III KK 263/15

Sygn. akt III KK 263/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 17 listopada 2015 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Józef Szewczyk (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Jarosław Matras

SSA del. do SN Stanisław Stankiewicz

Protokolant Anna Korzeniecka-Plewka

przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Krzysztofa Parchimowicza

w sprawie M. T.

skazanego z art. 212 § 1 k.k.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie

w dniu 17 listopada 2015 r.,

kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego

od wyroku Sądu Okręgowego w Z.

z dnia 23 kwietnia 2015 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Z.

z dnia 29 grudnia 2014 r.,

uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi

Okręgowemu w Z. do ponownego rozpoznania w zakresie

orzeczenia o karze.

UZASADNIENIE

M. T. oskarżony był o to, że: „w okresie od dnia 15 stycznia do 1 kwietnia

2014 r. w Z., w tym również na łamach pisma K. z dnia [...] 2014 r., w celu

poniżenia A. W. i narażenia jej na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania

2

funkcji Prezesa Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej „P.”, rozgłaszał przeciwko niej

publicznie nieprawdziwe zarzuty wyrażające się w twierdzeniach, że:

1. wyprowadziła ona z celowego funduszu remontowego E. kwotę 35.000 zł - co

miało miejsce w pomieszczeniach biurowych SM;

2. tylko ona wie, gdzie podziała się kwota 35.000 zł;

3. nadal nie ma 35.000 zł na funduszu - co miało miejsce w dniu 20 i 22 stycznia

br., a nadto, że:

4. pracuje ona dwa razy w tygodniu po 2 godziny…, a pobiera co miesiąc ponad

1.400 zł brutto, to jest o czyn przewidziany w art. 212 § 1 k.k.”

Wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z dnia 29 grudnia 2014 r., oskarżony M. T.

został uznany za winnego:

1. popełnienia zarzucanego mu czynu wyczerpującego dyspozycję art. 212 § 1

k.k. i za to na podstawie art. 212 § 1 k.k. skazany na karę 2 miesięcy pozbawienia

wolności;

2. na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. i art. 70 § 1 pkt 1 k.k. wykonanie tak orzeczonej

kary pozbawienia wolności warunkowo zawieszono na okres 2 lat tytułem próby;

3. zasądzono od oskarżonego na rzecz oskarżyciela prywatnego kwotę 300 zł

tytułem zwrotu ryczałtu;

4. zwolniono oskarżonego z obowiązku zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów

sądowych.

Od wyroku tego apelację wniósł oskarżony M. T., w której stwierdził, iż nie

zgadza się z rozstrzygnięciem Sądu I instancji i wniósł o zmianę zaskarżonego

orzeczenia przez uniewinnienie od przypisanego mu czynu.

Sąd Okręgowy w Z. wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2015 r., utrzymał

zaskarżony wyrok w mocy, uznając apelację oskarżonego za oczywiście

bezzasadną.

Od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 23 kwietnia 2015 r., utrzymującego w mocy

wyrok Sądu Rejonowego z dnia 29 grudnia 2014 r. kasację wywiódł Prokurator

Generalny.

Na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. zaskarżył wyrok w całości na korzyść skazanego

M. T.

3

Na podstawie art. 523 § 1 k.p.k., art. 526 § 1 k.p.k. oraz art. 537 § 1 i 2 k.p.k.

zarzucił: rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa

karnego procesowego, tj. art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art 440 k.p.k., polegające na

przeprowadzeniu nieprawidłowej kontroli odwoławczej i utrzymaniu w mocy rażąco

niesprawiedliwego wyroku Sądu Rejonowego w Z., wydanego z naruszeniem przepisu

prawa materialnego, to jest art. 212 § 1 k.k., poprzez wadliwe uznanie, iż orzeczenie

wobec M. T., na podstawie tego przepisu, kary pozbawienia wolności, nieprzewidzianej

w sankcji za ten czyn, było adekwatne do stopnia zawinienia i szkodliwości społecznej

czynu;

Autor kasacji wniósł o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego i przekazanie sprawy

do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wbrew formalnie określonemu zakresowi zaskarżenia, kasacja odnosi się

wyłącznie do orzeczenia o karze za przypisane skazanemu przestępstwo z art. 212 § 1

k.k. i ta okoliczność wyznacza zakres rozpoznania sprawy przez Sąd Najwyższy.

