IV KK 187/15

Sygn. akt IV KK 187/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 29 października 2015 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący)

SSN Jacek Sobczak

SSA del. do SN Jerzy Skorupka (sprawozdawca)

Protokolant Danuta Bratkrajc

przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Zdzisława Brodzisza

w sprawie R. M. - skazanego z art. 291 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk w zw. z art. 12

kk w zw. z art. 65 § 1 kk w brzmieniu tych przepisów sprzed dnia 8 czerwca 2010 r.

w zw. z art. 4 § 1 kk,

T. G. i J. J. - skazanych z art. 55 § 1 kks w zw. z art. 62 § 2 kks i art. 54 § 1 kks w

zw. z art. 6 § 2 kks i w zw. z art. 7 § 2 kks w brzmieniu sprzed dnia 1 maja 2004 r. i

innych

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie

w dniu 29 października 2015 r.,

kasacji, wniesionych przez obrońców skazanych

od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 9 października 2014 r.,

zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w C.

z dnia 22 kwietnia 2013 r.,

1. oddala kasację obrońcy skazanego R. M. jako oczywiście

bezzasadną,

2

2. uchyla zaskarżony wyrok w stosunku do T. G. i J. J. w

zakresie dotyczącym utrzymania w mocy oraz częściowej zmiany

punktów 58 i 59 oraz 66 i 67 wyroku Sądu Okręgowego w C. z

dnia 22 kwietnia 2013 r., i w tym zakresie przekazuje sprawę do

ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym,

3. zarządza zwrot J. J. wniesionej opłaty od kasacji,

4. zasądza od skazanego R. M. koszty postępowania

kasacyjnego w części na niego przypadającej.

UZASADNIENIE

Wyrokiem Sądu Okręgowego w C. z dnia 22 kwietnia 2013 r., T. G. uznany

został za winnego:

1. popełnienia przestępstwa w art. 286§1 KK i art. 273 KK w zw. z art. 294§1 KK

przy zast. art. 11§2 KK i art. 12 KK i art. 65§1 KK i za to wymierzono mu karę 3

lat pozbawienia wolności i karę grzywny w wymiarze 150 stawek dziennych,

przyjmując wysokość jednej stawki dziennej za równoważną kwocie 500 zł,

2. popełnienia przestępstwa z art. 55§1 KKS i art. 62§2 KKS przy zast. art. 6§2

KKS i art. 7§1 KKS i art. 37§1 pkt 1 i 5 KKS i za to wymierzono mu karę 1 roku

pozbawienia wolności i karę grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych

przyjmując wysokość jednej stawki dziennej za równoważną kwocie 500 zł.,

3. popełnienia przestępstwa z art. 54§1 KKS w zw. z art. 6§2 KKS przy zast. art.

37§1 pkt 1 i 5 KKS i za to wymierzono mu karę 3 lat pozbawienia wolności i

karę grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych przyjmując wysokość jednej

stawki dziennej za równoważną kwocie 500 zł,

4. popełnienia przestępstwa z art. 299§1 i 5 KK w zw. z art. 12 KK i art. 65§1 KK i

za to wymierzono mu karę 2 lat pozbawienia wolności,

5. popełnienia przestępstwa z art. 258§1 KK i za to wymierzono mu karę 1 roku

pozbawienia wolności.

Na podstawie art. 299§7 KK orzeczono przepadek na rzecz Skarbu Państwa

korzyści osiągniętej z przestępstwa przez T. G. w wysokości 487.854 zł.

Na podstawie art. 85 KK i art. 86§1 i 2 KK sąd połączył wymierzone T. G. kary

pozbawienia wolności i wymierzył mu karę łączną 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia

3

wolności, zaś na podstawie art. 39§1 KKS i art. 85 KK w zw. z art. 20§1 KKS przy

zast. art. 8§2 KKS sąd połączył wymierzone temu oskarżonemu kary pozbawienia

wolności i kary grzywny i wymierzył mu karę łączną 3 lat pozbawienia wolności i

karę łączną grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych przyjmując wysokość

jednej stawki za równoważną kwocie 500 zł, stwierdzając jednocześnie, że te kary

łączne nie podlegają wykonaniu.

Tym samym wyrokiem, J. J. uznany został za winnego:

1. popełnienia przestępstwa w art. 286§1 KK i art. 273 KK w zw. z art. 294§1 KK

przy zast. art. 11§2 KK i art. 12 KK i art. 65§1 KK i za to wymierzono mu karę 2

lat pozbawienia wolności i karę grzywny w wymiarze 150 stawek dziennych,

przyjmując wysokość jednej stawki dziennej za równoważną kwocie 50 zł,

2. popełnienia przestępstwa z art. 18§3 KK w zw. z art. 55§1 KKS i art. 62§2 KKS

przy zast. art. 6§2 KKS i art. 7§1 KKS i art. 37§1 pkt 1 i 5 KKS i za to

wymierzono mu karę 1 roku pozbawienia wolności i karę grzywny w wymiarze

100 stawek dziennych przyjmując wysokość jednej stawki dziennej za

równoważną kwocie 50 zł.,

3. popełnienia przestępstwa z art. 54§1 KKS w zw. z art. 6§2 KKS przy zast. art.

37§1 pkt 1 i 5 KKS i za to wymierzono mu karę 2 lat pozbawienia wolności i

karę grzywny w wymiarze 150 stawek dziennych przyjmując wysokość jednej

stawki dziennej za równoważną kwocie 50 zł,

4. popełnienia przestępstwa z art. 299§1 i 5 KK w zw. z art. 12 KK i art. 65§1 KK i

za to wymierzono mu karę 2 lat pozbawienia wolności,

5. popełnienia przestępstwa z art. 258§1 KK i za to wymierzono mu karę 1 roku

pozbawienia wolności.

Na podstawie art. 299§7 KK orzeczono przepadek na rzecz Skarbu Państwa

korzyści osiągniętej z przestępstwa przez J. J. w wysokości 487.854 zł.

