SDI 22/15

Sygn. akt SDI 22/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 18 grudnia 2015 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Józef Dołhy

SSN Kazimierz Klugiewicz

Protokolant Anna Kuras

przy udziale Zastępcy Głównego Rzecznika Dyscyplinarnego Krajowej Izby

Radców Prawnych

w sprawie radcy prawnego E. W.

obwinionego z art. 64 ust. 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych (w brzmieniu

obowiązującym do dnia 25 grudnia 2014 r.) w zw. z art. 6 ust. 2 Kodeksu Etyki

Radcy Prawnego

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie

w dniu 18 grudnia 2015 r.

kasacji, wniesionej przez obrońcę obwinionego

od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego w […]

z dnia 1 października 2014 r.,

utrzymującego w mocy orzeczenie Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej

Izby Radców Prawnych w […] z dnia 23 stycznia 2013 r.

uchyla zaskarżone orzeczenie i sprawę przekazuje Wyższemu

Sądowi Dyscyplinarnemu do ponownego rozpoznania w

postępowaniu odwoławczym.

2

UZASADNIENIE

Radca prawny E. W. orzeczeniem Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego,

Okręgowej Izby Radców Prawnych w […] z dnia 23 stycznia 2013 r., został uznany

za winnego tego, że w okresie od 30 sierpnia 2010 r. do 8 października 2010 r. w

[…] działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru,

pełniąc funkcję wiceprezesa Stowarzyszenia […] i będąc osobą której powierzono

prawo do dysponowania środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunku

bankowym ww. Stowarzyszenia, przywłaszczył sobie pieniądze w łącznej kwocie

102.000,00 zł, którymi nie miał prawa wyłącznie rozporządzać poprzez ich wypłatę

z konta bankowego stowarzyszenia Banku […] w ten sposób, że: w dniu 30 sierpnia

2010 r. wypłacił kwotę 15.000,00 zł, dniu 6 września 2010 r. wypłacił kwotę

30.000,00 zł, dniu 8 września 2010 r. wypłacił kwotę 25.000,00 zł, dniu 9 września

2010 r. wypłacił kwotę 10.000,00 zł, dniu 13 września 2010 r. wypłacił kwotę

10.000,00 zł, w dniu 20 września 2010 r. wypłacił kwotę 3.000,00 zł, w dniu 24

września 2010 r. wypłacił kwotę 3.000,00 zł, w dniu 8 października 2010 r. wypłacił

kwotę 6.000,00 zł, czym działał na szkodę Stowarzyszenia […], tj. przewinienia

dyscyplinarnego określonego w art. 64 ust. 1 pkt 2 u.r.p. w zw. z art. 6 ust. 2

Kodeksu Etyki Radcy Prawnego, za które – na podstawie art. 65 ust. 1 pkt 3 i ust.

2b u.r.p. w zw. z art. 6 ust. 2 Kodeksu Etyki Radcy Prawnego wymierzono mu karę

zawieszenia prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego na okres lat 5 oraz

dodatkowo orzeczono zakaz wykonywania patronatu na okres lat 5.

Od tego orzeczenia odwołanie wniósł obwiniony, podnosząc zarzut rażącej

obrazy prawa procesowego, tj. naruszenia zasad obiektywizmu i swobodnej oceny

dowodów, a także prawa do obrony i domniemania niewinności. Wniósł o uchylenie

zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Okręgowemu Sądowi

Dyscyplinarnemu do ponownego rozpoznania, ewentualnie, zmianę zaskarżonego

orzeczenia i uniewinnienie od zarzucanego czynu albo złagodzenie wymierzonej

kary bądź zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia

postępowania przed Sadem Apelacyjnym w sprawie AKo …/12 o wznowienie

postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego,

3

sygn. akt II K …/11, utrzymanym w mocy przez wyrok Sądu Okręgowego, sygn. akt

V Ka …/12.

Wyższy Sąd Dyscyplinarny orzeczeniem z dnia 1 października 2014 r.,

utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.

