III PO 2/16

Sygn. akt III PO 2/16

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 2 marca 2016 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Józef Iwulski (przewodniczący)

SSN Dawid Miąsik (sprawozdawca)

SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

w sprawie z odwołania S. Z.

od uchwały Krajowej Rady Prokuratury z dnia 16 grudnia 2015 roku w sprawie

odmowy przeniesienia w stan spoczynku z uwagi na niepełnienie służby

prokuratorskiej przez okres jednego roku,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 2 marca 2016 r.,

oddala skargę.

UZASADNIENIE

Uchwałą z 16 grudnia 2015 r. Krajowa Rada Prokuratury (Rada) odmówiła

przeniesienia S. Z. (skarżący) w stan spoczynku z dniem 25 września 2014 r. mimo

niepełnienia służby z powodu choroby przez okres roku z uwagi na zawieszenie w

czynnościach w tym samym okresie oraz z uwagi na treść prawomocnej uchwały

Rady z 17 czerwca 2015 r., czyniącej przeniesienie skarżącego w stan spoczynku

bezprzedmiotowym.

2

W uzasadnieniu uchwały Rada wyjaśniła, że skarżący został powołany na

stanowisko prokuratora Prokuratury Rejonowej […] 1 kwietnia 2009 r. i pełnił tam

służbę do 23 września 2013 r., kiedy zaprzestał świadczenia pracy z powodu

niezdolności do pracy, potwierdzonej zwolnieniami lekarskimi za okres od 23

września 2013 r. do 7 maja 2015 r. Prokurator Okręgowy w […] stwierdził, że

zachodzą warunki do przeniesienia skarżącego w stan spoczynku z dniem 25

września 2014 r., z uwagi na wyczerpanie przesłanek z art. 71 § 1 ustawy z 27

lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (jednolity tekst: Dz.U. z 2015

r., poz. 133, dalej jako Prawo o ustroju sądów powszechnych) w zw. z art. 62 a ust

1 ustawy dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (Dz.U. z 2011 r. Nr 270, poz.

1599 ze zm., dalej jako ustawa o prokuraturze), przy uwzględnieniu rocznej

absencji skarżącego z powodu choroby. Uchwałą z 28 kwietnia 2015 r. Rada

odmówiła przeniesienia skarżącego w stan spoczynku, gdyż sam fakt rocznej

choroby nie uprawnia samoistnie o przeniesieniu osoby w stan spoczynku.

W wyniku rozpoznania odwołania skarżącego od uchwały, Sąd Najwyższy

wyrokiem z 5 listopada 2015 r., III PO 9/15 uchylił zaskarżoną uchwałę i przekazał

sprawę Radzie do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu wyroku Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, iż skarżący jeszcze

przed zaprzestaniem świadczenia pracy z powodu choroby został zawieszony w

czynnościach służbowych z dniem 5 lipca 2013 r. w związku z postępowaniem

Ap V DS …/13 prowadzonym przez Wydział V do spraw Przestępczości

Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Apelacyjnej w […] oraz postępowaniem

dyscyplinarnym w sprawie o sygn. PG VII SD …/13. W ocenie Sądu Najwyższego

udokumentowana niezdolność do pracy skarżącego z powodu choroby mieszcząca

się w całości w okresie zawieszenia tej osoby w czynnościach na podstawie art. 71

ust 1 ustawy o prokuraturze nie upoważnia do stwierdzenia, że nie pełni on służby z

powodu choroby.

Rada podzielając stanowisko Sądu Najwyższego uznała, że ponad roczna

absencja skarżącego z powodu choroby nie ma żadnego wpływu na przebieg jego

służby, gdyż przyczyną jej niepełnienia było zawieszenie w czynnościach

służbowych na podstawie art. 71 ust. 1 ustawy o prokuraturze. Tym samym nie

stwierdzono podstaw do przeniesienia skarżącego w stan spoczynku na podstawie

3

art. 71 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych w zw. z art. 62 a ust. 1 ustawy o

prokuraturze.

Jednocześnie Rada uznała, biorąc pod uwagę, iż skarżący został uchwałą z

17 czerwca 2015 r. przeniesiony w stan spoczynku z uwagi na uznanie go przez

lekarza orzecznika za trwale niezgodnego do pełnienia obowiązków prokuratora, że

nie zachodzą przesłanki dotyczące zmiany tej daty i postanowiła odmówić

przeniesienia w stan z powodu choroby przez okres roku z uwagi na

bezprzedmiotowość takiego wniosku.