Na podstawie art. 85 KK i art. 86§1 i 2 KK sąd połączył wymierzone J. J. kary

pozbawienia wolności i wymierzył mu karę łączną 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia

wolności, zaś na podstawie art. 39§1 KKS i art. 85 KK w zw. z art. 20§1 KKS przy

zast. art. 8§2 KKS sąd połączył wymierzone temu oskarżonemu kary pozbawienia

wolności i kary grzywny i wymierzył mu karę łączną 2 lat pozbawienia wolności i

karę łączną grzywny w wymiarze 150 stawek dziennych przyjmując wysokość

4

jednej stawki za równoważną kwocie 50 zł, stwierdzając jednocześnie, że te kary

łączne nie podlegają wykonaniu.

Tym samym wyrokiem R. M. uznany został za winnego:

1. popełnienia przestępstwa z art. 291§1 KK i art. 294§1 KK w zw. z art. 12 KK i

art. 65§1 KK i za to wymierzono mu karę 4 lat pozbawienia wolności i karę

grzywny w wymiarze 200 stawek dziennych przyjmując wysokość jednej stawki

za równoważną kwocie 400 zł,

2. popełnienia przestępstwa z art. 258§1 KK i za to wymierzono mu karę 1 roku

pozbawienia wolności.

Na podstawie art. 85 KK i art. 86§1 i 2 KK sąd połączył wymierzone R. M. kary

pozbawienia wolności i wymierzył mu karę łączną 4 lat i 6 miesięcy

pozbawienia wolności.

Od wyroku Sądu Okręgowego w C. apelację wniósł obrońca oskarżonego R.

M. zaskarżając go w całości w zakresie dotyczącym tego oskarżonego i

zarzucając w pięciu punktach obrazę przepisów postępowania mającą wpływ

na treść orzeczenia oraz wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku w części

dotyczącej R. M. poprzez uniewinnienie go od zarzucanych mu czynów,

względnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania sądowi pierwszej instancji.

Apelację od ww. wyroku wniósł także obrońca oskarżonych T. G. i J. J.,

zarzucając wyrokowi:

1. obrazę prawa materialnego, tj. art. 286§1 KK, polegającą na błędnej wykładni,

że zachowanie polegające na „podstępnym przyjęciu należnej Skarbowi

Państwa kwoty pieniężnej tytułem należnego podatku akcyzowego” stanowi

doprowadzenie pokrzywdzonego do niekorzystnego rozporządzenia swym

mieniem,

2. obrazę przepisów prawa procesowego, tj. art. 8§1 i 2 KPK w zw. z art. 7 KPK i

art. 424§1 KPK, mającą istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, gdyż sąd

poczynił samodzielne ustalenia w zakresie uszczuplenia podatku VAT i podatku

akcyzowego, mimo że w polskim systemie prawa jedynie organy podatkowe

mają kompetencje do ustalania wysokości zobowiązania podatkowego, a nadto

sąd nie dokonał własnych ustaleń, co do wysokości uszczupleń podatkowych,

5

gdyż oparł się na opinii biegłego z zakresu analityki kryminalistycznej, której nie

poddał ocenie,

3. obrazę art. 410 KPK, poprzez oparcie ustaleń w zakresie wysokości

uszczuplenia w podatku VAT i podatku akcyzowego po stronie oskarżonego J.

J. na podstawie deklaracji VAT składanych przez tego oskarżonego i kontroli

prowadzonej w stosunku do niego przez organy podatkowe, pomimo że

kontrola prowadzona była tylko w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku

VAT, która żadnych nieprawidłowości nie stwierdziła, a sąd dowodu z

dokumentów tej kontroli nie przeprowadził, a nadto nie było wobec J. J.

prowadzone postępowanie w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku

akcyzowego,

4. obrazę art. 297§7 KPK (prawidłowo powinno być art. 299§7 KPK) polegającą

na tym, że sąd orzekł od oskarżonych G. i J. przepadek korzyści osiągniętej z

przestępstwa w jednakowej kwocie 487.854 zł. w stosunku do obu

oskarżonych, pomimo że nie zostało wykazane w jakiej kwocie każdy z tych

oskarżonych osiągnął korzyść, a niedopuszczalne było orzekanie przepadku

korzyści w tej samej wysokości od obu oskarżonych, gdyż powoduje to

obciążenie jednego z nich przepadkiem korzyści, która w ogóle nie została

osiągnięta, a nadto sąd dowolnie ustalił wysokość przedmiotu przepadku,

5. błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że oskarżeni dopuścili się

realizacji znamion czynu zabronionego z art. 299§1 KK, w szczególności, że

kwota 984.854 zł. stanowiła korzyść stanowiącą równowartość

nieodprowadzonego na rzecz Skarbu Państwa podatku VAT i podatku

akcyzowego, oskarżeni działali z zamiarem udaremnienia stwierdzenia

przestępnego pochodzenia korzyści majątkowych i takie czynności podjęli, a

także, że oskarżeni G. i J. działali w zorganizowanej grupie przestępczej oraz

że działalność gospodarcza pod nazwą C. prowadzona była rzeczywiście przez

T. G., a J.J. jedynie firmował ją swoim nazwiskiem,

6. rażącą niewspółmierność wymierzonych oskarżonym kar pozbawienia

wolności.

Podnosząc wymienione zarzuty, apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego

wyroku i uniewinnienie obu oskarżonych od zarzucanych im czynów, ewentualnie o

6

uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w C.

do ponownego rozpoznania.

Sąd Apelacyjny wyrokiem z 9 października 2014 r., w odniesieniu do T. G.

zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

1. uchylił rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 55 zaskarżonego wyroku i na mocy

art. 414§1 KPK w zw. z art. 17§1 pkt 6 KPK w zw. z art. 101§1 pkt 4 KK i art.

