SDI 7/16

Sygn. akt SDI 7/16

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 5 kwietnia 2016 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Jerzy Grubba (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Kazimierz Klugiewicz

SSN Eugeniusz Wildowicz

Protokolant Anna Kuras

przy udziale Zastępcy Głównego Rzecznika Dyscyplinarnego Krajowej Izby

Radców Prawnych K. Bojarczuka,

w sprawie radcy prawnego J. D.,

obwinionego z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych i in.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie

w dniu 5 kwietnia 2016 r. kasacji,

wniesionej przez obrońcę obwinionego,

od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego w […]

z dnia 15 września 2015 r.,

zmieniającego w części orzeczenie Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej

Izby Radców Prawnych w […]

z dnia 24 marca 2014 r.,

1/ uchyla orzeczenie w zaskarżonej części i na podstawie art.

17 § 1 pkt 6 kpk z zw. z art. 70 ust. 2 ustawy o radcach prawnych

postępowanie w sprawie umarza,

2

2/ zasądza od Krajowej Izby Radców Prawnych na rzecz

obwinionego kwotę 1200 (jeden tysiąc dwieście) złotych tytułem

zwrotu kosztów obrony świadczonej w postępowaniu

kasacyjnym,

3/ obciąża Krajową Izbę Radców Prawnych zryczałtowanymi

kosztami postępowania w sprawie, w tym wydatkami

postępowania kasacyjnego w kwocie 20 (dwadzieścia) złotych.

UZASADNIENIE

Radca prawny J. D. stanął pod zarzutem popełnienia:

I – przewinienia dyscyplinarnego polegającego na tym, że działając w

okresie co najmniej od stycznia 2009 roku do 25 listopada 2010 roku w […]

umyślnie w sposób rażący naruszył zasady etyki radcy prawnego, w tym

uchybił godności zawodowej oraz sprzeniewierzył się podstawowym zasadom

uczciwości zawodowej, zaufania do zawodu radcy prawnego oraz unikania

kolizji interesów w związku z wykonywaniem czynności zawodowych i

świadczenia usług prawnych w ten sposób, że działając jako radca prawny w

ramach kancelarii prawnej M. […] bezpośrednio po rozwiązaniu umowy

współpracy i świadczeniu usług prawnych na rzecz P. […], podjął jako radca

prawny czynności i działania w ramach obsługi prawnej i reprezentacji

procesowej jako pełnomocnik innych osób przeciwko poprzedniemu klientowi

lub z jego udziałem przy czym w ramach tych czynności i działań dopuścił się

do kolizji interesów w sytuacji gdy poprzednio świadczył usługi prawne na

rzecz poprzedniego klienta tj. P. […]i pozostawał z przedstawicielami tego

klienta w bliskich stosunkach oraz miał obowiązek powstrzymania się od

czynności, które uwłaczałyby godności zawodu lub podważały do niego

zaufanie, w tym poprzez udział w tych czynnościach i działaniach podważył

zaufanie do zawodu radcy prawnego dając podstawy do stawiania przez

przedstawicieli poprzedniego klienta i osób trzecich zarzutów naruszenia

3

tajemnicy zawodowej oraz naruszania zobowiązania do poufności wobec

poprzedniego klienta, przy czym czynności te i działania miały miejsce w

związku z reprezentacją przez radcę prawnego w następujących sprawach:

1) zastępstwa procesowego M. F. w sprawie o ustanowienie kuratora

przed Sądem Rejonowym […] i instancję odwoławczą;

2) zastępstwa procesowego M. G. interwenienta ubocznego w sprawie

przed Sądem Okręgowym i Sądem Apelacyjnym odpowiednio prowadzonymi

pod sygn. […];

3) zastępstwa procesowego M. G. wnioskodawcy w sprawie przed

Sądem Rejonowym […];

4) zastępstwa procesowego M. G. powoda przed Sądem Okręgowym

[…];

5) zastępstwa procesowego W. G. jako uczestnika przed Sądem

Okręgowym […];

6) zastępstwa procesowego W. G. jako zainteresowanego w sprawie

przed Sądem Rejonowym […];

7) zastępstwa procesowego W. G. jako powoda przed Sądem

Rejonowym […];

8) zastępstwa procesowego W. G. jako powoda przed Sądem

Rejonowym […];

czym naruszył art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o radcach

prawnych w zw. z art. 6 ust. 1 i 2, art. 8. art. 19, art. 22 ust. 1 lit. d Kodeksu

Etyki Radcy Prawnego.

II – przewinienia dyscyplinarnego polegającego na tym, że działając w

okresie co najmniej od stycznia 2009 roku do 21 maja 2010 roku w [...] i

innych miejscach umyślnie, w sposób rażący, naruszył zasady etyki radcy

prawnego, w tym uchybił godności zawodowej oraz sprzeniewierzył się

podstawowym zasadom uczciwości zawodowej, zaufania do zawodu radcy

4

prawnego oraz unikania kolizji interesów w związku z wykonywaniem

czynności zawodowych i świadczenia usług prawnych w ten sposób, że

działając jako radca prawmy w ramach kancelarii prawnej M.

