IV KK 413/15

Sygn. akt IV KK 413/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 9 lutego 2016 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Dariusz Świecki (przewodniczący)

SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca)

SSN Włodzimierz Wróbel

Protokolant Danuta Bratkrajc

na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 kpk

w sprawie P. Z.

skazanego z art. 278 § 1 kk

po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 9 lutego 2016 r.

kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego

od wyroku Sądu Rejonowego w S.

z dnia 4 lutego 2014 r.,

I. uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 kpw

w zw. z art. 45 § 1 kw postępowanie przeciwko P. Z. umarza;

II. kosztami postępowania w sprawie obciąża Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

W dniu 5 listopada 2013 r. prokurator Prokuratury Rejonowej skierował do

Sądu Rejonowego w S. akt oskarżenia przeciwko P. Z. oskarżając go o to, że w

dniu 28 października 2013 r. w S. przy ul. P., z balkonu pokrzywdzonego dokonał

zaboru w celu przywłaszczenia roweru górskiego marki CODE MATT 2, koloru

2

czarno - czerwonego, czym spowodował straty w kwocie 400 zł na szkodę T. R., tj.

o czyn z art. 278 § 1 k.k. Prokurator do aktu oskarżenia dołączył wniosek o wydanie

w trybie art. 335 § 1 k.p.k. wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy i

wymierzenie oskarżonemu uzgodnionej z nim kary 8 miesięcy ograniczenia

wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cel

społeczny wskazany przez Sąd w wymiarze 40 godzin miesięcznie.

Sąd Rejonowy na posiedzeniu w dniu 4 lutego 2014 r. powyższy wniosek

uwzględnił i wydanym w tym dniu wyrokiem skazał P. Z. na podstawie art. 278 § 1

k.k. na karę 8 miesięcy ograniczenia wolności, polegającą na wykonywaniu

nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cel społeczny w wymiarze 40 godzin w

stosunku miesięcznym.

Wyrok ten nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się w dniu 12

lutego 2014 r.

Od powyższego wyroku kasację na korzyść skazanego wniósł Prokurator

Generalny zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie

przepisów prawa procesowego i materialnego, tj. art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335

§ 1 k.p.k. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2015 r.) i art. 278 § 1

k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k., polegające na uwzględnieniu zawartego w akcie

oskarżenia wniosku prokuratora o skazanie P. Z. za czyn z art. 278 § 1 k.k. w

sytuacji, gdy w dacie orzekania wartość zabranego w celu przywłaszczenia mienia

nie przekraczała 400 zł, a tym samym czyn ten nie stanowił przestępstwa, a jedynie

wykroczenie z art. 119 § 1 k.w.

Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i

umorzenie postępowania na podstawie art. 45 § 1 k.w. wobec przedawnienia

karalności wykroczenia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna, stąd jej

uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

Sąd rozpoznając wniosek prokuratora o wydanie wyroku skazującego w

trybie art. 335 k.p.k. jest zobowiązany do zbadania sprawy zarówno pod względem

formalnym, jak i merytorycznym. W ramach tej kontroli niezbędne jest sprawdzenie,

3

czy przedłożone przez prokuratora propozycje pozostają zgodne z uprzednimi

ustaleniami stron, a także czy nie są sprzeczne z przepisami prawa materialnego.

Niespełnienie tego warunku uniemożliwia uwzględnienie złożonego w trybie art.

335 k.p.k. wniosku i rodzi konieczność rozpoznania sprawy na zasadach ogólnych

(art. 343 § 7 k.p.k.).

W przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy, uwzględniając wniosek

prokuratora złożony na podstawie art. 335 § 1 k.p.k. i skazując P. Z. na karę 8

miesięcy ograniczenia wolności za czyn z art. 278 § 1 k.k., nie sprostał wskazanym

powyżej wymogom.

W dacie czynu oraz kierowania do sądu aktu oskarżenia kradzież dokonana

przez P. Z. na szkodę T. R. stanowiła przestępstwo kwalifikowane z art. 278 § 1

k.k. W dacie wyrokowania czyn ten nie był już jednakże przestępstwem, a to wobec

wejścia w życie w dniu 9 listopada 2013 r. art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 27 września

2013 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych

ustaw (Dz.U. z 2013 r., poz. 1247), na mocy którego to przepisu dokonano zmiany

dotychczasowego uregulowania w zakresie wskazania granicy oddzielającej

wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. od przestępstwa z art. 278 § 1 k.k., wprowadzając w

miejsce dotychczasowego ograniczenia kwotowego 250 zł, ograniczenie, które jest

pochodną minimalnego wynagrodzenia za pracę, tj. 1/4 tego wynagrodzenia. W

myśl bowiem obowiązującego również od 9 listopada 2013 r. art. 47 § 9 k.w.

minimalnym wynagrodzeniem jest wynagrodzenie za pracę ustalane na podstawie

ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.