102 KK umorzył postępowanie karne wobec tego oskarżonego przyjmując, że

czyn oskarżonego wyczerpał znamiona występku z art. 273 KK w zw. z art. 12

KK w zw. z art. 65§1 KK i w tym zakresie kosztami procesu obciążył Skarb

Państwa,

2. w ramach czynów przypisanych T. G. w punktach 56 i 57 zaskarżonego

wyroku, a opisanych w punktach XXXVII i XXXVIII jego części wstępnej przyjął,

że oskarżony wyczerpał znamiona przestępstwa skarbowego z art. 55§1 KKS

w zw. z art. 62§2 KKS i art. 54§1 KKS w zw. z art. 6§2 KKS w zw. z art. 7§1

KKS przy zast. art. 37§1 pkt 1 i 5 KKS w brzmieniu tych przepisów sprzed 1

maja 2004 r. i za to wymierzył mu karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności i

200 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na

kwotę 200 zł.,

3. w punkcie 58 zaskarżonego wyroku przyjął, że podstawę prawną wymiaru kary

stanowi przepis art. 299§5 KK w zw. z art. 65§1 KK,

4. uchylił rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 60 zaskarżonego wyroku i na mocy

art. 414§1 KPK w zw. z art. 17§1 pkt 6 KPK w zw. z art. 101§1 pkt 4 KK i art.

102 KK umorzył postępowanie karne wobec tego oskarżonego przyjmując, że

czyn opisany w punkcie XL części wstępnej wyroku, wyczerpuje znamiona

występku z art. 258§1 KK w brzmieniu sprzed 1 maja 2004 r. w zw. z art. 4§1

KK i w tym zakresie kosztami procesu obciążył Skarb Państwa,

5. uchylił orzeczenie zwarte w dwóch punktach zaskarżonego wyroku

oznaczonych tożsamo jako punkt 61 dotyczących kar łącznych za przestępstwa

oraz przestępstwa skarbowe, a także orzeczenie zawarte w punkcie 62

zaskarżonego wyroku,

6. na mocy art. 39§1 i 2 KKS w miejsce kar orzeczonych w niniejszym wyroku

orzekł wobec T. G. nową karę łączną 2 lat i 10 miesięcy pozbawienia wolności,

7

zaliczając oskarżonemu na mocy art. 63§1 KK na poczet orzeczonej kary

łącznej pozbawienia wolności okres rzeczywistego pozbawienia wolności od 19

lipca 2007 r. do 26 listopada 2007 r.

Odnośnie do J. J. sąd odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób,

że:

1. uchylił rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 63 zaskarżonego wyroku i na mocy art.

414§1 KPK w zw. z art. 17§1 pkt 6 KPK w zw. z art. 101§1 pkt 4 KK i art. 102 KK

umorzył postępowanie karne wobec tego oskarżonego przyjmując, że czyn

oskarżonego wyczerpał znamiona występku z art. 273 KK w zw. z art. 12 KK w

zw. z art. 65§1 KK i w tym zakresie kosztami procesu obciążył Skarb Państwa,

2. w ramach czynów przypisanych J. J. w punktach 64 i 65 zaskarżonego wyroku

przyjął, że oskarżony wyczerpał znamiona przestępstwa skarbowego z art. 18§3

KK w zw. z art. 55§1 KKS w zw. z art. 62§2 KKS i art. 54§1 KKS w zw. z art. 6§2

KKS w zw. z art. 7§1 KKS przy zast. art. 37§1 pkt 1 i 5 KKS w brzmieniu tych

przepisów sprzed 1 maja 2004 r. i za to wymierzył mu karę 2 lat pozbawienia

wolności i 100 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki

dziennej na kwotę 50 zł.,

3. w punkcie 66 zaskarżonego wyroku przyjął, że podstawę prawną wymiaru kary

stanowi przepis art. 299§5 KK w zw. z art. 65§1 KK,

4. uchylił rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 68 zaskarżonego wyroku i na mocy art.

414§1 KPK w zw. z art. 17§1 pkt 6 KPK w zw. z art. 101§1 pkt 4 KK i art. 102 KK

umorzył postępowanie karne wobec tego oskarżonego przyjmując, że czyn

opisany w punkcie XLV części wstępnej wyroku, wyczerpuje znamiona występku

z art. 258§1 KK w brzmieniu sprzed 1 maja 2004 r. w zw. z art. 4§1 KK i w tym

zakresie kosztami procesu obciążył Skarb Państwa,

5. uchylił orzeczenie zwarte w punktach 69, 70 i 71 zaskarżonego wyroku,

6. na mocy art. 39§1 i 2 KKS w miejsce kar pozbawienia wolności orzeczonych w

niniejszym wyroku orzekł wobec J. J. nową karę łączną 2 lat i 3 miesięcy

pozbawienia wolności, zaliczając oskarżonemu na mocy art. 63§1 KK na poczet

orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności okres rzeczywistego pozbawienia

wolności od 4 czerwca 2007 r. do 26 listopada 2007 r.

8

W odniesieniu do R. M. sąd odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok w ten

sposób, że:

1. uchylił rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 72 zaskarżonego wyroku i na mocy art.

414§1 KPK w zw. z art. 17§1 pkt 6 KPK w zw. z art. 101§1 pkt 4 KK i art. 102 KK

umorzył postępowanie karne wobec tego oskarżonego przyjmując, że czyn

oskarżonego wyczerpał znamiona występku z art. 273 KK w zw. z art. 12 KK w

zw. z art. 65§1 KK i w tym zakresie kosztami procesu obciążył Skarb Państwa,

2. uchylił rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 73 zaskarżonego wyroku i na mocy art.

414§1 KPK w zw. z art. 17§1 pkt 6 KPK w zw. z art. 44§1 pkt 1 5 KKS w zw. z

art. 113§1 KKS umorzył postępowanie karne wobec tego oskarżonego

przyjmując, że czyn oskarżonego wyczerpał znamiona występku z art. 62§2 KKS

w zw. z art. 6§2 KKS w zw. z art. 37§1 pkt 5 KKS i w tym zakresie kosztami

procesu obciążył Skarb Państwa,

3. zmienił punkt 74 zaskarżonego wyroku przyjmując, że podstawę prawną

skazania stanowi przepis art. 291§1 KK w zw. z art. 294§1 KK w zw. z art. 12 KK

w zw. z art. 65§1 KK, a podstawę prawną wymiaru kary stanowi przepis art.

294§1 KK w zw. z art. 65§1 KK i art. 33§1, 2 i 3 KK w brzmieniu tych przepisów

sprzed 1 maja 2004 r. i obniżył wymierzoną na tej podstawie karę pozbawienia

wolności do 3 lat, a wysokość jednej stawki dziennej grzywny ustalił na

równoważną kwocie 200 zł.

