IV KK 366/15

Sygn. akt IV KK 366/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 4 lutego 2016 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Kazimierz Klugiewicz (przewodniczący)

SSN Małgorzata Gierszon

SSN Jarosław Matras (sprawozdawca)

Protokolant Jolanta Grabowska

przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Andrzeja Wieczorka

w sprawie K. K.

skazanego z art. 288 § 1 k.k.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie

w dniu 4 lutego 2016 r.,

kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich

od wyroku Sądu Rejonowego w W.

z dnia 27 sierpnia 2014 r.,

uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego

rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W.

UZASADNIENIE

K. K. został oskarżony o to, że: w dniu 23 marca 2014 r. w R. na ul. W. na

parkingu samochodowym, znajdując się z stanie nietrzeźwości działając w sposób

umyślny poprzez wejście i skakanie po dachu samochodu osobowego marki BMW

2

nr rej […] dokonał jego uszkodzenia powodując wgniecenie w wyniku czego

powstały straty w kwocie 13.298,18 zł na szkodę A. M., tj. o czyn z art. 288 § 1 k.k.

Sąd Rejonowy w W. – uwzględniając wniosek prokuratora złożony w oparciu

o przepis art. 335 § 1 k.p.k. – wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2014 r., uznał

oskarżonego K. K. za winnego zarzucanego mu czynu i za to na podstawie art. 288

§ 1 k.k. skazał go na karę roku pozbawienia wolności, przy czym na podstawie art.

69 § 1 i 2 k.k. i art. 70 § 2 k.k. warunkowo zawiesił oskarżonemu wykonanie

orzeczonej wobec niego kary pozbawienia wolności tytułem próby na okres 3 lat.

Na podstawie art. 73 § 2 k.k. oddał oskarżonego w okresie próby pod dozór

kuratora sądowego, zaś w pkt 4 wyroku na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzekł wobec

oskarżonego obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem poprzez

zapłatę na rzecz pokrzywdzonego A. M. kwoty 13.298,18 zł. W wyroku znalazło się

także rozstrzygnięcie o dowodach rzeczowych oraz kosztach sądowych (pkt 5 i 6

wyroku).

Wyrok ten nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się w pierwszej

instancji w dniu 4 września 2014 r. (k.73).

Kasację od tego wyroku na korzyść skazanego wniósł Rzecznik Praw

Obywatelskich. Zarzucając wyrokowi rażące i mające istotny wpływ na jego treść

naruszenie prawa karnego procesowego, a to art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 §

1 k.p.k. polegające na uwzględnieniu przez Sąd Rejonowy w W. wniosku

prokuratora o skazanie oskarżonego bez przeprowadzenia rozprawy i wydanie

wyroku zgodnego z tym wnioskiem bez przeprowadzenia postępowania

dowodowego, mimo że niewyjaśniona została okoliczność mająca wpływ na

prawidłowe orzeczenie, bowiem z jednej strony Sąd uznał zgodnie z aktem

oskarżenia, że osobą pokrzywdzoną będącą właścicielem samochodu osobowego

marki BMW nr rej […] jest A. M., a z drugiej strony z akt sprawy wynikało, że

właścicielem tego samochodu jest A. S. Sp. z o.o., wniósł o uchylenie

zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi

Rejonowemu w W.

Przedstawiciel Rzecznika Praw Obywatelskich w trakcie rozprawy kasacyjnej

poparł wniesioną kasację i tożsame stanowisko zajął prokurator Prokuratury

Generalnej.

3

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja jest zasadna. Rację ma skarżący, że uwzględniając wniosek

prokuratora sąd meriti dopuścił się rażącej obrazy wskazanych przepisów k.p.k.

