III UZP 13/15

Sygn. akt III UZP 13/15

UCHWAŁA

Dnia 3 listopada 2015 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Józef Iwulski (przewodniczący)

SSN Jolanta Frańczak

SSN Beata Gudowska (sprawozdawca)

Protokolant Grażyna Grabowska

w sprawie z odwołania G. G. na decyzję Wojskowego Biura Emerytalnego w K.

o ustalenie nowej podstawy wymiaru świadczenia,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 3 listopada 2015 r.,

zagadnienia prawnego przekazanego postanowieniem Sądu Apelacyjnego

w K.

z dnia 25 sierpnia 2015 r.,

Czy na podstawie przepisów art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 10

grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych

oraz ich rodzin (Dz. U. z 2015 r., poz. 330) oraz § 2 ust. 1

rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 lutego 2012 r. w

sprawie trybu postępowania i właściwości organów w sprawach

zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych oraz uprawnionych

członkach ich rodzin (Dz. U. z 2012 r., poz. 194) Dyrektor

Wojskowego Biura Emerytalnego w postępowaniu prowadzonym

przez organ rentowy w przedmiocie ponownego ustalenia wymiaru

wojskowej renty inwalidzkiej ze względu na przyznanie w ostatnim

miesiącu służby żołnierzowi zawodowemu dodatku specjalnego na

skutek ustalenia przez komisję lekarską niezdolności do zawodowej

służby wojskowej na podstawie § 8b ust. 1 i 3 w zw. z § 7 ust. 4 i § 7

ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8

czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego

żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1151) oraz sąd

powszechny w postępowaniu wywołanym wniesieniem odwołania od

decyzji organu rentowego wydanej w tym przedmiocie - są związani

decyzją Dowódcy Jednostki Wojskowej określających wysokość

uposażenia i innych należności pieniężnych żołnierza zawodowego,

2

wydanych na podstawie art. 155 w zw. z art. 104 Kodeksu

postępowania administracyjnego oraz w zw. z art. 80 ust. 1 pkt 1 i ust.

4, art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie

wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze

zm.) w zw. z § 2, § 4 pkt 3, § 8 ust. 1 i 3 w zw. z § 7 ust. 4 i § 7 ust. 3

pkt 1 oraz w zw. z § 13 ust. 1 pkt 4 oraz § 15 ust. 1 pkt 5

rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r.

w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy

zawodowych (Dz U. z 2013 r., poz. 1151).

podjął uchwałę:

w sprawie o ustalenie wymiaru wojskowej renty inwalidzkiej

sąd ubezpieczeń społecznych jest związany prawomocną decyzją

dowódcy jednostki wojskowej określającą wysokość uposażenia

i innych należności pieniężnych, wydaną na podstawie art. 155 w

związku z art. 104 k.p.a., w związku z art. 80 ust. 1 pkt 1 i ust. 4

oraz art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie

wojskowej żołnierzy zawodowych (jednolity tekst: Dz. U. z 2010 r.

Nr 90, poz. 593 ze zm.).

UZASADNIENIE

Rozkazem personalnym Dowódcy Jednostki Wojskowej […] z dnia 4

czerwca 2013 r. starszy szeregowy rezerwy G. G. został zwolniony z zawodowej

służby wojskowej z mocy prawa, z powodu niezdolności do służby spowodowanej

wypadkiem pozostającym w związku z pełnieniem służby, z tytułu którego

przysługują świadczenia odszkodowawcze. Nabył prawo do renty, która została

obliczona od podstawy w kwocie 3.350,75 zł, uwzględniającej uposażenie

zasadnicze wg stanowiska służbowego - 2.550,00 zł; dodatek stały za długoletnią

służbę wojskową - 453,00 zł; dodatek stały za wykonywanie skoków ze

spadochronem - 90,00 zł oraz dodatkowe uposażenie roczne w średniomiesięcznej

kwocie - 257,75 zł. Dodatek specjalny z tytułu wykonywania skoków

spadochronowych został mu przyznany decyzją Dowódcy Jednostki Wojskowej z

dnia 6 czerwca 2013 r., w ostatnim miesiącu pełnienia służby, w wysokości

3/10 dodatku, przy zastosowaniu mnożnika kwoty bazowej 0,20, który w pełnej

3

wysokości wynosił 300 zł (1500 zł x 0,2).