4. uchylił rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 75 zaskarżonego wyroku i na mocy art.

414§1 KPK w zw. z art. 17§1 pkt 6 KPK w zw. z art. 101§1 pkt 4 KK i art. 102 KK

umorzył postępowanie karne wobec tego oskarżonego o czyn opisany w punkcie

XLIX części wstępnej wyczerpujący znamiona występku z art. 258§1 KK w

brzmieniu tych przepisów sprzed 1 maja 2004 r. w zw. z art. 4§1 KK i w tym

zakresie kosztami procesu obciążył Skarb Państwa,

5. uchylił rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 76 zaskarżonego wyroku.

W pozostałym zakresie w stosunku do wymienionych oskarżonych wyrok sądu

pierwszej instancji został utrzymany w mocy.

Kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego wywiódł obrońca skazanego R. M.,

zarzucając:

9

1. rażące naruszenie prawa materialnego polegające na zastosowaniu błędnej

kwalifikacji prawnej czynu w zw. z art. 65§1 KK opisanego w punkcie IX.3

wyroku sądu odwoławczego, gdy R. M. nie był równocześnie skazany za

przestępstwo z art. 258 KK, gdyż nastąpiło umorzenie postępowania

odnośnie do tego przestępstwa, co skutkowało wadliwe wprowadzenie do

podstawy prawnej wymiaru kary za ten czyn art. 65§1 KK,

2. rażącą obrazę prawa procesowego mającą wpływ na treść wyroku, tj.:

 art. 457§3 KPK w zw. z art. 433§1 i 2 KPK polegającą na tym, że sąd

odwoławczy w wyniku rozpoznania środka odwoławczego w nierzetelny

sposób sporządził jedynie ogólnikowe i lakoniczne uzasadnienie swojego

wyroku nie poddając wszechstronnej i rzetelnej analizie zarzutów

podniesionych w apelacji,

 art. 457§3 KPK w zw. z art. 4 KPK w zw. z art. 7 KPK w zw. z art. 410 KPK w

zw. z art. 424§1 pkt 1 KPK poprzez niezasadne uznanie, że sąd pierwszej

instancji rozważył całokształt okoliczności przemawiających na korzyść oraz

na niekorzyść skazanego,

 art. 433§1 i 2 KPK w zw. z art. 457§3 KPK w zw. z art. 437§1 i 2 KPK w zw.

z art. 438 pkt 3 KPK poprzez brak odpowiedniego rozważenia i

uzasadnienia zarzutu czwartego apelacji.

W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i

uniewinnienie skazanego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i

zmienionego nim wyroku sądu pierwszej instancji i przekazanie temu sądowi

sprawy do ponownego rozpoznania.

Wyrok Sadu Apelacyjnego zaskarżył kasacją także obrońca skazanych T. G.

i J. J. zarzucając rażące naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ

na treść orzeczenia, tj.:

1. art. 433§2 KPK w zw. z art. 457§3 KPK poprzez nienależyte rozpoznanie

zarzutów apelacji oraz nierozpoznanie w ogóle części zarzutów podnoszonych

w apelacji, a także sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sposób

niespełniający wymogów przewidzianych w art. 457§3 KPK, co wyrażało się

jedynie w lakonicznym wskazaniu dlaczego nie uznano za zasadne

podniesionych w apelacji zarzutów,

10

2. art. 433§2 KPK w zw. z art. 8§1 i 2 KPK w zw. z art. 7 KPK i w zw. z art. 424§1

KPK polegające na niesłusznym zaakceptowaniu przez sąd odwoławczy

wykładni, że sąd powszechny w sprawach karnych jest uprawniony do

samodzielnego ustalania wysokości uszczuplenia podatku VAT i podatku

akcyzowego, mimo że w polskim systemie prawa jedynie organy podatkowe

mają kompetencje do ustalania wysokości zobowiązania podatkowego,

ponadto sąd odwoławczy przeprowadził nieprawidłową kontrolę zarzutu

naruszenia art. 7 KPK w zw. z art. 424§1 KPK aprobując niesłuszne stanowisko

sądu pierwszej instancji, że wysokość uszczupleń podatkowych można było

poczynić w oparciu o opinię biegłego z zakresu techniki kryminalistycznej,

przez co doszło do przeniesienia nieprawidłowości orzeczenia sądu a quo, do

orzeczenia sądu ad quem,

3. art. 433§2 KPK w zw. z art. 7 KPK polegające na bezkrytycznym

zaakceptowaniu przez sąd odwoławczy błędnych ustaleń faktycznych, że kwota

984.854 zł., stanowiła korzyść równoważną nieodprowadzonego na rzecz

Skarbu Państwa podatku VAT i podatku akcyzowego; oskarżeni działali z

zamiarem udaremnienia stwierdzenia przestępnego pochodzenia korzyści

majątkowych i takie czynności podjęli, oraz że oskarżeni T.G. i J. J. działali w

zorganizowanej grupie przestępczej, oraz że działalność gospodarcza pod

nazwą C. prowadzona była rzeczywiście przez T.G., a J.J. jedynie firmował ją

swoim nazwiskiem – przez co doszło do przeniesienia nieprawidłowości

orzeczenia sądu a quo, do orzeczenia sądu ad quem,

4. art. 433§2 KPK w zw. z art. 410 KPK polegające na niesłusznym uznaniu za

niezasadny zarzut naruszenia art. 410 KPK, polegający na zaniechaniu

przeprowadzenia przez sąd a quo dowodu z dokumentów kontroli

prawidłowości rozliczenia podatku VAT przez J. J., pomimo że na podstawie

tych dokumentów sąd ustalał wysokość uszczuplenia w podatku VAT, ponadto

kontrola podatkowa nie wykazała żadnych uszczupleń w podatku VAT po

stronie J. J. oraz oparciu ustaleń faktycznych w zakresie wysokości

uszczuplenia w podatku akcyzowym na wynikach kontroli w zakresie

prawidłowości rozliczenia podatku akcyzowego, pomimo że taka kontrola nie

11

była przeprowadzona - przez co doszło do przeniesienia nieprawidłowości

orzeczenia sądu a quo, do orzeczenia sądu ad quem,

5. art. 433§2 KPK w zw. z art. 297§7 KPK (prawidłowo powinno być art. 299§7

KPK) polegające na niesłusznym uznaniu przez sąd odwoławczy za

niezasadny zarzut naruszenia art. 297§7 KPK (tak w kasacji) i zaakceptowaniu

nałożenia na oskarżonych G. i J. przepadku korzyści osiągniętej z przestępstwa

w jednakowej kwocie 487.854 zł w stosunku do obu oskarżonych, pomimo że

nie zostało wykazane w jakiej wysokości każdy z nich osiągnął korzyść

majątkową - przez co doszło do przeniesienia nieprawidłowości orzeczenia

sądu a quo, do orzeczenia sądu ad quem.

