III KK 339/15

Sygn. akt III KK 339/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 20 października 2015 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący)

SSN Krzysztof Cesarz (sprawozdawca)

SSN Roman Sądej

Protokolant Łukasz Biernacki

w sprawie A. P.

w przedmiocie wyroku łącznego

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

w dniu 20 października 2015 r.,

kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego

od wyroku Sądu Okręgowego w G.

z dnia 23 lipca 2015 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w G.

z dnia 17 marca 2015 r.,

uchyla zaskarżony wyrok w części utrzymującej

rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego w G. zawarte w pkt III części

dyspozytywnej wyroku tego Sądu i w tym zakresie przekazuje

sprawę Sądowi Okręgowemu w G. do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE

2

Sąd Rejonowy, wyrokiem łącznym z dnia 17 marca 2015 r., w pkt III części

dyspozytywnej, na podstawie art. 86 § 1 k.k. i 91 § 2 k.k. wymierzył A. P. karę

łączną roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności, powstałą z połączenia kar

orzeczonych w wyrokach:

1) w sprawie K 17/11 Sądu Rejonowego w B., z dnia 28 grudnia 2011 r. za

przestępstwo z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. popełnione w dniu 28 marca

2010 r., za które wymierzono 6 miesięcy pozbawienia wolności, za przestępstwa z

art. 217 § 1 k.k. popełnione w dniu 28 marca 2010 r. za które przy zastosowaniu

art. 91 § 1 k.k. wymierzono 6 miesięcy pozbawienia wolności i za przestępstwa z

art. 216 § 1 k.k. popełnione w dniu 28 marca 2010 r., za które przy zastosowaniu

art. 91 § 1 k.k. wymierzono 8 miesięcy ograniczenia wolności, a następnie

orzeczono karę łączną roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej

wykonania na okres próby 5 lat, zaś na podstawie art. 71 § 1 k.k. w zw. z art. 33 § 1

i 3 k.k. wymierzono grzywnę w wysokości 50 stawek dziennych,

2) w sprawie K 500/13 Sądu Rejonowego w G. z dnia 26 września 2013 r. za

przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. i 297 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., popełnione w

dniu 5 sierpnia 2011 r., za które wymierzono 10 miesięcy pozbawienia wolności.

Wyrokiem z dnia 23 lipca 2015 r., sygn. akt Ka 577/15, Sąd Okręgowy w G.

po rozpoznaniu apelacji obrońcy w części dotyczącej rozstrzygnięcia zawartego w

pkt III wyroku Sądu Rejonowego, zarzucającej obrazę art. 7 k.p.k. oraz błąd w

ustaleniach faktycznych przez wadliwe ustalenie prognozy kryminologicznej co do

skazanego i, w efekcie, bezpodstawne zaniechanie warunkowego zawieszenia kary

łącznej pozbawienia wolności, przez co doszło do obrazy art. 89 § 1 k.k., utrzymał

w mocy zaskarżony wyrok.

Kasację na korzyść skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w części

utrzymującej rozstrzygnięcie zawarte w pkt III wyroku Sądu Rejonowego złożył

Prokurator Generalny, zarzucając „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku

naruszenie przepisu prawa karnego procesowego - art. 433 § 1 k.p.k. oraz art. 440

k.p.k., polegające na przeprowadzeniu wadliwej kontroli odwoławczej i utrzymaniu

w mocy rażąco niesprawiedliwego rozstrzygnięcia zawartego w punkcie III wyroku

łącznego Sądu Rejonowego w G. z dnia 17 marca 2015 r., sygn. akt K 1148/14

pomimo tego, że było ono dotknięte rażącym i mającym istotny wpływ na treść

3

orzeczenia naruszeniem przepisów prawa karnego materialnego - art. 4 § 1 k.k.,

polegającym na zastosowaniu przez sąd ustawy obowiązującej w dacie orzekania i

orzeczeniu wobec oskarżonego, na podstawie art. 89 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 2

k.k. kary łącznej pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej

wykonania, pomimo iż jedna z kar jednostkowych, wymierzona skazanemu na

podstawie orzeczeń podlegających łączeniu, orzeczona została z warunkowym

zawieszeniem jej wykonania i nie zarządzono wykonania tej kary, a w dacie

popełnienia przez oskarżonego przypisanego mu przestępstwa obowiązywała

ustawa dla niego względniejsza, wykluczająca możliwość orzeczenia w zaistniałej

sytuacji kary łącznej bezwzględnego pozbawienia wolności”.

Skarżący się wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie

sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest oczywiście zasadna, przeto mogła być w całości

uwzględniona na posiedzeniu (art. 535 § 5 k.p.k.). Sąd Rejonowy w G. mimo

niepowołania w pkt III jako podstawy rozstrzygnięcia również art. 89 § 1a k.k., w

rzeczywistości zastosował ten przepis, chociaż nie był do tego uprawniony.

Wprawdzie art. 89 § 1a został dodany do Kodeksu Karnego ustawą z dnia 5

listopada 2009 r., ale weszła ona w życie dopiero w dniu 8 czerwca 2010 r. (Dz. U.

Nr 206, poz. 1589). W myśl art. 4 § 1 k.k. jeżeli w czasie orzekania obowiązuje

ustawa inna niż w czasie popełnienia przestępstwa, stosuje się ustawę dawną,

jeżeli jest względniejsza dla sprawcy. Wszystkie przestępstwa wymienione wyżej w

pkt. 1, objęte wyrokiem w sprawie K 17/11 Sądu Rejonowego w B., a następnie

punktem III wyroku łącznego, zostały dokonane przed 8 czerwca 2010 r. Dlatego do

tych przestępstw nie było możliwe zastosowanie art. 89 § 1a k.k., który wówczas

nie obowiązywał. Należało zastosować ustawę dawną, czyli art. 89 § 1 k.k. i

warunkowo zawiesić wykonanie kary łącznej, o co wnosił obrońca w apelacji, albo

zaniechać orzeczenia kary łącznej obejmującej skazania wyrokiem w sprawie K

17/11 i w sprawie K 500/13 Sądu Rejonowego w G. Sąd ten dopiero po wydaniu

wyroku łącznego dostrzegł, że dopuścił się obrazy art. 4 § 1 k.k., czemu dał wyraz

w uzasadnieniu. Sąd odwoławczy jednak z rażącym naruszeniem art. 433 § 1 k.p.k.

(w brzmieniu od 1 lipca 2015 r.) w zw. z art. 440 k.p.k. nie skorygował wyroku Sądu

4

meriti, po czym również w swoim uzasadnieniu zasygnalizował przeoczenie

zaistniałego uchybienia. Oba Sądy akceptowały więc stanowisko wyrażone w

uchwale 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2013 r., I KZP 13/13

(OSNKW 2013, z.12, poz. 100), podzielone przez niniejszy skład Sądu, że normy

wynikające m.in. z art. 89 § 1 i 89 § 1a k.k. mają charakter materialno-prawny,

wobec czego należy do nich odnosić reguły intertemporalne zawarte w art. 4 § 1

k.k., co jednak nie znalazło odzwierciedlenia w rozstrzygnięciach Sądów:

Rejonowego i Okręgowego.

Dlatego uwzględniono kasację. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd

odwoławczy będzie miał na uwadze wyrażone wyżej zapatrywania prawne.