[…]bezpośrednio po zaprzestaniu świadczenia usług prawnych na rzecz S. sp.

z o.o. podjął jako radca prawny czynności i działania w ramach obsługi

prawnej i reprezentacji procesowej jako pełnomocnik innych osób przeciwko

poprzedniemu klientowi, tj. S. sp. z o.o. lub z jego udziałem, przy czym w

ramach tych działań i czynności zawodowych dopuścił się kolizji interesów w

sytuacji, gdy poprzednio świadczył usługi prawne na rzecz poprzedniego

klienta, tj. S. sp. z o.o. i pozostawał z przedstawicielami tego klienta w bliskich

stosunkach oraz miał obowiązek powstrzymania się od czynności, które

uwłaczałyby godności zawodu lub podważały do niego zaufanie, w tym

poprzez udział w tych czynnościach podważył zaufanie do zawodu radcy

prawnego dając podstawy do stawiania przez przedstawicieli poprzedniego

klienta zarzutów naruszenia tajemnicy zawodowej oraz naruszania

zobowiązania do poufności wobec poprzedniego klienta, przy czym czynności

te i działania miały miejsce w związku z reprezentacją przez radcę prawnego w

następujących sprawach:

1) zastępstwa procesowego M. G. interwenienta ubocznego w sprawie

przed Sądem Okręgowymi i Sądem Apelacyjnym odpowiednio prowadzonymi

w sprawach […],

2) zastępstwa procesowego W. G. jako pozwanego w sprawie przed

Sądem Okręgowym […],

3) zastępstwa procesowego W. G. jako powoda przed Sądem Rejonowy

[…],

4) zastępstwa procesowego W. G. jako powoda przed Sądem

Rejonowym […],

5) zastępstwa procesowego W. G. jako pozwanego w sprawie […],

5

6) zastępstwa procesowego E. S.A. jako pozwanego w sprawie przed

Sądem Okręgowym […] oraz w sprawne z wniosku E. o ogłoszenie,

7) zastępstwa procesowego M.[…], jako wnioskodawcy o ogłoszenie

upadłości S. sp. z.o.o. prowadzonym ostatnio przed Sądem Rejonowym

Poznań […];

czym naruszył art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o radcach

prawnych w zw. z art. 6 ust. 1 i 2, art. 8, art. 19, art. 22 ust. 1 lit. d Kodeksu

Etyki Radcy Prawnego,

III – w okresie od 25 lutego 2009 roku do 3 marca 2009 roku w P[…]

naruszył zasady etyki radcy prawnego przez to, że działając w imieniu i na

rzecz P. dysponując pełnomocnictwem procesowym w sprawie prowadzonej

przed Sądem Okręgowym […] z powództwa K. o zapłatę prowadzonej pod

sygn. […] uchybił godności zawodowej poprzez niezachowanie rzeczowości i

należytej staranności zawodowej w zakresie właściwego toku prowadzenia

sprawy w ten sposób, że składając zawiadomienie o zmianie pełnomocnictwa

zaniechał i zaniedbał dokonania czynności w zakresie należytego

reprezentowania interesów pozwanej spółki P., czym doprowadził do zwrotu

odpowiedzi na pozew złożonej przez poprzedniego pełnomocnika prawnego

Radcę Prawnego P. W. oraz nie złożył odpowiedzi na pozew doręczony P. […]

w dniu 19 lutego 2009 roku, w następstwie czego doszło do wydania na rzecz

K. Spółka Akcyjna przez wymieniony wyżej Sąd Okręgowy w dniu 23 marca

2009 roku wyroku zaocznego zasądzającego od P. kwoty 9.025.339,18 PLN

wraz z należnymi odsetkami oraz kosztami procesu wraz z nadaniem temu

wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności, w następstwie którego to

rażącego zaniedbania wdrożone zostało niezwłocznie postępowanie

egzekucyjne przeciwko pozwanej spółce, przez co działał bezpośrednio na

szkodę pokrzywdzonych P. […],

6

tj. popełnienie przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 64 ust.

1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2010

r., Nr 10, poz. 65 ze zm.) w zw. z art. 6 ust. 1 i 2 Kodeksu Etyki Radcy

Prawnego.

Orzeczeniem Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych

w […] z dnia 24 marca 2014r. J. D. uznano za winnego popełnienia

pierwszego z zarzuconych mu czynów i za to na podstawie art. 65 ust. 1 pkt 3a

i ust. 2b ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o radcach prawnych wymierzono mu

karę pieniężną w kwocie 9.000 zł oraz dodatkowo zakaz wykonywania

patronatu na okres trzech lat. J. D. uznano również winnym popełnienia

drugiego z zarzuconych czynów, za co na podstawie art. 65 ust. 1 pkt 2 i ust.