Skarżący zaskarżył uchwałę Rady odwołaniem w części dotyczącej

określenia daty przeniesienia w stan spoczynku. Zaskarżonej uchwale zarzucił

naruszenie art. 71 § 1 i art. 70 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych w zw. z

art. 62 ust. 1 ustawy o prokuraturze, poprzez błędną wykładnię przejawiającą się w

przyjęciu, iż nie zachodzą przesłanki dotyczące zmiany daty przeniesienia w stan

spoczynku, podczas gdy mając na względzie konieczność zachowania ciągłości

trwania stosunku służbowego, co umożliwiłoby zachowanie ciągłości świadczeń i

ubezpieczenia z powyższego wynikających, zasadnym było wsteczne przeniesienie

w stan spoczynku z dniem 25 września 2014 r.

W uzasadnieniu odwołania skarżący podniósł, że w jego opinii z przepisów

art. 71 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych w zw. z art. 62 a ust. 1 ustawy o

prokuraturze nie wynikają żadne dodatkowe przesłanki, od spełnienia których

uzależnione byłoby przeniesienie prokuratora w stan spoczynku. Skarżący

zaznaczył, że konstytucyjnie zagwarantowane prawo prokuratora do

wynagrodzenia albo uposażenia w stanie spoczynku decyduje o wskazaniu w

uchwale podejmowanej na podstawie art. 70 § 1 w zw. z art. 73 § 1 Prawa o ustroju

sądów powszechnych takiej daty, aby prokurator nie był w żadnym okresie

pozbawiony wynagrodzenia i uposażenia. Skarżący podkreślił, że w jego sprawie

zachodzi sytuacja wyjątkowa, która usprawiedliwia „wsteczne” przeniesienie w stan

spoczynku. Ustalenie daty przejścia w stan spoczynku na dzień uznania

skarżącego przez lekarza orzecznika za stale niezdolnego do pełnienia

obowiązków prokuratorskich powoduje powstanie okresu niejasności stanu

prawnego zatrudnienia skarżącego w czasie od 25 września 2014 r. do 3 maja

2015 r. Z owym stanem niepewności zatrudnienia wiążą się dodatkowe problemy,

4

dotyczące chociażby podmiotu zobowiązanego do opłaty składek

ubezpieczeniowych, prawa do wynagrodzenia czy też urlopu wypoczynkowego.

Ponadto skarżący zaznaczył, że w ww. okresie zarówno on, jak i jego małoletnia

córka korzystali z ubezpieczenia zdrowotnego, na rzecz którego nie były

odprowadzane żadne składki. Ponadto skarżący zauważył, że z żadnego przepisu

Prawa o ustroju sądów powszechnych nie wynika, że datą przeniesienia

prokuratora w stan spoczynku jest data wydania przez lekarza orzecznika

orzeczenia o niezdolności do pracy. Wydanie uchwały z taką datą spowodowało dla

skarżącego negatywne skutki w postaci utraty wynagrodzenia i ubezpieczenia

zdrowotnego za okres od 25 września 2014 r. do 3 maja 2015 r.

Skarżący podkreślił, że Rada podejmując skarżoną uchwałę i nie

uzasadniając jej naruszyła art. 7 i 32 Konstytucji RP, poprzez pozbawienie go

ubezpieczenia i wynagrodzenia przez okres ponad 7 miesięcy, podczas gdy w

przypadku innych prokuratorów, młodszych wiekiem i stażem, sytuacja taka nie

miała miejsca.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Odwołanie skarżącego okazało się bezzasadne.

Wyjaśnienie motywów jakimi kierował się Sąd Najwyższy oddalając

odwołanie należy rozpocząć od przypomnienia, że odwołanie to wniesiono od

uchwały Rady podjętej w postępowaniu wszczętym na wniosek Prokuratora

Okręgowego w […] o przeniesienie skarżącego w stan spoczynku z dniem 25

września 2014 r. na podstawie art. 71 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych w

zw. z art. 62a ust. 1 ustawy o prokuraturze, to jest ze względu na niepełnienie

służby prokuratorskiej przez skarżącego przez okres roku z powodu niezdolności

do pracy spowodowanej chorobą. Uchwałą […] Rada odmówiła przeniesienia

skarżącego w stan spoczynku. Uchwała ta została zaskarżona odwołaniem.

Równolegle do postępowania z odwołania od uchwały nr […], przed Radą toczyło

się postępowanie z wniosku skarżącego o przeniesienie w stan spoczynku na

podstawie art. 62a ust. 1 ustawy o prokuraturze w związku z art. 70 § 1 oraz z art.