Dowódca Jednostki Wojskowej, uwzględniwszy, że od dnia 26 listopada

2008 r. do dnia 31 grudnia 2009 r. oraz od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 31

grudnia 2012 r., tj. przez okres 2 lat, 1 miesiąca i 5 dni, G. G. otrzymywał dodatek

specjalny o charakterze stałym z tytułu wykonywania zadań pod wodą z użyciem

sprzętu nurkowego, decyzją z dnia 16 lipca 2013 r. zmienił swą decyzję z dnia 6

czerwca 2013 r. i przyznał G. G. w czerwcu 2013 r., tj. w ostatnim miesiącu

pełnienia zawodowej służby wojskowej, dodatek specjalny w wysokości 450,00 zł,

co uprawniało go w ostatnim miesiącu pełnienia służby do 2/10 dodatku

specjalnego przy zastosowaniu mnożnika kwoty bazowej 0,30.

W dniu 31 lipca 2013 r. G. G., przedkładając nową decyzję dowódcy oraz

nowe zaświadczenie o wysokości uposażenia i innych należności pieniężnych,

wystąpił do organu emerytalnego z wnioskiem o ponowne ustalenie podstawy

wymiaru renty inwalidzkiej.

Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego zwrócił się do Dowódcy Brygady

Powietrzno-desantowej o zweryfikowanie w trybie nadzoru, na podstawie art. 156

pkt 2 k.p.a., decyzji z dnia 16 lipca 2013 r. Po uzyskaniu odpowiedzi o braku

podstaw do jej weryfikacji, Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego podjął w dniu

30 października 2013 r. decyzję o odmowie ustalenia nowej podstawy wymiaru

świadczenia pieniężnego, wskazując, że wnioskodawca nie spełniał warunków do

przyznania dodatku z tytułu zadań służbowych na podstawie § 7 ust. 3 pkt 1

rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie

dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2013 r.,

poz. 1151). Zdaniem organu emerytalnego, był on uprawniony w ostatnim miesiącu

pełnienia służby do 3/10 dodatku specjalnego z tytułu wykonywania skoków

spadochronowych przy zastosowaniu mnożnika kwoty bazowej 0,20, w wysokości

90,00 zł ( 1500 zł x 0,20 x 3 ) albo do 2/10 dodatku specjalnego za wykonywanie

zadań służbowych pod wodą z użyciem sprzętu nurkowego przy zastosowaniu

mnożnika kwoty bazowej 0,30, w wysokości 90,00 zł (1500 zł x 0,30 x 2).

W odwołaniu G. G. zarzucił bezpodstawne pominięcie przez Wojskowe Biuro

Emerytalne decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej z dnia 16 lipca 2013 r.

Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 5 czerwca 2014 r. oddalił odwołanie,

4

ustaliwszy, że odwołujący się pobierał dodatek specjalny za wykonywanie zadań

pod wodą z użyciem sprzętu nurkowego do grudnia 2012 r., a z dniem 3 stycznia

2013 r. został przeniesiony ze stanowiska młodszego nurka na stanowisko

młodszego radiotelefonisty, które nie uprawniało do pobierania dodatku

specjalnego.

Przy rozpoznawaniu apelacji G. G., opartej na zarzucie naruszenia art. 233 §

1 k.p.c. oraz art. 165 k.p.a. w związku z art. 180 i 6 k.p.a. w związku z art. 11

ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy

zawodowych oraz ich rodzin (jednolity tekst: Dz.U. z 2015 r., poz. 330) w związku z

art. 80 ust. 14 i 104 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej

żołnierzy zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z 2014 r., poz. 1414 ze zm.) oraz art.

32 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin

przez odmowę ponownego ustalenia wysokości świadczeń pieniężnych z tytułu

zaopatrzenia emerytalnego na podstawie decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej z

dnia 16 lipca 2013 r. określającej wysokość dodatku specjalnego na kwotę 450 zł,

powstało zagadnienie prawne, które Sąd Apelacyjny przedstawił do rozstrzygnięcia

Sądowi Najwyższemu.