W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie

sprawy Sądowi Apelacyjnego do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na obie kasacje Prokurator Apelacyjny wniósł o uznanie ich za

oczywiście bezzasadne.

Sąd Najwyższy zważył co następuje.

Kasacja pochodząca od obrońcy skazanego R. M. jest oczywiście

bezzasadna. Wobec tego, Sąd Najwyższy na podstawie art. 535§3 KPK odstąpił od

sporządzenia pisemnego uzasadnienia orzeczenia.

W kasacji obrońcy skazanych T. G. i J. J. zasadne okazały się jedynie

zarzuty naruszenia przepisów art. 433§2 KPK w zw. z art. 299§1 KK, a także art.

433§2 KPK w zw. z art. 7 KPK oraz częściowo zarzut naruszenia art. 433§2 KPK w

zw. z art. 457§3 KPK w zakresie, w jakim dotyczą uznania T. G. i J. J. za winnych

popełnienia przestępstwa z art. 299§1 i 5 KK w zw. z art. 12 KK w zw. z art. 65§1

KK oraz orzeczenia przepadku na podstawie art. 299§7 KK. Pozostałe zarzuty

sformułowane w kasacji ocenione zostały jako oczywiście bezzasadne. Odnośnie

do tych zarzutów, przede wszystkim należy zauważyć, że dwa z nich (zarzut drugi i

czwarty) stanowią niemal dosłowne powielenie zarzutów sformułowanych w środku

odwoławczym. Przypomnieć więc należy, że postępowanie kasacyjne nie może

stanowić powtórzenia postępowania apelacyjnego i nie jest „trzecią instancją” w

postępowaniu karnym. Podniesienie w kasacji zarzutów, które wcześniej

postawione zostały w apelacji należy ocenić krytycznie i nie może to wpłynąć na

skuteczność kasacji. Ponadto, do zarzutu obrazy przepisów art. 8§1 i 2 KPK w zw.

12

z art. 7 KPK i art. 424§1 KPK sąd ad quem odniósł się na s. 59-62, 65 i 68

uzasadnienia wyroku stwierdzając, że wysokość uszczuplonej należności

podatkowej ustalona została na podstawie faktur VAT, które umożliwiły dokonanie

wyliczeń co do tego, ile paliwa danego rodzaju sprzedano w imieniu firm

należących do T. G. i J. J. To z kolei umożliwiło dokonanie obliczenia narażonego

na uszczuplenie podatku akcyzowego, gdyż podatek ten związany jest nie z osobą

płatnika, ale z przedmiotem opodatkowania, tj. paliwami płynnymi. Sprzedaż

takiego paliwa rodzi zaś obowiązek odprowadzenia podatku akcyzowego. Dalej sąd

odwoławczy stwierdził, że zgromadzona w sprawie dokumentacja pozwoliła na

ustalenie ilości sprzedanego paliwa, a to umożliwiło wyliczenie narażonego na

uszczuplenie podatku akcyzowego, zgodnie z obowiązującymi w danym czasie

przepisami. Twierdzenie autora kasacji, że sąd karny nie jest upoważniony do

samodzielnego ustalenia wysokości podatku narażonego na uszczuplenie, gdyż

jedynie organy podatkowe mają kompetencje do ustalania wysokości zobowiązania

podatkowego stanowi wyraz bagatelizowania, a wręcz nieuznawania wyrażonej w

art. 8§1 KPK zasady samodzielności jurysdykcyjnej sądu karnego. Stosownie do tej

zasady zakres samodzielności orzekania sądu karnego wyznaczony jest przez

przedmiot danego postępowania oraz inne kwestie warunkujące orzeczenie o tym

przedmiocie, które łącznie wyznaczają zakres kognicji sądu karnego (zob.

P.Hofmański, Samodzielność jurysdykcyjna sądu karnego, Katowice 1988, s. 17 –

18). Pomimo, że w piśmiennictwie karnoprocesowym zasadniczo aprobuje się

koncepcję związania sądu karnego decyzją administracyjną jako przesłanką

odpowiedzialności karnej wynikającą ze znamion typu czynu zabronionego (zob.

J.Grajewski, K.L.Paprzycki, S.Steinborn, Kodeks postępowania karnego.

Komentarz. T. I, Warszawa 2013, s. 71 – 72; P.Hofmański, E.Sadzik. K.Zgryzek,

Kodeks postępowania karnego. Komentarz. T. I, Warszawa 2011, s. 111;

T.Grzegorczyk, Kodeks postępowania karnego. Komentarz. T. I, Warszawa 2014,

s. 85; D.Świecki (red.), Kodeks postępowania karnego. Komentarz. T. I, Warszawa

2013, s. 67), odrzuca się stanowisko, że decyzje organów skarbowych ustalające

istnienie lub nieistnienie zobowiązania podatkowego oraz określające wysokość

podatku wiążą sądy karne (tamże). W postępowaniu o przestępstwa skarbowe i

wykroczenia skarbowe zasada samodzielności jurysdykcyjnej sądu karnego

13

obowiązuje stosownie do art. 113 KKS i w tym postępowaniu nie podlega ani

osłabieniu, ani dalszym wyjątkom, niż określone w art. 8§2 KPK. Sąd karny jest

zatem legitymowany do tego, aby samodzielnie badać kwestię istnienia

zobowiązania podatkowego oraz wysokość podatku określonego decyzją organów

administracyjnych (por. M.Wąsek – Wiaderek, Zasada samodzielności

jurysdykcyjnej sądu, [w:] System Prawa Karnego Procesowego pod red.