Jednym z elementów wniosku o skazanie bez rozprawy było orzeczenie środka

karnego w postaci obowiązku naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonego. Jako

osoba pokrzywdzona w zarzucie aktu oskarżenia został wskazany A. M. i w

kontekście treści wniosku prokuratora (k. 54) kluczowe było dokonanie przez sąd

kontroli prawidłowości ustaleń przyjętych w tym zakresie przez prokuratora. To

właśnie z przepisu art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k. wynika przecież

ciążący na właściwym sądzie obowiązek dokonania kontroli zasadności złożonego

wniosku w kontekście oparcia go na prawidłowych ustaleniach faktycznych

(wynikających z materiału dowodowego), jak i na jego zgodności z przepisami

prawa materialnego (por. np. wyroki SN z dni: 9 lipca 2014 r., II KK 159/14, Lex nr

1483365; 4 grudnia 2014 r., III KK 381/14, Lex nr 1621350). W sytuacji gdy taka

weryfikacja nie będzie pozytywna dla treści wniosku i jego poszczególnych

elementów, to obowiązkiem sądu meriti jest postąpienie stosownie do treści art.

343 § 7 k.p.k., a zatem skierowania sprawy do rozpoznania na rozprawę, chyba, iż

jest możliwe dokonanie – za zgodą stron - takiej konwalidacji treści wniosku, przy

której zostanie spełniona przesłanka wskazana w treści art. 335 § 1 k.p.k.

(okoliczności popełnienia przestępstwa nie budzą wątpliwości, a cele kary zostaną

osiągnięte). Jednym z kluczowych elementów okoliczności popełnienia

przestępstwa jest prawidłowe ustalenie osoby pokrzywdzonej oraz wysokości

wyrządzonej szkody (art. 332 § 1pkt 2 k.p.k. oraz art. 333 § 3 k.p.k.). W niniejszej

sprawie te okoliczności były istotne tym bardziej, że prokurator i oskarżony

uzgodnili obowiązek naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonego. Tymczasem

akta sprawy w zakresie określenia pokrzywdzonego (art. 49 § 1 k.p.k.) zawierały

sprzeczne dowody. Z jednej strony przesłuchany A. M. oświadczył, że to właśnie on

jest właścicielem samochodu BMW nr rej. […] (k. 4v), z drugiej zaś strony z

informacji odnośnie wysokości kosztów naprawy szkody w tym pojeździe wynikało,

iż właścicielem tego pojazdu jest A. S. sp. z o.o. (k.18 - 22). Kalkulacja ta została

ujawniona w trakcie postępowania sądowego (k. 66), ale nie została przez

orzekający sąd wzięta pod uwagę. Jest bowiem jasne, że gdyby dokumenty te

4

zostały przeanalizowane, to winny one spowodować niemożność uwzględnienia

wniosku prokuratora i skierowanie sprawy na rozprawę, skoro na posiedzeniu nie

prowadzi się postępowania dowodowego (art. 343 § 4 k.p.k.), a przecież zachodziła

konieczność wezwania A. M. celem wyjaśnienia uprawnień do tego samochodu i

statusu prawnego samochodu np. poprzez dokonanie oględzin dowodu

rejestracyjnego. Dostrzec należy, że z pisma ubezpieczyciela, które wpłynęło do akt

sprawy już po wydaniu wyroku, wynika również, iż poszkodowanym tym czynem

była A. S. sp. z o.o. (k.77), a nie A. M. Z ujawnionej w trakcie postępowania

kasacyjnego informacji z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że A. M. jest

jednym ze wspólników w spółce A. S. sp. z o.o. (wspólników jest dwóch - rubryka

7). Jest oczywiste, że opisane wyżej rażące naruszenie przepisów prawa

procesowego mogło mieć istotny wpływ na treść wyroku, skoro obligowało

skazanego do świadczenia na rzecz osoby, która nie jest pokrzywdzonym w

sprawie.

Z tych wszystkich powodów konieczne stało się uchylenie zaskarżonego

wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W toku tego

postępowania sąd skieruje sprawę na rozprawę w trybie art. 343 § 7 k.p.k. i dokona

stosownych ustaleń w zakresie osoby pokrzywdzonej przestępstwem oraz tego, czy

szkoda nie została już naprawiona, na co wskazuje w uzasadnieniu kasacji jej

Autor.

eb