Sąd Apelacyjny, koncentrując spór na ocenie dopuszczalności ustalenia

przez wojskowy organ rentowy podstawy wymiaru świadczenia w sposób

nieuwzględniający ostatniej decyzji uposażeniowej dowódcy jednostki wojskowej,

oraz niezwiązania taką decyzją również sądu powszechnego rozpoznającego

odwołanie od decyzji organu rentowego w przedmiocie ustalenia wysokości

świadczenia, wskazał, że Sąd Najwyższy wielokrotnie potwierdzał prawne

rozgraniczenie drogi sądowej i drogi administracyjnej. Skutkiem tego jest

uwzględnianie przez sądy powszechne decyzji organów administracyjnych jako

wiążących, tylko z jedynym odstępstwem - bezwzględnej nieważności (nieistnienia)

decyzji administracyjnej. Za utrwalony więc uznał pogląd, że sąd ubezpieczeń

społecznych nie jest uprawniony do kwestionowania decyzji administracyjnej, w

szczególności pod względem jej merytorycznej zasadności, i jest nią związany

także wtedy, gdy ocenia ją jako wadliwą. Sąd cywilny ustala wszystkie fakty mające

znaczenie w sprawie, także potwierdzone lub stworzone decyzją administracyjną, a

5

stosownie do art. 476 § 2 pkt 2 w związku z art. 4779

k.p.c., nie może rozstrzygać

zagadnień prejudycjalnych przekazanych do kompetencji innego organu.

W okolicznościach sprawy jednak związanie sądu ubezpieczeń społecznych

decyzją administracyjną oznaczałoby – w ocenie Sądu Apelacyjnego – obowiązek

orzekania w sprawie z zakresu zabezpieczenia społecznego bez możliwości

ustalenia właściwej podstawy wymiaru świadczeń, odpowiedniej do uposażenia

żołnierza ustalonego zgodnie z obowiązującymi przepisami. Sąd podniósł, że

wtedy, gdy nie jest możliwe wszczęcie przez organ rentowy postępowania

administracyjnego prowadzącego do uchylenia lub zmiany niezgodnej z prawem

decyzji uposażeniowej lub odwołanie się od niej, może dojść do formalnego

przyznania i faktycznego wypłacenia dodatku specjalnego w sposób dowolny.

Powołując się na pogląd wyrażony w zdaniu odrębnym do uchwały składu

siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2008 r., I UZP 6/08 (OSNP

2009 nr 9-10, poz.120), Sąd Apelacyjny stwierdził, że sąd ubezpieczeń

społecznych nie powinien być związany żadną decyzją administracyjną lub

rozstrzygnięciem administracyjnosądowym, jeżeli wyraźny przepis prawa

ubezpieczeń społecznych nie przewiduje ani nie nakazuje takiego związania. Organ

administracyjny lub sąd administracyjny nie mogą wiążąco lub prawomocnie

przesądzać o ubezpieczeniowych uprawnieniach emerytalno-rentowych, przyjęcie

zaś odmiennej koncepcji pozostaje w opozycji do konstytucyjnego uregulowania

drogi sądowej przed sądami powszechnymi i bezzasadnie ogranicza kompetencje

sądu ubezpieczeń społecznych do sprawiedliwego orzekania w zakresie uprawnień

z ubezpieczenia społecznego osądzanych w cywilnym postępowaniu sądowym.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kognicja sądu ubezpieczeń społecznych – określona w art. 476 § 2 pkt 2 w

związku z art. 4779

k.p.c., jako rozpoznawanie odwołań od decyzji organów

rentowych w sprawach objętych ich przedmiotem (por. wyroki Sądu Najwyższego z

dnia 6 września 2000r., II UKN 685/99, OSNP 2002 nr 5, poz.121, z dnia 9 lutego

2010 r., I UK 151/09, niepubl. oraz postanowienia z dnia 13 maja 1999 r., II UZ

52/99, OSNP 2000 nr 15, poz. 601, i z dnia 13 października 2009 r., II UK 234/08,

6

niepubl.) – nie obejmuje kontroli stosowania przez organy rentowe przepisów

postępowania administracyjnego. Wady decyzji organu rentowego spowodowane

ich naruszeniem pozostają w zasadzie poza przedmiotem postępowania, z

wyjątkiem tych, które dyskwalifikują decyzję w stopniu odbierającym jej cechy aktu

administracyjnego (por. np. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 27 sierpnia 1959

r., 1 CR 1051/58, PUG 1960 nr 2, s. 58 i wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 grudnia

2009 r., I UK 189/09, OSNP 2011 nr 143-144, poz. 187). Należy w związku z tym

stwierdzić bezprzedmiotowość rozstrzygania zagadnienia prawnego w zakresie

dotyczącym zakresu uprawnień przysługujących wojskowemu organowi

emerytalnemu w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego.