P.Hofmańskiego. T. III, cz. 2 Zasady Procesu Karnego pod red. P.Wilińskiego,

Warszawa 2014, s. 1329). Odmienne stanowisko w tej kwestii oznaczałby aprobatę

dla ograniczenia roli sądu karnego w orzekaniu o odpowiedzialności karnej za

przestępstwa przeciwko obowiązkom podatkowym określone w rozdziale 6

Kodeksu karnego skarbowego, do organu określającego jedynie konsekwencje

karnoskarbowe wiążących go ustaleń organów administracyjnych (por. U.Doniec,

A.Koziara, Samodzielność jurysdykcyjna sądu karnego w zakresie decyzji

kreujących zobowiązania podatkowe, [w:] Z problematyki funkcji procesu karnego

pod red. T.Grzegorczyka, J.Izydorczyka, R.Olszewskiego, Warszawa 2013, s. 650)

i ograniczenie w sprawowania wymiaru sprawiedliwości w postępowaniu o

przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe.

Odnośnie do zarzutu obrazy przepisów art. 433§2 KPK w zw. z art. 410 KPK

przypomnieć należy, że zarzut obrazy przepisu art. 410 KPK z reguły nie może być

skutecznie podnoszony w nadzwyczajnym środku zaskarżenia. Jedynie w

wypadku, gdy sąd odwoławczy samodzielnie ocenił dowody i wydał wyrok

reformatoryjny, podniesienie zarzutu obrazy tego przepisu co do zasady jest

uprawnione (zob. wyr. SN z 26.07.2007 r., IV KK 172/07, LEX nr 307757).

Wymieniony zarzut sformułowany został wcześniej w punkcie 3 apelacji, a sąd

odwoławczy odniósł się do niego na s. 62 – 63, 65 – 66 uzasadnienia wyroku, jasno

i przekonująco podając, czym kierował się wydając wyrok oraz dlaczego stosowny

zarzut uznał za niezasadny. Bezzasadne jest więc twierdzenie, że sąd ad quem

uchybił przepisowi art. 433§2 KPK, gdyż nie rozważył rzeczonego zarzutu.

Przechodząc zaś do zasadniczych kwestii leżących u podstaw wydania

orzeczenia o charakterze kasatoryjnym zważyć należy, że stosownie do art. 299§1

KK wartości majątkowe stanowiące przedmiot czynności wykonawczych mają

pochodzić z „korzyści związanych z popełnieniem czynu zabronionego”, przez co

14

należy rozumieć korzyści pochodzące bezpośrednio lub pośrednio z popełnionego

przestępstwa (zob. W.Wróbel, [w:] Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz. T.

III, Kraków 2006, s. 722). Pojęcie korzyści pochodzących bezpośrednio lub

pośrednio z przestępstwa należy zaś rozumieć w sposób określony w art. 44 i 45

KK (zob. post. SN z 15.04.2010 r., II KK 226/09, Lex nr 590212). Oznacza, że dla

przypisania sprawcy realizacji znamion typu czynu z art. 299§1 KK konieczne jest

ustalenie owego czynu, czyli tzw. czynu pierwotnego lub bazowego oraz korzyści

bezpośrednio lub pośrednio odniesionych z niego przez sprawcę albo inną osobę.

Niedopuszczalne jest bowiem przypisanie sprawcy realizacji znamion

stypizowanego w art. 299§1 KK przestępstwa „prania pieniędzy” bez dostatecznie

skonkretyzowanego określenia typu czynu zabronionego, z którym związane są

korzyści majątkowe oraz jego kwalifikacji prawnej, a także bez udowodnienia

popełnienia tego czynu (zob. wyr. SN z 2.02.2011 r., II KK 159/10, Lex nr 785651;

wyr. SN z 4.10.2011 r., III KK 28/11, OSNKW 2011/11/101; wyr. SN z 20.05.2013 r.

III KK 455/12, Lex nr 1321751; J.Giezek (red.), Kodeks karny. Część szczególna.

Komentarz, Warszawa 2014, s. 1223).

Treść przepisu art. 299§1 KK wyraźnie wskazuje, że źródłem pochodzenia

wartości majątkowych stanowiących tzw. „brudne pieniądze” jest zachowanie

realizujące znamiona konkretnego typu czynu zabronionego pod groźbą kary.

Stosownie zaś do przepisu art. 115§1 KK czynem zabronionym jest zachowanie o

znamionach określonych w ustawie karnej. Dla realizacji znamion przestępstwa z

art. 299§1 KK nie jest więc wystarczające ustalenie, że określone wartości

majątkowe pochodzą z nieujawnionego bądź nielegalnego źródła, czynności

bezprawnej, czy z „fikcyjnych zakupów paliwa”, bądź „nielegalnego obrotu paliwami

płynnymi”, jak zostało to ujęte w opisie czynu przypisanego T. G. i J. J. W tym

zakresie, za niewystarczające uznać należy także ogólne wskazanie, że korzyść

majątkowa pochodzi z działalności przestępczej mającej związek z jakimś bliżej

nieokreślonym czynem zabronionym, czy grupą przestępstw (np. przestępstw

przeciwko mieniu, przeciwko obrotowi gospodarczemu, czy przeciwko obowiązkom

podatkowym lub obowiązkom celnym (zob. wyr. SN z 4.10.2011 r., III KK 28/11,

OSNKW 2011/11/101).

15

Nie ulega wątpliwości, że korzyść, o jakiej mowa w art. 299§1 KK może

pochodzić z jakiegokolwiek czynu zabronionego określonego w kodeksie karnym

oraz w innych ustawach określających czyny zabronione pod groźbą kary jako

przestępstwa lub przestępstwa skarbowe (zob. post. SN z 12.01.2015 r., III KK

247/14, Lex nr 1622321).

