III KK 237/15

Sygn. akt III KK 237/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 15 października 2015 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Małgorzata Gierszon

SSN Rafał Malarski

Protokolant Łukasz Biernacki

przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej, Małgorzaty Wilkosz-Śliwy

w sprawie J. B.

skazanego z art. 178a § 1 k.k.,

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie

w dniu 15 października 2015 r.,

kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego

od wyroku Sądu Rejonowego w O.

z dnia 31 marca 2015 r.,

uchyla pkt II zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w O. w

części dotyczącej okresu próby i w tym zakresie przekazuje

sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.

UZASADNIENIE

J. B. został oskarżony o to, że „w dniu 18 stycznia 2015 r. na drodze

publicznej w miejscowości K. gm. P. w ruchu lądowym prowadził pojazd

mechaniczny VW Polo [...]. znajdując się w stanie nietrzeźwości I badanie –

0,77 mg/l, II badanie – 0,78 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu na

2

urządzeniu alcosensor IV, III badanie – 0,61 mg/l, IV badanie – 0,65 mg/l w

wydychanym powietrzu na urządzeniu alkometr A20” – tj. o czyn z art. 178a

§ 1 k.k.

Sąd Rejonowy w O. wyrokiem z dnia 31 marca 2015 roku, sygn. akt

[…]:

I. „oskarżonego J. B. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu

i za to na mocy art. 178a § 1 k.k. skazał go na karę 4 (czterech) miesięcy

pozbawienia wolności;

II. na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k., art. 70 § 1 pkt 1 k.k., art. 71 § 1 k.k.

wykonanie wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności

warunkowo zawiesił tytułem próby na okres lat 2 (trzech), oraz orzekł wobec

oskarżonego grzywnę w wymiarze 50 (pięćdziesięciu) stawek dziennych

ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 20 (dwadzieścia) zł;

III. na podstawie art. 42 § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego środek karny w

postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2

(dwóch) lat;

IV. na podstawie art. 49 § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego świadczenie

pieniężne w kwocie 500 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz

Pomocy Postpenitencjarnej;

V. na podstawie art. 63 § 2 k.k. na poczet orzeczonego środka karnego

zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych zaliczył okres

zatrzymania prawa jazdy od dnia 18 stycznia 2015 r.;

VI. na podstawie art. 627 k.p.k. w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 3 ust. 2

ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawcach karnych

zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe i opłatę w

kwocie 220 zł”.

Orzeczenie to nie zostało zaskarżone przez żadną ze stron i

uprawomocniło się w dniu 8 kwietnia 2015 r.

Kasację od powołanego wyżej orzeczenia w dniu 26 czerwca 2015 r. wniósł

– na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. – Prokurator Generalny. Zaskarżając wyrok Sądu

Rejonowego w O. w zakresie rozstrzygnięcia o karze, zawartego w pkt II wyroku,

na niekorzyść J. B., zarzucił „rażące naruszenie przepisu prawa karnego

3

procesowego, tj. art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k., stanowiące bezwzględną

przesłankę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k., polegające na

orzeczeniu o zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności w sposób

uniemożliwiający wykonanie wyroku”, wnosząc o uchylenie wyroku w

zaskarżonej części i przekazanie w tym zakresie sprawy do ponownego

rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Trafny jest podniesiony w kasacji Prokuratora Generalnego zarzut

naruszenia prawa procesowego – art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k. – skutkujący

wystąpieniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 §

1 pkt 7 k.p.k. Ponieważ wniesienie kasacji na niekorzyść oskarżonego

nastąpiło z zachowaniem terminu określonego w art. 524 § 3 k.p.k., możliwe

było jej uwzględnienie z modyfikacją w zakresie sformułowanego w jej

petitum wniosku końcowego, o czym w końcowej części uzasadnienia.

Zgodnie z przepisem art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k., wyrok skazujący

powinien zawierać m.in. rozstrzygnięcia co do kary i środków karnych.

Wyrok sądu meriti takie rozstrzygnięcia wprawdzie zawiera, rzecz w tym, że

w przedmiocie określenia trwania okresu próby znajdują się w nim dwa

odrębne zapisy, inny cyfrowy, a inny słowny. W zaskarżonym niniejszą

kasacją pkt II tego orzeczenia zdecydowano o warunkowym zawieszeniu

wykonania kary 4 miesięcy pozbawienia wolności wymierzonej oskarżonemu

w pkt I za występek określony w art. 178a § 1 k.k., ustanawiając okres próby

na 2 lat, a w nawiasie wpisując słownie wyraz „trzech” lat. Takie określenie

w wyroku okresu trwania środka probacyjnego, sprzeczne z wymogiem

redagowania orzeczenia w sposób zrozumiały i jednoznaczny, czyni

orzeczenie to w powyższym zakresie niemożliwym do wykonania, nie jest

bowiem wiadome, czy zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności

nastąpiło na okres próby 2, czy też 3 lat.

Wprawdzie wadliwość powyższa poddana została przez Sąd Rejonowy

próbie konwalidacji w oparciu o przepis art. 105 § 1 k.p.k., jednak wydane w

tym przedmiocie postanowienie słusznie – w trybie art. 463 § 1 k.p.k. –

uchylono po skutecznym jego zaskarżeniu przez oskarżyciela publicznego

4

(co do niemożliwości prostowania w trybie art. 105 § 1 k.p.k. merytorycznych

elementów wyroku zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 2013 r.,

II KK 217/12, LEX nr 1298096 oraz powołane w nim inne judykaty).

Zaistniała sytuacja, która spowodowała zasadnicze wątpliwości co do

intencji sądu wyrażonej w wyroku, skutkowała w rezultacie – jak to

zauważono wyżej – wystąpieniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej (art.

439 § 1 pkt 7 k.p.k.), ponieważ ujawniona sprzeczność uniemożliwia

wykonanie zaskarżonego orzeczenia w zakresie dotyczącym okresu próby.

Obligowało do sąd kasacyjny do uchylenia wyroku Sądu Rejonowego

w O., lecz – wbrew stanowisku Prokuratora Generalnego wnioskującego o

uchylenie w całości pkt II tego orzeczenia – wyłącznie w części, której

dotyczyło stwierdzone uchybienie. Nie ulega przecież wątpliwości, że

wskazując zakres zaskarżenia w kasacji wniesionej na niekorzyść

skazanego skarżący wady poddanego kontroli kasacyjnej wyroku dopatrywał

się, zresztą słusznie, wyłącznie w błędzie co do określenia czasu trwania

próby nie kwestionując zasadności samego zastosowania instytucji, o której

mowa w art. 69 § 1 k.k., jak i zawartego w tym punkcie orzeczenia o

wymierzeniu na podstawie art. 71 § 1 k.k. kary grzywny, i w tym też

wyłącznie kierunku sformułował podniesiony przez siebie zarzut. Zbędnym,

a nawet niedopuszczalnym wobec treści art. 434 § 1 k.p.k. (w brzmieniu

obowiązującym od dnia 1 lipca 2015 r.), byłoby wobec tego kasowanie tej

części wyroku, która w rzeczywistości w skardze kasacyjnej

zakwestionowana nie została.

Procedując powtórnie, po przekazaniu sprawy przez Sąd Najwyższy

do ponownego rozpoznania, sąd a quo usunie stwierdzone w postępowaniu

kasacyjnym uchybienie.

Uwzględniając powyższe orzeczono, jak w części dyspozytywnej

wyroku.