Odnosząc się do zasad obowiązujących w postępowaniu sądowym, należy

dostrzec, że wątpliwości Sądu Apelacyjnego plasują się w ramach tych poglądów,

które dopuszczają kontrolę zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego w zakresie

kwot wynagrodzeń deklarowanych jako podstawa wymiaru składek lub świadczeń.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego, przesądzono - co do zasady - dopuszczalność

oceny postanowień umownych w tym przedmiocie według reguł wynikających z art.

58 k.c., oraz tego, że ocena ta może być dokonywana także w zakresie stosunków

ubezpieczeń społecznych (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia

2004 r., I PK 203/03, OSNP 2004 nr 22, poz. 386, wyrok z dnia 28 marca 2002 r.,

I PKN 32/01, OSNP 2004 nr 5, poz. 85, glosa W. Cajsela: OSP 2004 nr 11, poz.

148; wyrok z dnia 23 września 1998 r., II UKN 229/98, OSNAPUS 1999 nr 19, poz.

627, czy wyrok z dnia 14 marca 2001 r., II UKN 258/00, OSNAPUS 2002 nr 21,

poz. 527).

To, co jest uzasadnione na tle swobody stron w kształtowaniu

wynagrodzenia, ze względu na skutki w zakresie interesu pracownika

(ubezpieczonego) oraz interesu publicznego (por. uchwałę Sądu Najwyższego z

dnia 27 kwietnia 2005 r., II UZP 2/05, OSNP 2005 nr 21, poz. 338, glosa E.D.

Lacha: Gdańskie Studia Prawnicze - Przegląd Orzecznictwa 2006 r., nr 2, wyrok z

dnia 4 sierpnia 2005 r., II UK 16/05, OSNP 2006 nr 11-12, poz. 191, wyrok z dnia 9

sierpnia 2005 r., III UK 89/05 OSNP 2006 nr 11-12, poz. 192, glosa S. Samola:

OSP 2007 nr 4, poz. 41, wyrok z dnia 19 września 2007 r., III UK 30/07, niepubl.,

wyrok z dnia 19 maja 2009 r., III UK 7/09, niepubl.), nie może być ekstrapolowane

7

na stosunki zabezpieczenia społecznego. Świadczenia wypłacane z funduszy

państwowych, w których podstawą uprawnień płacowych jest stosunek służbowy

żołnierza zawodowego o charakterze administracyjnym, regulowane są ustawą o

służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Stosownie do art. 104 tej ustawy,

organami właściwymi w sprawach uposażenia i innych należności pieniężnych

żołnierzy zawodowych są dowódcy jednostek wojskowych. Decyzja (rozkaz

dzienny) dotyczący uposażenia jest wydawana przez dowódcę jednostki wojskowej,

którego właściwość wynika z ustawy.

Tym samym określone w ustawie sprawy uposażenia i innych świadczeń

pieniężnych żołnierzy zawodowych należą do właściwości organów

administracyjnych ze wskazaniem drogi odwoławczej od decyzji wydanych przez te

organy do organu wyższego stopnia i do sądu administracyjnego (art. 8 w związku

z art. 72 ustawy; por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10

kwietnia 2006 r. I OPS 3/06, ONSA/WSA 2006 nr 3, poz. 69 oraz np. postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 22 maja 2009 r., III CZP 27/09, niepubl.).

Art. 8 ust. 1 ustanawia taki sposób załatwiania spraw dla wszystkich kwestii

uregulowanych w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (por. uchwałę

Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2007 r., III CZP 106/07, OSNC 2008 nr 123,

poz. 134). W wyrokach z dnia 2 lipca 2008 r., II PK 8/08, OSNP 2009 nr 23-24, poz.

305 i II PK 10/08, niepubl. oraz z dnia 25 września 2008 r., II PK 55/08, glosa A.