Zgodnie zaś z wydanym na podstawie art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 10 października

2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. z 2002 r., nr 200, poz.1679

ze zm.) rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 11 września 2013 r. w sprawie

minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2014 roku (Dz.U. z 2013 r. poz. 1074) od

dnia 1 stycznia 2014 r., a po tej dacie orzekał w niniejszej sprawie Sąd Rejonowy,

wynagrodzenie to zostało ustalone w wysokości 1680 zł, a zatem ¼ tego

wynagrodzenia wynosiła 420 zł.

Nie ulega tym samym wątpliwości, że przypisany P. Z. czyn polegający na

zaborze w celu przywławczenia rzeczy o wartości 400 zł w chwili orzekania stanowił

jedynie wykroczenie z art. 119 § 1 k.w., która to okoliczność implikowała po stronie

4

Sądu Rejonowego obowiązek stosowania art. 4 § 1 k.k. i zmianę oceny

karnoprawnej czynu z przestępstwa z art. 278 § 1 k.k. na wykroczenie określone w

art. 119 § 1 k.w. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 lipca 2014 r., III KK

199/14).

Na marginesie jedynie podnieść należy, że nie jest zasadne, jak to uczynił

autor kasacji, ustalanie wysokości minimalnego wynagrodzenia w wysokości z daty

czynu, względnie z daty wejścia w życie wspomnianej ustawy nowelizującej z dnia

27 września 2013 r. Jakkolwiek kwestia ta w realiach niniejszej sprawy nie ma

znaczenia dla rozstrzygnięcia, to podkreślić należy, że w świetle art. 4 § 1 k.k. za

minimalne wynagrodzenie, o którym mowa w art. 119 § 1 k.w. i innych przepisach

Kodeksu wykroczeń, uznać należy wynagrodzenie obowiązujące w dacie orzekania

w sprawie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 sierpnia 2015 r., II KK 209/14,

Biul.PK 2015/8/10-13).

Sąd Rejonowy nie dostrzegając dokonanej z dniem 9 listopada 2013 r

zmiany stanu prawnego i akceptując wniosek prokuratora o skazanie bez

przeprowadzenia rozprawy, a w następstwie skazując P. Z. za przestępstwo,

uczynił to zatem z rażącą obrazą przepisów prawa procesowego oraz prawa

materialnego, tj. art. 335 § 1 k.p.k. w zw. z art. 343 § 7 k.p.k. oraz art. 278 § 1 k.k. w

zw. z art. 4 § 1 k.k. Nie ulega przy tym wątpliwości, że naruszenie wskazanych

przepisów istotnie wpłynęło na treść zapadłego orzeczenia w rozumieniu art. 523 §

1 k.p.k.

Stwierdzić ponadto należy, że w sprawie doszło już do przedawnienia

orzekania. Zgodnie bowiem z art. 45 § 1 k.w., karalność wykroczenia ustaje, jeżeli

od czasu jego popełnienia upłynął rok, a jeżeli w tym okresie wszczęto

postępowanie, karalność wykroczenia ustaje z upływem 2 lat od popełnienia czynu.

Jak wynika z akt sprawy do popełnienia zarzucanego P.Z. czynu miało dojść w dniu

28 października 2013 r., tym samym upłynął już dwuletni okres przedawnienia

wskazany w zdaniu drugim przywołanego przepisu. Art. 45 § 2 k.w. przewiduje

wprawdzie, że w razie uchylenia prawomocnego rozstrzygnięcia, przedawnienie

biegnie od daty uchylenia rozstrzygnięcia, jednakże - jak wskazuje się w

orzecznictwie Sądu Najwyższego - tylko wtedy, gdy w dacie uchylenia orzeczenia

nie upłynął jeszcze okres przedawnienia karalności (por. uchwała składu 7 sędziów

5

Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 2002 r., I KZP 15/02, OSNKW 2002, nr 7-8,

poz. 49; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2012 r., II KK 219/12, LEX nr

1220803).

Z powyższych względów, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i na

podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w. postępowanie w sprawie

umorzył.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 118 § 2 k.p.w.

Kierując się powyższym, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.

kc