Znamię „korzyści związanych z popełnieniem czynu zabronionego” musi być

udowodnione w taki sam sposób, jak wszystkie pozostałe znamiona przestępstwa z

art. 299§1 KK. Wymieniony przepis nie wymaga jednak ustalenia, aby czyn

stanowiący źródło tzw. „brudnych pieniędzy” spełniał wszystkie znamiona

przestępstwa (zob. wyr. SN z 20.05.2013 r., III KK 455/12, Lex nr 1321751). Nie

jest więc konieczne ustalenie konkretnego sprawcy, jego winy oraz dalszych

okoliczności warunkujących odpowiedzialność karną (zob. J.Giezek, Brudne

pieniądze jako korzyść związana z popełnieniem czynu zabronionego, [w:]

J.Skorupka (red.) Rzetelny proces karny. Księga jubileuszowa Profes Zofii Świdy,

Warszawa 2009, s. 765), a także uprzednie rozstrzygnięcie tych kwestii przez

organ procesowy. Niezbędne jest zaś wykazanie tych przedmiotowych elementów

pierwotnego czynu zabronionego, które pozwalają na jego zakwalifikowanie do

znamion konkretnego typu czynu zabronionego określonego w ustawie karnej oraz

kwalifikacji tego czynu (zob. wyr. SN z 4.10.2011 r., III KK 28/11). W realizacji tego

obowiązku sąd zachowuje samodzielność jurysdykcyjną w granicach

wyznaczonych treścią art. 7 i 8 KPK.

Wskazanych wyżej obowiązków sądy instancyjne nie dopełniły. T. G. i J. J.

zastali wszak uznani za winnych popełnienia przestępstwa „prania pieniędzy” z art.

299§1 i 5 KK w zw. z art. 12 KK w zw. z art. 65§1 KK polegającego na tym, że jako

właściciele firmy C., działając wspólnie i w porozumieniu dokonywali wpłat na

rachunki bankowe firm J. i P. z tytułu fikcyjnych zakupów paliwa na łączną kwotę

984.854 zł, a następnie przyjmowali pieniądze w gotówce, czym podejmowali

czynności mające na celu udaremnienie stwierdzenia przestępnego pochodzenia

osiągniętych przez ww. firmy korzyści związanych z nielegalnym obrotem paliwami

płynnymi. Sąd pierwszej instancji przyjął (k. 153 – 154 uzasadnienia wyroku), że

czynności ww. oskarżonych miały na celu legalizowanie wartości majątkowych

pochodzących z nielegalnego źródła poprzez wprowadzenie ich do obrotu.

16

Przedmiotem czynności wykonawczych były zaś korzyści pochodzące

bezpośrednio z czynów zabronionych, a stanowiące równowartość

nieodprowadzonego na rzecz Skarbu Państwa podatku VAT, których warunkiem

było wystawienie fikcyjnych faktur VAT oraz nieodprowadzenie podatku

akcyzowego. Zważyć więc należy z opisu czynu przypisanego T. G. i J. J. wynika,

że pieniądze, które wpłacali na rachunki bankowe pochodziły z „fikcyjnych zakupów

paliwa”, a korzyści, z których pochodziły „brudne pieniądze”, związane były z

„nielegalnym obrotem paliwami płynnymi”. Zwrócić należy też uwagę, że pomiędzy

opisem czynu przypisanego T. G. i J. J. a wymienionymi ustaleniami sądu

rejonowego istnieje sprzeczność, która nie została usunięta w postępowania

odwoławczym. W efekcie tego, T. G. i J. J. skazani zostali za przestępstwo z art.

299§1 i 5 KK w zw. z art. 12 KK w zw. z art. 65§1 KK polegające na tym, że

wpłacali na rachunki bankowe pieniądze pochodzące z „fikcyjnych zakupów

paliwa”, a korzyści, z których pochodziły „brudne pieniądze” związane były z

„nielegalnym obrotem paliwami płynnymi”. Nie można zatem stwierdzić, że sąd ad

quem spełnił wymagania przepisu art. 299§1 KK dotyczące wskazania konkretnego

czynu zabronionego, z którego popełnieniem związane są korzyści majątkowe, z

których pochodzić mają tzw. „brudne pieniądze”. W tym zakresie rozważania sądu

odwoławczego nie mogą zostać uznane za spełniające wymagania przepisu art.

433§2 KPK. Sformułowany w apelacji zarzut nie rozstał bowiem rozpoznany w

sposób określony w art. 433§2 KPK, co jest o tyle istotne, że przy mankamentach

orzeczenia sądu pierwszej instancji, zarzut obrazy przepisów postępowania, a w

konsekwencji – przy odczytaniu treści zarzutu przez pryzmat art. 118§1 KPK –

zarzut obrazy przepisów prawa materialnego, nie został rozpoznany, co bez

wątpienia miało wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Odnośnie do drugiej kwestii, tj. orzeczonego na podstawie art. 299§7 KK

przepadku korzyści, które T. G. i J. J. osiągnęli z popełnienia przestępstwa z art.

299§1 i 5 KK stwierdzić należy, że przepis art. 299§7 KK określa dwie postaci

przedmiotu przepadku. Mianowicie:

1. przedmioty pochodzące pośrednio i bezpośrednio z przestępstwa, do

których zalicza się następujące rzeczy:

17

 pochodzące bezpośrednio z przestępstwa prania pieniędzy wartości

majątkowe (np. papiery wartościowe),

 służące lub przeznaczone do popełnienia przestępstwa (np. sprzęt

komputerowy),

 połączone z rzeczami ww. wymienionymi w taki sposób, że nie można

dokonać ich rozłączenia bez uszkodzenia którejkolwiek z tych rzeczy (np.

surogaty praw majątkowych),

 rzeczy, których wytwarzanie, posiadanie lub obrót jest zabronione (np. broń

palna),

2. korzyści majątkowe pochodzące pośrednio lub bezpośrednio z przestępstwa

albo przepadek ich równowartości (zob. R.Zawłocki, [w:] Kodeks karny.

Część szczególna. T. II pod red. A.Wąska i R.Zawłockiego, Warszawa 2010,

s. 1429; E.Jurgielewicz, Charakterystyka przestępstwa prania brudnych

pieniędzy na tle Kodeksu karnego z 1997 r., [w:] Proceder prania pieniędzy i

jego implikacje pod red. E.W.Pływaczewskiego, Warszawa 2013, s. 110).