Kasacja zasługuje na uwzględnienie w zakresie jakim wskazuje na obrazę prawa

materialnego to jest art. 212 § 1 k.k. Natomiast nietrafny jest zarzut obrazy art. 433 § 1

k.p.k., gdyż z uzasadnienia wyroku Sądu odwoławczego wprost wynika, że Sąd ten

rozpoznał sprawę w granicach środka odwoławczego i stwierdził obrazę prawa

materialnego, jednakże błędnie uznał, że nie daje ona podstawy do zmiany

zaskarżonego wyroku.

Ponadto Prokurator Generalny niesłusznie zarzucił obrazę art. 440 k.p.k., przez

brak wyjścia poza podniesione w apelacji zarzuty albowiem, jak już wspomniano Sąd

odwoławczy zauważył obrazę przepisu art. 212 § 1 k.k. Przecież Sąd Okręgowy w Z. w

toku kontroli odwoławczej stwierdził, że przyjmując prawidłowe ustalenia faktyczne Sąd

Rejonowy w Z. dokonał wadliwej ich subsumpcji przez przypisanie oskarżonemu czynu

z art. 212 § 1 k.k. zamiast z art. 212 § 1 k.k. w zw. z art. 212 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2

k.k. w zw. z art. 12 k.k., natomiast orzekając o karze wymierzył M. T. karę pozbawienia

wolności, której nie zawiera katalog sankcji przewidzianych za występek z art. 212 § 1

k.k.

Sąd II instancji podał, iż z uwagi na to, że apelacja została wniesiona na korzyść

oskarżonego, treść normy art. 434 k.p.k. uniemożliwia poprawienie na niekorzyść M. T.

4

błędnej kwalifikacji prawnej przypisanego mu czynu, natomiast brak możliwości

orzeczenia na niekorzyść oskarżonego, nie uzasadnia wzruszenia tego orzeczenia na

jego korzyść, pomimo, iż wyrok zapadł z rażącą i mającą istotny wpływ na treść

orzeczenia obrazą art. 212 § 1 k.k.

Następnie Sąd odwoławczy stwierdził, iż złagodzenie w toku kontroli odwoławczej

orzeczonej wobec oskarżonego kary, poprzez jej orzeczenie w granicach zagrożenia

przewidzianego dla czynu z art. 212 § 1 k.k., spowodowałoby brak adekwatności kary do

stopnia zawinienia i szkodliwości społecznej czynu.

Zaprezentowany pogląd nie jest trafny. Skoro bowiem Sąd odwoławczy nie mógł

z uwagi na uwarunkowania procesowe zmienić kwalifikacji prawnej czynu na niekorzyść

(art. 434 § 1 k.p.k. oraz art. 455 k.p.k.), to obowiązkiem tego Sądu było orzeczenie kary

wymienionej w art. 212 § 1 k.k. Nie ma możliwości aprobowania orzeczenia sankcji

ujętej w art. 212 § 2 k.k. za czyn, który został zakwalifikowany z art. 212 § 1 k.k. Kwestia

adekwatności kary do stopnia winy i społecznej szkodliwości nie ma w tym zakresie

żadnego znaczenia. Chodzi przecież tylko o to by orzeczono karę przewidzianą w

sankcji przepisu, a nie o to, żeby była ona właściwa w sytuacji gdyby kwalifikacja była

prawidłowa.

Zatem Sąd Okręgowy wyrażając wadliwy pogląd o braku podstaw do zmiany

zaskarżonego wyroku i utrzymując w mocy wyrok wydany z rażącym naruszeniem

prawa materialnego, z uwagi na orzeczenie kary nieprzewidzianej za przypisany

oskarżonemu czyn, dopuścił się rażącego i mającego istotny wpływ na treść

rozstrzygnięcia naruszenia art. 212 § 1 k.k.

Sąd odwoławczy, w toku rozpoznania apelacji oskarżonego, uwzględni

wskazania Sądu kasacyjnego.

Biorąc powyższe rozważania pod uwagę Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony

wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Z. w

zakresie orzeczenia o karze.

kc