Od orzeczenia Sądu drugiej instancji kasację wniósł obrońca obwinionego,

podnosząc następujące zarzuty rażącego naruszenie przepisów prawa

procesowego – w przekonaniu skarżącego – mające istotny wpływ na

rozstrzygniecie sprawy:

1) art. 117 § 1 k.p.k. w zw. z art. 133 § 2 k.p.k. oraz art. 450 § 3 k.p.k. poprzez

przeprowadzenie rozprawy odwoławczej pod nieobecność obwinionego, mimo

braku należytego zawiadomienia go o rozprawie (na kopercie zawierającej

zawiadomienie o rozprawie nie umieszczono zawiadomienia o miejscu złożenia

awiza), co uniemożliwiło obwinionemu przedstawienia argumentacji wspierającej

jego odwołanie oraz realną realizację jego prawa do obrony i w konsekwencji winno

skutkować odroczeniem rozprawy,

2) art. 117 § 1 k.p.k. w zw. z art. 450 § 3 k.p.k. poprzez zaniechanie zawiadomienia

obrońcy o terminie rozprawy, do udziału której był on uprawniony, co winno

skutkować odroczeniem rozprawy, a nadto uniemożliwiło obrońcy obwinionego

przedstawienia argumentacji wspierającej odwołanie obwinionego oraz realną

realizację prawa do jego obrony,

3) art. 424 § 2 k.p.k. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu orzeczenia w

części odnoszącej się do wymiaru kary okoliczności na które powołuje się

obwiniony, a w szczególności braku skargi pokrzywdzonego, braku szkody w

mieniu Stowarzyszenia, pełnienia przez obwinionego cały czas funkcji członka

zarządu, w tym prezesa zarządu pokrzywdzonego Stowarzyszenia, co jest

sprzeczne z zasadami wymierzania kary określonymi w art. 53 § 2 k.k. (obowiązek

odniesienia się do postawy i zachowania pokrzywdzonego),

oraz zarzut rażącego naruszenie przepisu prawa materialnego tj. art. 62³ u.r.p.

poprzez wymierzenie obwinionemu rażąco niewspółmiernej kary dyscyplinarnej w

sytuacji nie rozważenia przez WSD okoliczności podnoszonych przez obwinionego

dotyczących relacji obwinionego z pokrzywdzonym, pełnienia w Stowarzyszeniu

funkcji prezesa zarządu od początku roku 2011 (a wcześnie cały czas członka

4

zarządu) do chwili obecnej, braku skargi pokrzywdzonego oraz braku szkody w

mieniu Stowarzyszenia.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie

zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Wyższemu Sądowi Dyscyplinarnemu przy Krajowej Izbie Radców Prawnych

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja jest częściowo zasadna w zakresie zarzutu obrazy prawa

procesowego, związanego z kwestią zawiadomienia o terminie rozprawy

odwoławczej obrońcę obwinionego.

Zgodnie z art. 117 § 1 k.p.k., stosowanym odpowiednio w postępowaniu w

przedmiocie odpowiedzialności dyscyplinarnej radców prawnych, uprawnionego do

wzięcia udziału w czynności procesowej zawiadamia się o czasie i miejscu, chyba

że ustawa stanowi inaczej. Analiza akt sprawy wskazuje jednoznacznie, że obrońca

obwinionego nie został wezwany na termin rozprawy odwoławczej w dniu 1

października 2014 r., co stanowiło rażące naruszenie ww. przepisu, skutkujące

także naruszeniem prawa do obrony obwinionego, tym bardziej, że nie był on

obecny na tej rozprawie. Uchybienie tej rangi niewątpliwie mogło mieć wpływ na

treść wydanego przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny rozstrzygnięcia, co implikuje

konieczność uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy temu

Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

Odnosząc się do kwestii prawidłowości zawiadomienia obwinionego

stwierdzić należy, że w aktach sprawy znajduje się tylko zwrotne potwierdzenie

odbioru zawiadomienia bez podpisu adresata potwierdzającego odbiór

korespondencji (k. 208). Jednocześnie brak jest samej korespondencji dotyczącej

wezwania, na której kopercie mogłaby być ewentualna adnotacja o awizie. Wobec

jednak tego, że skarżący nie wykazał wadliwości zawiadomienia, kasację w tym

zakresie należy uznać za bezzasadną.

Wobec stwierdzenia wadliwości procedowania, pociągającej za sobą

potrzebę wydania orzeczenia kasatoryjnego jako przedwczesne jawią się pozostałe

zarzuty dotyczące płaszczyzny wymiaru kary.

Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.

kc

5