III KK 471/15

Sygn. akt III KK 471/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 13 stycznia 2016 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Andrzej Ryński

SSN Roman Sądej

Protokolant Jolanta Włostowska

w sprawie skazanego W. B.,

w przedmiocie wyroku łącznego

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu

w dniu 13 stycznia 2016 r.,

kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego

od wyroku Sądu Okręgowego w G.

z dnia 31 sierpnia 2015 r., utrzymującego w mocy wyrok łączny Sądu Rejonowego

w G.

z dnia 23 kwietnia 2015 r.,

1) uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej utrzymania w

mocy pkt I, II, V oraz VI wyroku łącznego Sądu Rejonowego z

dnia 23 kwietnia 2015 r.;

2) uchyla pkt I, II, V oraz VI wyroku łącznego Sądu

Rejonowego z dnia 23 kwietnia 2015 r., i w tym zakresie

przekazuje sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.

2

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy, po rozpoznaniu wniosku W. B., wyrokiem łącznym z dnia 23

kwietnia 2015 r., (sygn. akt II K 1276/14), obejmującego kary wymierzone

następującymi prawomocnymi wyrokami:

1. Sądu Rejonowego z dnia 25 czerwca 2010 r. w sprawie II K 281/10 za ciąg

przestępstw z art. 278 § 1 k.k. popełnionych w okresie od 6 listopada 2009 r. do 12

listopada 2009 r., od 23 listopada 2009 r. do 24 listopada 2009 r., w dniu 23

listopada 2009 r. oraz w dniu 5 grudnia 2009 r., na karę 8 miesięcy pozbawienia

wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat tytułem próby;

postanowieniem z dnia 16 lutego 2012 r. zarządzono wykonanie warunkowo

zawieszonej kary,

2. Sądu Rejonowego z dnia 20 sierpnia 2010 r. w sprawie II K 634/10 za

przestępstwo z art. 278 § 1 k. k. popełnione w dniu 19 lutego 2010 r. na karę 1 roku

pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat

tytułem próby oraz karę grzywny w wymiarze 40 stawek dziennych po 10 złotych

każda; postanowieniem z dnia 16 lutego 2012 r. zarządzono wykonanie warunkowo

zawieszonej kary,

3. Sądu Rejonowego z dnia 16 maja 2011 r. w sprawie II K 1685/10 za

przestępstwo z art. 278 k.k. popełnione w dniu 2 sierpnia 2010 r. na karę 1 roku

pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat

tytułem próby oraz karę grzywny w wymiarze 280 stawek dziennych po 20 złotych

każda; postanowieniem z dnia 16 października 2014 r. zarządzono wykonanie

warunkowo zawieszonej kary,

4. Sadu Rejonowego z dnia 1 czerwca 2011 r. w sprawie II K 329/11 za

przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. popełnione w okresie od 3/4

listopada 2010 r. do 17 listopada 2010 r. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności,

5. Sądu Rejonowego z dnia 6 czerwca 2011 r. w sprawie II K 476/10 za

przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. popełnione w dniu 2/3 lutego 2011 r. na karę 6

miesięcy pozbawienia wolności,

6. Sądu Rejonowego z dnia 8 czerwca 2011 r. w sprawie o sygnaturze akt II K

1679/10 za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. popełnione w dniu 22 września 2010 r.

na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wymiarze 50 stawek

dziennych po 10 złotych każda,

3

7. Sądu Rejonowego z dnia 29 marca 2011 r. w sprawie II K 1268/10 za ciąg

przestępstw z art. 278 § 1 k.k. popełnionych w dniach od 21 do 22 lipca 2010 r., w

dniach 5 i 6 września 2010 r. oraz w dniu 13 września 2010 r. na karę 2 lat

pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na okres 4 lat

próby; postanowieniem z dnia 16 października 2014 r. zarządzono wykonanie

warunkowo zawieszonej kary,

8. Sądu Rejonowego z dnia 12 lipca 2011 r. w sprawie II K 642/11 za ciąg

przestępstw z art. 278 § 1 k.k. popełnionych w dniu 4 marca 2011r. oraz w dniach

22 i 23 marca 2011 r. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności,

9. Sądu Rejonowego z dnia 10 sierpnia 2011 r. w sprawie II K 762/11 za ciąg

przestępstw z art. 278 § 1 k.k. popełnionych z 20 na 21 grudnia 2009 r., w okresie

od 24 do 28 grudnia 2009 r., oraz z 30 na 31 grudnia 2009 r., na karę 1 roku

pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat

próby oraz karę grzywny w wymiarze 80 stawek dziennych po 10 złotych każda;

postanowieniem 16 października 2014 r. zarządzono wykonanie warunkowo

zawieszonej kary,

10. Sądu Rejonowego z dnia 8 listopada 2011 r. w sprawie II K 498/11 za

przestępstwo z art. 158 § 1 k.k. popełnione w dniu 3 stycznia 2011 r. na karę

jednego roku pozbawienia wolności oraz za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k.