W piśmiennictwie przyjmuje się, że przedmiotami pochodzącymi

bezpośrednio z przestępstwa prania pieniędzy są w szczególności środki płatnicze,

wartości dewizowe lub papiery wartościowe będące przedmiotem czynności

wykonawczych tego przestępstwa, jak również wszelkie korzyści lub ekwiwalenty

majątkowe (rzeczy lub prawa majątkowe) uzyskane zamiast tych wartości (zob.

W.Wróbel, [w:] Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz. T. III, Kraków 2006,

s. 736). Przepadek przedmiotów przestępstwa obejmuje zarówno „brudne

pieniądze”, jak i pieniądze „wyprane”, inne środki płatnicze, papiery wartościowe,

itp. mające bezpośredni związek z przestępstwem (np. pieniądze za sprzedaną

nielegalnie broń) oraz pośredni (np. papiery wartościowe nabyte za brudne

pieniądze). Przepadkowi podlegają także przedmioty nabyte z dochodów

uzyskanych za pranie pieniędzy (zob. J.W.Wójcik, Pranie pieniędzy.

Kryminologiczna i kryminalistyczna ocena transakcji podejrzanych, Warszawa

2002, s. 199).

Natomiast, osiągnięcie korzyści majątkowej za pomocą przestępstwa prania

pieniędzy oznacza wszelkie przysporzenie majątkowe po stronie sprawcy.

Przysporzenie to nie obejmuje wartości majątkowych (przedmiotów lub praw),

18

których sprawca stał się dysponentem w miejsce przekazanych „brudnych

pieniędzy”. Korzyścią majątkową może być zapłata za przyjęcie pieniędzy na konto

bankowe, prowizja od dokonanej transakcji, zysk z operacji finansowych lub

giełdowych dokonywanych za pomocą „brudnych pieniędzy” (zob. W.Wróbel, [w:]

Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz. T. III, Kraków 2006, s. 719).

Ugruntowany wydaje się także pogląd, że przepis art. 299§7 KK

bezpośrednio odnosi się do przepisów art. 44 i 45 KK, precyzując lub modyfikując

je na użytek przestępstwa prania pieniędzy. Z tego względu, art. 299§7 KK należy

interpretować w świetle obu ww. instytucji (zob. J.Długosz, Przestępstwa prania

pieniędzy, [w:] System prawa karnego. T. 9. Przestępstwa przeciwko mieniu i

gospodarcze pod red. R.Zawłockiego, Warszawa 2015, s. 584; K.Buczkowski,

M.Wojtaszek, Pranie pieniędzy, Warszawa 2001, s. 174).

W realiach rozpoznawanej sprawy istotne jest zatem, że art. 44§1 KK

dotyczy przepadku przedmiotów pochodzących bezpośrednio z przestępstwa

(producta sceleris), a więc takich, które zostały uzyskane w następstwie realizacji

znamion przestępstwa, co wymaga ustalenia bezpośredniego związku pomiędzy

określonym przedmiotem, który ma być objęty przepadkiem, a popełnionym

przestępstwem (zob. wyr. SN z 21.10.1974 r., II KR 186/74, OSNPG 1975, z. 3,

poz. 34; wyr. SN z 15.04.2008 r., II KK 29/08, Lex nr 388435). Natomiast art. 45§1

KK dotyczy przepadku korzyści albo jej równowartości, które sprawca osiągnął z

popełnienia przestępstwa chociażby pośrednio, a które nie podlegają przepadkowi

przedmiotów na podstawie art. 44§1 lub 6 KK. W piśmiennictwie i orzecznictwie

sądowym powszechnie przyjmuje się, że w art. 45 KK chodzi jedynie o nienależną

korzyść majątkową, czyli pozbawioną podstawy prawnej (zob. J.Raglewski, [w:]

Kodeks karny. Część ogólna. T. I, Kraków 2004, s. 744). Przez korzyść majątkową

pośrednio pochodzącą z przestępstwa rozumie się zaś takie składniki majątkowe

lub ich części, które uzyskane zostały w następstwie przetworzenia korzyści

pochodzących bezpośrednio z popełnienia przestępstwa, np. składniki majątkowe

nabyte za pieniądze pochodzące bezpośrednio z działalności przestępczej (zob.

J.Raglewski, tamże).

Mając to na względzie, nie można zaakceptować stanowiska Sądu

Apelacyjnego, że „sąd okręgowy prawidłowo przyjął, że korzyścią osiągniętą z

19

przestępstwa jest cała kwota będąca przedmiotem przelewów bankowych

dokonywanych przez T. G. i J. J., która jest zarazem przedmiotem przestępstwa z

art. 299§1 KK przypisanego tym oskarżonym” (s. 89 uzasadnienia wyroku). Trafnie

zatem wywodzi się w rozpoznawanej kasacji, że sąd odwoławczy obraził przepis

art. 433§2 KPK w zw. z art. 7 KPK bezkrytycznie akceptując ustalenie sądu

pierwszej instancji.

Stwierdzone uchybienia skutkować musiały uchyleniem zaskarżonego

wyroku w zakresie odnoszącym się do przypisania T. G. i J. J. przestępstwa z art.

299§1 i 5 KK w zw. z art. 12 KK w zw. z art. 65§1 KK oraz orzeczenia przepadku

osiągniętych przez nich korzyści z tego przestępstwa na podstawie art. 299§7 KK i

w tym zakresie przekazaniem sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego

rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Ujawnione naruszenia prawa były

bowiem rażące oraz mające istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia.

Niniejsze rozstrzygnięcie skutkuje przy tym określonymi konsekwencjami

procesowymi. Przede wszystkim Sąd Apelacyjny, któremu przekazano sprawę do

ponownego rozpoznania orzekać będzie w granicach, a jakich nastąpiło

przekazanie (art. 442§1 KPK). Poza tym, wyrok Sądu Okręgowego zaskarżony

został wyłącznie na korzyść T. G. i J. J. W takim układzie, w ponownym

postępowaniu obowiązywać będzie pośredni zakaz reformationis in peius

wynikający z art. 443 KPK.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd Najwyższy orzekł, jak w

wyroku.

kc