu zastawu

rejestrowego na zbiorze rzeczy ruchomych stanowiących całość gospodarczą.

Ustanowiono zastaw rejestrowy, m.in. na liniach produkcyjnych znajdujących się w

W. przy ul. O. […] oraz na znakach towarowych wraz z opisem oraz umowę o

ustanowieniu zastawu rejestrowego na zbiorze rzeczy i praw majątkowych

wchodzących w skład przedsiębiorstwa. Na skutek umowy dzierżawy, a następnie

kilku umów cesji praw oraz umowy poddzierżawy ostatecznie majątek V. Sp. z o.o.

został objęty w poddzierżawę przez firmę M. T. Sp. z o.o., która od 1 marca 2010

r. była pracodawcą większości powodów. H. P. pracował od 1 lipca 2010 r., a Z. S.

od 1 listopada 2010 r. Po ogłoszeniu upadłości V. Sp. z o.o. i wyznaczeniu syndyka

masy upadłości Bank […] nie skorzystał z prawa przejęcia przedmiotu zastawu na

własność, zatem poddzierżawca M. T. został wezwany przez Sąd Gospodarczy do

wydania syndykowi masy upadłości przedmiotów zastawu rejestrowego. Syndyk

zgodnie z nakazem Sądu wypowiedział ze skutkiem na 31 października 2011 r.

umowę dzierżawy zawartą przez upadłego oraz wezwał poddzierżawcę M. T. Sp. z

o.o. do wydania syndykowi przedmiotów zastawu rejestrowego znajdującego się w

siedzibie upadłego przedsiębiorstwa w M. oraz w W. 30 sierpnia 2010 r. komornik

sądowy dokonał wydania syndykowi ruchomości znajdujących się w W. przy ul. O.,

będących wyposażeniem linii produkcyjnej do wytwarzania i pakowania pierogów

oraz makaronu. Wymontowano urządzenia sterujące, zaplombowano hale

produkcyjne, w których znajdowały się zabezpieczone ruchomości. Pracownicy

otrzymali zakaz wchodzenia do zabezpieczonych i zaplombowanych hal

produkcyjnych i magazynów. W związku z powyższym, pismami od 31 sierpnia

2011 r. do 27 lutego 2012 r. powodowie oraz pozostali pracownicy składali

Syndykowi masy upadłości oświadczenia o gotowości do świadczenia pracy w

firmie V. w upadłości likwidacyjnej. W odpowiedzi syndyk poinformował, iż przejęcie

przez niego przedmiotów zastawów było bez wpływu na stosunek pracy łączący

3

pracowników z firmą M. T. Sp. z o.o., zaprzeczył jakoby w jakimkolwiek zakresie

doszło do przejęcia przez niego jakichkolwiek pracowników spółki M. T. Sp. z o.o. w

trybie art. 231

k.p.

Sąd Rejonowy uznał, że przejęcie powodów - pracowników spółki M. T. Sp. z

o.o. - przez V. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w M. na podstawie art. 231

k.p.

nigdy nie nastąpiło. 30 sierpnia, na skutek odmowy wydania przez pracodawcę

powodów M. T. sp. z o.o. dzierżawionych przez nią ruchomości, będących

własnością zadłużonego V. sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej, doszło bowiem

jedynie do zajęcia części tych ruchomości, jako stanowiących przedmiot zastawu

rejestrowego. Fakt ten nie miał wpływu na stosunek pracy łączący M. T. Sp. z o.o. z

powodami i nie doprowadził do przejęcia powodów jako pracowników spółki M. T.

Sp. z o.o. przez stronę pozwaną w trybie art. 231

k.p. Pozwany Syndyk nie objął

bowiem z mocy prawa majątku firmy M. T. Sp. z o.o., ale majątek Spółki V. sp. z

o.o., którego powodowie nie byli pracownikami.

Sąd Okręgowy oddalił apelację powodów od wyroku Sądu pierwszej, nie

obciążając powodów kosztami zastępstwa prawnego w postępowaniu

odwoławczym.