popełnione w dniu 9 kwietnia 2010 r. na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności i

karę grzywny w wymiarze 30 stawek dziennych po 10 złotych każda, kary

jednostkowe pozbawienia wolności połączono i orzeczono karę łączną 1 roku i 4

miesięcy pozbawienia wolności, orzekł:

I. przy zastosowaniu art. 91 § 2 k.k., na podstawie art. 85 k.k., art. 86 § 1 k.k.,

art. 569 § 1 k.p.k. oraz art. 570 k.p.k. połączył jednostkowe kary pozbawienia

wolności orzeczone w wyrokach:

a) Sądu Rejonowego z dnia 25 czerwca 2010 r. w sprawie II K 281/10,

b) Sądu Rejonowego z dnia 20 sierpnia 2010 r. w sprawie II K 634/10,

c) Sądu Rejonowego z dnia 10 sierpnia 2011 r. w sprawie II K 762/11 oraz

d) w punkcie II sentencji wyroku Sądu Rejonowego z dnia 8 listopada 2011 r. w

sprawie o sygnaturze akt II K 498/11

4

i jako karę łączną wymierzył skazanemu W. B. karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia

wolności,

II. przy zastosowaniu art.91 § 2 k.k., na podstawie art. 85 k.k., art. 86 § 1 k.k.,

art. 569 § 1 k.p.k., art. 570 k.p.k. połączył jednostkowe kary pozbawienia wolności

orzeczone w wyrokach:

a) Sądu Rejonowego z dnia 16 maja 2011 r. w sprawie II K 1685/10,

b) Sądu Rejonowego z dnia 1 czerwca 2011 r. w sprawie II K 329/11,

c) Sądu Rejonowego z dnia 6 czerwca 2011r. w sprawie II K 476/11,

d) Sądu Rejonowego z dnia 8 czerwca 2011 r. w sprawie II K 1679/10,

e) Sądu Rejonowego z dnia 29 marca 2011 r. w sprawie II K 1268/10,

f) Sądu Rejonowego z dnia 12 lipca 2011 r. w sprawie II K 642/11 oraz

g) w punkcie I sentencji wyroku Sądu Rejonowego z dnia 8 listopada 2011 roku

w sprawie II K 498/11

i jako karę łączna wymierzył skazanemu karę 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia

wolności,

III. przy zastosowaniu art. 91 § 2 k.k., na podstawie art. 85 k.k., art. 86 § 1 i 2

k.k., art. 569 § 1 k.p.k. i art. 570 k.p.k. połączył jednostkowe kary grzywny

orzeczone w wyrokach:

a) Sądu Rejonowego z dnia 20 sierpnia 2010 r. w sprawie II K 634/10,

b) Sądu Rejonowego z dnia 16 maja 2011 r. w sprawie II K 1685/10,

c) Sądu Rejonowego z dnia 10 sierpnia 2011 r. w sprawie II K 762/11 oraz

d) w punkcie II sentencji wyroku Sądu Rejonowego z dnia 8 listopada 2011 r. w

sprawie II K 498/11

i jako karę łączną wymierzył skazanemu W. B. karę grzywny w wymiarze 200

stawek dziennych po 10 złotych każda,

IV. w pozostałym zakresie orzeczenia zawarte w wyrokach ulegających

połączeniu miały podlegać odrębnemu wykonaniu,

V. na podstawie art. 577 k.p.k. na poczet kary łącznej pozbawienia wolności

orzeczonej w punkcie I sentencji wyroku zaliczył skazanemu okres rzeczywistego

pozbawienia wolności w sprawie II K 762/11 Sądu Rejonowego w dniu 5 stycznia

2010r. ,

5

VI. na podstawie art. 577 k.p.k. na poczet kary łącznej pozbawienia wolności

orzeczonej w punkcie II sentencji wyroku zaliczył skazanemu okres rzeczywistego

pozbawienia wolności w sprawie II K 1685/10 Sądu Rejonowego w dniu 15

października 2010 r., okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie II K

476/11 Sądu Rejonowego w dniu 21 lutego 2011 r. oraz okres rzeczywistego

pozbawienia wolności w sprawie II K 642/11 Sądu Rejonowego w dniu 5 kwietnia

2011 r.,

Orzeczenie zawierało także rozstrzygniecie o kosztach procesu.

Wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 31 sierpnia 2015 r. (sygn. akt V Ka

652/15) utrzymał wyrok łączny z dnia 23 kwietnia 2015 r. (sygn. akt II K 1276/14) w

mocy.

Od powyższego prawomocnego rozstrzygnięcia kasację na podstawie art.