71 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych, to jest z powodu uznania

5

wnioskodawcy przez Komisję Lekarską ZUS za trwale niezdolnego do pełnienia

obowiązków prokuratora z powodu choroby i utraty sił. Rada uwzględniła ten

wniosek i uchwałą z 17 czerwca 2015 r. przeniosła skarżącego w stan spoczynku z

dniem 4 maja 2015 r. Uchwała ta została zaskarżona przez skarżącego

odwołaniem w części określającej datę przeniesienia go w stan spoczynku.

Odwołanie od uchwały zostało oddalone wyrokiem Sądu Najwyższego z 9 września

2015 r., III PO 8/15. Natomiast późniejszym wyrokiem z 5 listopada 2015 r., III PO

9/15 Sąd Najwyższy uchylił uchwałę i przekazał sprawę Radzie do ponownego

rozpoznania.

Rozpoznając ponownie wspomniany na wstępie wniosek Prokuratora

Okręgowego o przeniesienie skarżącego w stan spoczynku z dniem 25 września

2014 r. na podstawie art. 71 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych w zw. z art.

62a ust. 1 ustawy o prokuraturze, uchwałą z 16 grudnia 2015 r. Rada odmówiła

uwzględnienia tego wniosku z uwagi na zawieszenie skarżącego w czynnościach w

okresie niezdolności do pracy spowodowanej chorobą oraz z uwagi na treść

prawomocnej uchwały Rady z 17 czerwca 2015 r., czyniącej przeniesienie

skarżącego w stan spoczynku bezprzedmiotowym.

Z tak sformułowanej sentencji uchwały Rady wynika, że jest to uchwała

umarzająca postępowanie z wniosku Prokuratora Okręgowego o przeniesienie

skarżącego ze względu na niepełnienie służby przez okres roku z powodu choroby,

ponieważ rozpoznanie tego wniosku stało się bezprzedmiotowe w wyniku

przeniesienia skarżącego w stan spoczynku z powodu uznania go za trwale

niezdolnego do pełnienia obowiązków prokuratora na mocy uchwały Rady […].

Uchwała Rady stała się prawomocna w wyniku oddalenia odwołania skarżącego na

mocy wyroku Sądu Najwyższego z 9 września 2015 r., III PO 8/15. Na mocy

uchwały skarżący został przeniesiony w stan spoczynku z określoną datą, a

odwołanie kontestujące tę datę nie zostało uwzględnione. Skoro kwestia

przeniesienia skarżącego w stan spoczynku oraz daty tego przeniesienia były już

prawomocnie rozstrzygnięte w dacie orzekania przez Sąd Najwyższy w sprawie III

PO 9/15 z odwołania od wcześniejszej, negatywnej dla skarżącego uchwały Rady,

Sąd Najwyższy musiał uwzględnić odwołanie skarżącego i uchylić uchwałę Rady

[…]. W postępowaniu wywołanym odwołaniem od uchwały Rady, do którego

6

stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu kasacyjnym, Sąd Najwyższy nie

ma bowiem kompetencji do uchylenia uchwały i umorzenia postępowania przed

Radą z powodu jego bezprzedmiotowości (per analogiam zob. wyrok Sądu

Najwyższego z 19 lutego 2009 r., III SK 31/08 oraz wydana w jego następstwie

decyzja Prezesa UOKiK z 30 grudnia 2010 r., o umorzeniu postępowania). W

sytuacji, gdy na podstawie późniejszej prawomocnej uchwały Rady prokurator

został przeniesiony w stan spoczynku, wcześniejsze postępowanie w sprawie z

wniosku o przeniesienie prokuratora w stan spoczynku staje się bezprzedmiotowe,

gdyż o przeniesieniu w stan spoczynku oraz o dacie tego przeniesienia

rozstrzygnięto już wiążąco w innym postępowaniu. Po uprawomocnieniu się

uchwały Rady ponowne rozpatrzenie sprawy jest możliwe tylko w przypadku

ujawnienia się nowych okoliczności (art. 62a ust. 1 ustawy o prokuraturze w

związku z art. 45 ust. 1 ustawy o KRS). Takich okoliczności nie ujawniono w

niniejszej sprawie, dlatego podejmując uchwałę zaskarżoną w niniejszej sprawie

Rada nie mogła przenieść skarżącego w stan spoczynku z inną datą, wcześniejszą

względem daty wskazanej w prawomocnej uchwale nr 336/2015.

Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

kc