Pełnomocnik powodów zaskarżył powyższy wyrok skargą kasacyjną w

całości, zarzucając naruszenie prawa materialnego: (-) art. 231

§ 1 k.p., przez jego

błędną wykładnię i uznanie, że nie została spełniona przesłanka do przejęcia

powodów przez syndyka masy upadłości W. spółka z ograniczoną

odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej w M. w trybie art. 231

§ 1 kodeksu

pracy, podczas gdy do przejęcia doszło w wyniku przejęcia przez syndyka zarządu

nad całym majątkiem W. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości

likwidacyjnej oraz wypowiedzeniem M. T. spółka z o.o. umowy dzierżawy tego

majątku i w konsekwencji jego niezastosowanie przez Sąd Okręgowy, podczas gdy

przepis ten powinien być w przedmiotowej sprawie zastosowany, oraz (-) art. 328

ust. 2 ustawy prawo upadłościowe i naprawcze, przez jego błędną wykładnię i

uznanie, że przedmiot zastawu rejestrowego będący we władaniu syndyka, w

przypadku nieskorzystania przez wierzyciela z prawa do przejęcia przedmiotu

zastawu na własność jest zbywany odrębnie w trybie art. 327 ustawy prawo

4

upadłościowe i naprawcze, a nie na zasadach ogólnych wynikających z ustawy

prawo upadłościowe i naprawcze.

Skarżący zarzucił także naruszenie prawa procesowego które miało istotny

wpływ na wynik sprawy tj.: (-) art. 328 § 2 w związku z art. 391 § 1 k.p.c., przez

sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku, które nie zawiera ustalenia

stanu faktycznego sprawy ponieważ odnosi się do innego stanu faktycznego

rozpatrywanego w ramach innego postępowania przed innym Sądem; (-) art. 382

k.p.c., przez pominięcie przez Sąd Okręgowy przy orzekaniu zebranego materiału

dowodowego w postępowaniu, w postaci zeznań powodów oraz pozwanego

dotyczących sposobu oraz zakresu przejęcia majątku W. spółka z ograniczoną

odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej, który był dzierżawiony przez M. T.

spółka z o.o. za zgodą sędziego komisarza oraz syndyka, które to uchybienie miało

istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy,, przez brak wszechstronnego

rozważenia materiału dowodowego i dokonanie jego błędnej oceny, polegające na

wydaniu rozstrzygnięcia, które pozostaje w całkowitej sprzeczności ze

zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym,

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co

do istoty sprawy, przez zasądzenie na rzecz powodów żądanego przez nich

wynagrodzenia oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów kosztów

procesu, ewentualnie o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi

Okręgowemu w W. do ponownego rozpoznania wraz z pozostawieniem temu

Sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

W odpowiedzi na skargę pozwany wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej

powodów w całości oraz o zasądzenie od powodów na rzecz pozwanego kosztów

procesu według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona ze względu na rażące naruszenie przez zaskarżony

wyrok art. 328 § 2 w związku z art. 391 § 1 k.p.c.. Zgodnie z tym przepisem,

uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy faktycznej

rozstrzygnięcia, a mianowicie: ustalenie faktów, które sąd uznał za udowodnione,

5

dowodów, na których się oparł, i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił

wiarygodności i mocy dowodowej, oraz wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z

przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia

tych wymagań w najwyższym stopniu. Powielenie uzasadnienia innego wyroku,

zwłaszcza gdy dotyczy on analogicznej pod względem faktycznym i prawnym

sprawy, a sąd orzekający podziela stanowisko zajęte przez sąd orzekający w tej

innej sprawie, nie narusza przepisów postępowania (art. 328 § 2 k.p.c.). Taki

sposób postępowania sądu orzekającego jest nawet racjonalny. Nie ma bowiem

potrzeby odmiennego formułowania uzasadnienia, skoro sąd w pełni zgadza się z

już istniejącym rozstrzygnięciem w analogicznej sprawie i jego motywami. Sąd

orzekający powinien jednak w takim wypadku wyraźnie wskazać tę sprawę,

zaznaczyć, że rozstrzyga sprawę do niej analogiczną i w pełni zgadza się z

orzeczeniem zapadłym w tej sprawie oraz z jego uzasadnieniem. Wymaga tego

wzgląd na potrzebę pokazania linii orzeczniczej danego sądu w sprawach tego

samego rodzaju oraz poszanowanie dla składu orzekającego, do którego dorobku

należy wypracowanie sposobu ich rozstrzygania i związanej z nim argumentacji

prawnej. Nawet jednak niepowołanie się na „pierwotne” orzeczenie nie oznacza

naruszenia przepisów postępowania. Nie ma bowiem znaczenia dla prawidłowości

samego orzeczenia w rozpoznanej sprawie.

Uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest w zasadniczej części skopiowane z

uzasadnienia wyroku w analogicznej pod względem faktycznym i prawnym sprawie

syg. akt VII Pa …/13, w której stroną pozwaną był również syndyk Masy Upadłości

V. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej, a powodami inni pracownicy zakładu pracy

powodów. Jak już wskazano sam fakt takiego skopiowania nie stanowiłby

naruszenia art. 328 § 2 k.p.c., gdyby nie to, że Sąd Okręgowy uczynił to

mechanicznie, bez uwzględnienia różnic zachodzących między rozpoznawaną

sprawą a sprawą VII Pa …/13. Za zwykłą niestaranność można uznać to, że Sąd

Okręgowy przejął z uzasadnienia wyroku w sprawie VII Pa …/13 nawet błędy

językowe i literowe (np.: „prawa pracowniczych”, „konow-how”, „F. Z.”). Takiej miary

nie można jednak przyłożyć do tego, że Sąd Okręgowy przepisał z uzasadnienia w

sprawie VII Pa …/13 także zarzut apelacyjny strony powodowej (syndyka),

naruszenia art. 227 w związku z art. 256 k.p.c., przez nieprzeprowadzenie dowodu

6

z przesłuchania Z. H. i R. K., podczas, gdy taki wniosek dowodowy nie był

zgłaszany w apelacji rozpoznanej w nin. sprawie. W nin. sprawie Z. H. i R. K. są

bowiem stronami postępowania i były wysłuchane wraz z innymi powodami.

Następnie Sąd Okręgowy powtórzył również z uzasadnienia w sprawie VII Pa ../13

stwierdzenie Sądu orzekającego w niej, że „Zarzuty dotyczące naruszenia prawa

procesowego nie podlegały rozpoznaniu przez Sąd Okręgowy, albowiem

powodowie nie złożyli w toku posiedzenia do protokołu zastrzeżenia o uchybieniach

proceduralnych w trybie art. 162 k.p.c.. Z tego względu obecnie nie przysługuje im

prawo do powoływania się na takie uchybienia.” Z powyższego wynika, że Sąd

Okręgowy rozpoznał nieistniejące zarzuty apelacyjne i potraktował dwie powódki

jak świadków, a jednoczenie oddalił ich apelacje złożone w charakterze powodów.

W tej sytuacji uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego odnosi się

niewątpliwie do stanu faktycznego i prawnego innej sprawy i nie może być uznane

za uzasadnienie spełniające choćby w minimalnym stopniu wymagania określone w

art. 328 § 2 k.p.c. Przedstawione wyżej wady zaskarżonego wyroku uniemożliwiają

Sądowi Najwyższemu merytoryczną ocenę prawidłowości zastosowania i wykładni

wskazanych w podstawie skargi kasacyjnej przepisów prawa materialnego.

Kontrola taka jest bowiem możliwa i sensowna jedynie w wypadku istnienia

prawidłowych ustaleń faktycznych.

Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w pkt 2 sentencji na

podstawie art. 39815

§ 1 k.p.c., a o kosztach postępowania kasacyjnego - na

podstawie art. 108 § 2 k.p.c. w związku z 39821

k.p.c.

kc