Musiały: Monitor Prawa Pracy 2009 nr 1, s. 49), zatem ustalenie okoliczności

związanych z wysokością uposażeń żołnierzy zawodowych zostało zastrzeżone dla

innego organu niż sąd powszechny. Właściwość organów wojskowych wyczerpuje

wszystkie kwestie związane z prawem i wysokością uposażenia żołnierza

zawodowego, a dotyczy to bez wątpienia wszystkich wypadków, w których ustawa

przewiduje wydanie decyzji administracyjnej.

W myśl powszechnie przyjętego poglądu, decyzja - w zakresie objętym jej

treścią - jest wyrazem stanowiska organu administracji publicznej wiążącym sądy w

postępowaniu cywilnym. Sąd nie może badać jej prawidłowości, a zwłaszcza

ustalać, czy istniały przesłanki, które w świetle prawa materialnego stanowiły

podstawę jej podjęcia. Sąd jest związany ostateczną decyzją administracyjną

wydaną przez uprawniony organ w powierzonym mu ustawą przedmiocie do czasu

8

jej uchylenia lub stwierdzenia nieważności w postępowaniu administracyjnym (art.

16 k.p.a.; por. uchwałę 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 9 października 2007 r.,

III CZP 46/07, OSNC 2008 nr 3, poz. 30, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia

4 czerwca 2009 r., III CZP 28/09, niepubl. i np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 11

lutego 2010 r., I CSK 312/09, niepubl. i z dnia 5 czerwca 2009 r., I CSK 504/08,

niepubl.).

Sąd powszechny nie jest związany prawomocną decyzją administracyjną

tylko wtedy, gdy decyzja ma charakter deklaratywny i dotyczy stosunku „z istoty”

cywilnoprawnego, a jedynie mocą przepisu szczególnego została przekazana do

rozpoznania na drogę postępowania administracyjnego (por. uchwały siedmiu

sędziów Sądu Najwyższego z dnia 29 czerwca 1995 r., II PZP 2/95, OSNAPUS

1996 nr 4, poz. 57, glosa J. Borkowskiego: OSP 1996 nr 11, poz. 217 oraz z dnia

16 czerwca 1994 r., II PZP 4/94, OSNAPUS 1994 nr 11, poz. 170, glosa

T. Kasińskiego: Monitor Prawniczy 1995 nr 8, uchwałę z dnia 23 marca 1993 r.,

II PZP 1/93, OSNCP 1993 nr 12, poz. 211 i wyrok z dnia 19 września 2000 r.,

II UKN 725/99, OSNAPUS 2002 nr 7, poz. 170). Zasada ta ma swoje źródło w

prawnym rozgraniczeniu drogi sądowej i drogi administracyjnej, czego wyrazem są

przepisy art. 2 § 3 i art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. oraz art. 16 i art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., a

także w idei podziału władz (art. 10 Konstytucji RP) oraz działania organów władzy

publicznej na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP). Doznaje

ograniczenia jedynie w koncepcji tzw. bezwzględnej nieważności decyzji

administracyjnej, która, choć bez normatywnego umocowania, ma oparcie w

stanowisku Sądu Najwyższego, przyjętym jeszcze w czasach przedwojennych, że

sądy powszechne nie są związane decyzją administracyjną, gdy została ona

wydana przez władzę oczywiście niewłaściwą lub bez zachowania jakichkolwiek

przepisów postępowania albo bez podstawy prawnej (por. orzeczenie izby

pierwszej Sądu Najwyższego z dnia 14 września 1922 r., C 254/22, OSP 1923,

poz. 539 oraz orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 29 września 1933 r., C.II. Rw.

1653/33, Nowa Palestra 1933 nr 10, s. 39, z dnia 8 lutego 1938 r., C.II. 2246/37,

Głos Prawa 1938 nr 3-4, s. 223, z dnia 31 maja 1946 r. C.III.217/46, OSN 1947 nr

1, poz. 25, z dnia 15 października 1951 r. C. 653/51, OSN 1952 nr 3, poz. 75, z

dnia 29 czerwca 1957 r. 2 CR 499/57, glosa S. Grzybowski, OSPiKA 1958 nr 5,

9

poz. 135, z dnia 7 marca 1964 r., II CR 560/61, OSNPG 1964 nr 8, poz. 60, czy z

dnia 27 listopada 1984 r. III CZP 70/84 – OSNCP 1985 nr 8, poz. 108, glosy W.

