WO 15/15

Sygn. akt: WO 15/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 26 października 2015 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Andrzej Tomczyk (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Marian Buliński

SSN Jan Bogdan Rychlicki

Protokolant : Marcin Szlaga

przy udziale prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej płk. Jarosława

Ciepłowskiego,

w sprawie A. O., po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na posiedzeniu w dniu 26

października 2015 r. wniosku o wznowienie postępowania zakończonego

prawomocnym wyrokiem Sądu Marynarki Wojennej z dnia 27 września 1982 r.,

wniesionej na korzyść przez prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej,

1. wznawia postępowanie w sprawie A. O. zakończone

prawomocnym wyrokiem Sądu Marynarki Wojennej z dnia 27

września 1982 r.;

2. uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.

umarza postępowanie w sprawie,

3. kosztami procesu obciąża Skarb Państwa.

2

UZASADNIENIE

Prawomocnym wyrokiem Sądu Marynarki Wojennej z dnia 27 września 1982

r., A. O. został skazany za czyn zakwalifikowany z art. 304 § 1 k.k. z 1969 r. w zw. z

art. 234 ust. 1 i 3 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym

obowiązku obrony PRL (Dz.U z 1979 r. Nr 18, poz. 111) polegający na tym, że „w

dniu 6.06.1982 r. w G., będąc zatrudnionym w jednostce zmilitaryzowanej

Zakładach Naprawczych Taboru Kolejowego samowolnie porzucił pracę w straży

przemysłowej, a następnie od dnia 21.06.1982 r. powziął zamiar trwałego uchylania

się od pełnienia służby w tym zakładzie zmilitaryzowanym”. Za tak opisane i

zakwalifikowane przestępstwo na podstawie art. 304 § 1 k.k. z 1969 r. przy

zastosowaniu art. 4 ust. 4 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o postępowaniach

szczególnych w sprawach o przestępstwa i wykroczenia w czasie obowiązywania

stanu wojennego w zw. z art. 39 k.k. z 1969 r. i art. 44 § 1 k.k. z 1969 r.,

wymierzono mu kary: 3 lat pozbawienia wolności oraz 2 lat pozbawienia praw

publicznych.

Wyrok ten zaskarżył prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej, który we

wniosku złożonym na korzyść A. O., wywiedzionym na podstawie art. 540 § 2 k.p.k.,

wniósł o wznowienie postępowania, uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie

postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.

W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż dostrzega już wcześniej występujący w

podobnych sprawach problem nieobjęcia wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z

dnia 16 marca 2011 r. (K 35/08) art. 304 § 1 k.k. z 1969 r., ale – jak dalej wywiódł –

analiza akt rozpoznawanej sprawy uprawnia do sformułowania wniosku o

wznowienie postępowania właśnie w oparciu o przepis art. 540 § 2 k.p.k.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Przepis art. 540 § 2 k.p.k. obliguje do wznowienia postępowania, jeżeli

Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją, ratyfikowaną umową

międzynarodową lub ustawą przepisu prawnego, na podstawie którego zostało

wydane orzeczenie.

3

Wyrokiem z dnia 16 marca 2011 r., wydanym w sprawie K 35/08, Trybunał

Konstytucyjny uznał za niezgodny m.in. z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej

m.in. dekret Rady Państwa z dnia 12 grudnia 1981 r. o postępowaniach

szczególnych w sprawach o przestępstwa i wykroczenia w czasie obowiązywania

stanu wojennego (Dz. U. Nr 29, poz. 156). Nie wdając się w szczegółowe

rozważania dotyczące problematyki stosowania art. 540 § 2 k.p.k. w sprawach, w

których na skutek regulacji zawartej w uchwale Rady Państwa z dnia 12 grudnia

1981 r. w sprawie wprowadzenia stanu wojennego ze względu na bezpieczeństwo

państwa (Dz. U. Nr 29, poz. 155), rozszerzono odpowiedzialność karną m. in.

pracowników jednostek zmilitaryzowanych i odwołując się w tym zakresie do

uzasadnienia wniosku o wznowienie postępowania oraz wskazanych w nim

orzeczeń Sądu Najwyższego, należało uznać, że skoro w zaskarżonym wyroku

jako podstawę prawną wymiaru kary dodatkowej zastosowano przepis dekretu

uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, natomiast w

toku postępowania stosowano przepisy nakazujące tymczasowe aresztowanie

podejrzanego, uniemożliwiające odwołanie się oskarżonego do Sądu drugiej

instancji, a niewykluczone, że w procesie wyrokowania – czego nie

wyszczególniono w bardzo lapidarnym uzasadnieniu wyroku – brano pod uwagę

obostrzenia wynikające z przepisów niekonstytucyjnego dekretu, o czym może

świadczyć surowość wymierzonej A. O. kary, należało uwzględnić wniosek,

wznowić postępowanie karne, uchylić zaskarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1

pkt 2 k.p.k. umorzyć postępowanie w sprawie.

kc