521 § 1 k.p.k. wniósł Prokurator Generalny, zarzucając przedmiotowemu

rozstrzygnięciu rażące i mające wpływ na treść wyroku naruszenie prawa

procesowego, tj. art. 433 § 2 k.p.k. polegające na nienależytym rozważeniu

zarzutów zawartych w apelacji skazanego i utrzymaniu wyroku sądu I instancji w

mocy wydanego z naruszeniem przepisów prawa karnego procesowego – art. 607e

§ 1 k.p.k. w zw. z art. 569 § 1 k.k., polegające na połączeniu kar pozbawienia

wolności orzeczonych wyrokami Sądu Rejonowego z dnia 16 maja 2011 r. w

sprawie II K 1685/10, z dnia 29 marca 2011 r. w sprawie II K 1268/10 oraz z dnia

10 sierpnia 2011 r. w sprawie II K 762/11 z innymi karami jednostkowymi

pozbawienia wolności i orzeczeniu dwóch węzłów kar łącznych, pomimo tego, że

podstawę przekazania do Polski W. B., w wyniku wykonania ENA, nie stanowiły

powyższe skazania, a skazany nie zrzekł się prawa specjalności, w konsekwencji

czego, zdaniem Prokuratora Generalnego, brak było warunków do połączenia

skazań w wymienionych sprawach.

Podnosząc powyższy zarzut Prokurator Generalny wniósł o uchylenie

zaskarżonego wyroku w zakresie utrzymania w mocy wyroku Sądu Rejonowego z

dnia 23 kwietnia 2015 r. (sygn. akt II K 1276/14) w przedmiocie połączenia

jednostkowych kar pozbawienia wolności węzłami kary łącznej oraz zaliczenia

okresów rzeczywistego pozbawienia wolności na ich poczet oraz uchylenie w tym

6

zakresie wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy temu sądowi do ponownego

rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja Prokuratora Generalnego jest zasadna w stopniu oczywistym.

Analiza akt sprawy wskazuje, że Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 23

kwietnia 2013 r., wydał europejski, nakaz aresztowania (ENA) wobec W. B., który

obejmował dziewięć przestępstw, za które tenże został skazany. Jednak wydany

ENA nie obejmował przestępstw, za które W. B. został skazany wyrokami Sądu

Rejonowego:

a) z dnia 16 maja 2011 (sygn. akt II K 1685/10),

b) z dnia 29 marca 2011 r.(sygn. akt K 1268/10),

c) z dnia 10 sierpnia 2011 r. (sygn. akt II K 762/11).

W dniu 3 września 2014 r. W. B. został przekazany z Londynu (Wielka

Brytania) do Polski na podstawie wskazanego ENA. Ponadto, w toku postępowania

w przedmiocie wydania wyroku łącznego, skazany nie zrzekł się prawa do

korzystania z zasady specjalności.

Odwołując się do stosownych regulacji rozdziału 65a k.p.k. wskazać należy,

że wobec jasnego brzmienia przepisu art. 607e. § 1 k.p.k., osoby przekazanej w

wyniku wykonania ENA nie można ścigać za przestępstwa inne niż te, które

stanowiły podstawę przekazania, ani wykonać orzeczonych wobec niej za te

przestępstwa kar pozbawienia wolności. Kodeks dopuszcza enumeratywnie

wyliczone wyjątki od tego zakazu, z których, w kontekście niniejszej sprawy, istotne

znaczenie ma ten mówiący o możliwości zrzeczenia się przez osobę ściąganą

prawa wskazanego w omawianym przepisie. Tzw. zasada specjalności, w której

mowa w art. 607e § 1 k.p.k., stanowi ujemną przesłankę wykonania orzeczeń, które

nie stanowiły podstawy przekazania. Kodeks nie różnicuje tym samym rodzajów

kar, jakie nie mogą zostać wykonane w stosunku do przekazanego. Oznacza to, że

chodzi także o specyficzną sytuację wydania wyroku łącznego obejmującego kary

pozbawienia wolności z wyroków nieobjętych ENA. Stanowisko to jest ugruntowane

w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. m.in. wyrok z dnia 20 stycznia 2015 r., III

KK 369/14: „w wyroku łącznym nie podlega połączeniu kara pozbawienia wolności,

której nie można wykonać w wypadku przekazania osoby ściganej europejskim

7

nakazem aresztowania, gdy podstawą wydania nie było wykonanie tej kary, a

skazany nie zrzekł się prawa do korzystania z zasady specjalności (art. 607e § 1 i 3

pkt 7 k.p.k.).”). Przyjęcie poglądu odmiennego prowadziłoby, na co słusznie

wskazuje Prokurator Generalny, do obejścia przepisu art. 607e § 1 k.p.k. i

zniweczenia jego ratio legis.

Podkreślić wypada, że apelujący podniósł naruszenie art. 607e § 1 k.p.k. w

zw. z art. 569 k.p.k. sygnalizując brak wystąpienia wyjątku od zasady specjalności.

Sąd odwoławczy w uzasadnieniu wyroku wprawdzie zauważył swój błąd polegający

na naruszeniu art. 433 k.p.k. w zakresie staranności kontroli apelacyjnej, jednak z

oczywistych względów nie mógł dokonać reasumpcji wydanego wyroku.

Wobec powyższego należało orzec, jak w sentencji.

kc