Siedlecki: OSPiKA 1985 nr 9, poz.166, S. Dalka: Palestra 1986 nr 12, z dnia 9

listopada 1994 r., III CRN 36/94, OSNC 1995 nr 3, poz. 54).

Kompetencja sądu cywilnego nie obejmuje kontroli decyzji administracyjnych

pod kątem innych wad, ponieważ ocena dokonywana przez sąd cywilny nie może

utożsamiać się z czynnością instancji odwoławczej (por. wyrok Sądu Najwyższego

z dnia 7 lipca 2005 r., IV CK 12/05, niepubl.). W postępowaniu cywilnym sąd jest

więc związany merytoryczną treścią decyzji także wtedy, gdy stwierdza, że jest

wadliwa (por. np. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 4 listopada 1938 r. C.II

1625/37, PS 1938, poz. 503, z dnia 27 września 1948 r. C 574/48, PN 1949, nr 3-4,

s. 324, z dnia 18 listopada 1982 r. III CZP 26/82, OSNCP 1983 nr 5-6, poz. 64,

glosa J. Homplewicz, OSPiKA 1983 nr 11, poz. 248, z dnia 16 maja 2002 r., IV

CKN 1071/00, OSNC 2003 nr 9, poz. 120, z dnia 28 lipca 2004 r. III CK 29 6/03,

Biuletyn SN 2005, nr 1, str. 11, z dnia 19 listopada 2004 r. V CK 251/04, glosa S.

Rudnicki, PS 2006 nr 3).

Związanie sądu cywilnego decyzją administracyjną nie wyłącza dokonania

odmiennej oceny stanu faktycznego przyjętego za podstawę decyzji ani

wnioskowania o skutkach prawnych innych niż te, dla osiągnięcia których

przewidziane zostało orzekanie na drodze administracyjnej. Dokonywanie przez

sąd cywilny odmiennych ustaleń faktycznych oraz rozstrzyganie o stosunkach

prawnych podlegających orzecznictwu organów administracyjnych na tle stanu

faktycznego wynikającego z decyzji nie należy jednak do zakreślonej treścią

przedstawionego zagadnienia problematyki związania sądu powszechnego decyzją

administracyjną. Przez związanie rozumie się bowiem obowiązek uwzględnienia

przez sąd stanu prawnego wynikającego z decyzji i odnoszącego się do sfery tych

stosunków, które zostały poddane uregulowaniu na drodze postępowania

administracyjnego. Nie jest przy tym dopuszczalne wykazywanie innej treści decyzji

administracyjnej niż zawarta w dokumencie stanowiącym orzeczenie

administracyjne, gdy nie kwestionuje się autentyczności tego dokumentu.

Oznaczałoby to w istocie rzeczy kwestionowanie istnienia lub prawidłowości

wydanej we właściwym trybie i formie decyzji administracyjnej i stanowiło

10

niedopuszczalne wkraczanie przez sąd w sferę uprawnień zastrzeżonych organom

administracji (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 2 stycznia 1962 r. 4 CR

445/61, OSNCP 1963 nr 4, poz. 82, uchwałę z dnia 11 grudnia 2008 r., I UZP 6/08,

OSNP 2009 nr 9-10, poz. 120).

W konsekwencji sąd ubezpieczeń społecznych nie może rozstrzygać

należących do drogi administracyjnej kwestii prawidłowości przyznania określonych

składników uposażenia żołnierza zawodowego (por. art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c.; por.

np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2008 r., I UK 173/07, OSNP 2009

nr 5-6, poz. 78 i z dnia 10 czerwca 2008 r., I UK 376/07, OSNP 2009 nr 21-22, poz.

295), a także nie może zastępować dowódcy w kształtowaniu uprawnień płacowych

żołnierza zawodowego (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 1999 r.,

I PKN 96/99, OSNAPiUS 2000 nr 16, poz. 615, z dnia 19 lutego 1970 r., II PR

604/69, OSNCP 1971 nr 5, poz. 84; z dnia 15 października 1975 r., I PR 109/75,

OSNCP 1976 nr 6, poz. 145, glosa M. Seweryńskiego: Nowe Prawo 1977 nr 5 i

orzeczenie z dnia 9 lutego 1962 r., 1 CR 139/61, OSNCP 1963 nr 3, poz. 67).

Z tych względów Sąd Najwyższy podjął uchwałę, jak na wstępie.

kc