2b ustawy o radcach prawnych wymierzono mu karę nagany oraz dodatkowo

zakaz wykonywania patronatu na okres trzech lat. Postępowanie o trzeci z

zarzuconych czynów umorzono na podstawie art. 70 ust, 3a ustawy o radcach

prawnych w zw. z art. 414§1 i art. 17§1 pkt 6 k.p.k.

Orzeczenie to zaskarżone zostało odwołaniem obrońcy obwinionego, w

którym podniesiono zarzuty:

1) obrazy przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 74§1 i art.

175 k.p.k. poprzez uznanie za okoliczność obciążającą faktu nieprzyznania się

obwinionego do popełnienia zarzucanych mu czynów, co miało wpływ na treść

orzeczenia, gdyż rzutowało na wymiar kary;

2) obrazę przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 4 i 5 k.p.k.

poprzez nieuwzględnienie przez Okręgowy Sąd Dyscyplinarny okoliczności

przemawiających na korzyść obwinionego, naruszenie zasady domniemania

niewinności oraz zasady in dubio pro reo, co mogło mieć wpływ na treść

orzeczenia,

3) obrazę przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 6 k.p.k. co

miało wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia poprzez naruszenie prawa

7

obwinionego do obrony, a w szczególności poprzez oddalenie znacznej części

wniosków dowodowych obwinionego, których przeprowadzenie miało istotne

znaczenie dla potwierdzenia wyjaśnień obwinionego,

4) obrazę przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 7 k.p.k.

poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego, co miało

wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, zwłaszcza poprzez oparcie swojego

orzeczenia na zeznaniach świadków […], a uznanie jedynie częściowej

wiarygodności zeznań świadków […],

5) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę

rozstrzygnięcia polegający na przyjęciu, że obwiniony swoim zachowaniem

dopuścił się naruszenia przepisów Kodeksu Etyki Radców Prawnych, podczas

gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazywał na co innego,

6) błąd w ustaleniach przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegający

na przyjęciu, że obwiniony znajduje się w dobrej sytuacji finansowej, podczas

gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazywał na co innego,

7) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawy

rozstrzygnięcia polegający na przyjęciu, że Z. M. był większościowym

udziałowcem S. sp. z.o.o., podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał

dowodowy wskazywał na co innego,

8) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę

rozstrzygnięcia polegający na przyjęciu, że obwiniony przyznał, że ma dostęp

do dokumentów w sprawach, które prowadził, podczas gdy zgromadzony w

sprawie materiał dowodowy wskazywał co innego,

9) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę

rozstrzygnięcia polegający na przyjęciu, że obwiniony był powszechnie

kojarzony z tzw. wrogim przejęciem i działaniami na korzyść różnych,

sprzecznych ze sobą interesów, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał

dowodowy wskazywał co innego;

8

10) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę

rozstrzygnięcia polegający na przyjęciu, że obwiniony przez wiele lat

pozostawał w bardzo bliskich kontaktach z Z. M., podczas gdy zgromadzony

w sprawie materiał dowodowy wskazywał co innego,

11) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawy

rozstrzygnięcia polegający na przyjęciu, że obwiniony prowadził obsługę

prawną na rzecz S. sp. z o.o., podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał

dowodowy wskazywał co innego,

12) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę

rozstrzygnięcia polegający na przyjęciu, że obwiniony prowadzi bezpośrednią

wielopłaszczyznowy współpracę z Z. M., podczas gdy zgromadzony w

sprawie materiał dowodowy wskazywał co innego,

13) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę

rozstrzygnięcia polegający na przyjęciu, że w obu spółkach, tj. w spółce S. sp.

z o.o. oraz P. S.A. występowały powiązania i przetasowania osobowo –

kapitałowe oraz sprzeczność interesów osób powiązanych ze spółkami,

podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazywał na co

innego,

14) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę

rozstrzygnięcia polegający na przyjęciu, że obwiniony dał podstawy do

stawiania przez przedstawicieli poprzedniego klienta i osób trzecich zarzutów

naruszenia tajemnicy zawodowej oraz naruszania zobowiązania do poufności

wobec poprzedniego klienta, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał

dowodowy wskazywał na co innego,

15) rażącą niewspółmierność kary wynikającą z nieuwzględnienia przy

jej orzekaniu okoliczności łagodzących tj. faktu pogodzenia się

pokrzywdzonych z obwinionym, które zgodnie z art. 53§2 K.k., winny zostać

uwzględnione przy wymierzaniu kary.

9

Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego

orzeczenia poprzez uniewinnienie obwinionego od wszystkich zarzucanych mu

przewinień dyscyplinarnych ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia

i przekazanie sprawy do Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego celem

ponownego rozpoznania.

Wyższy Sąd Dyscyplinarny Krajowej Izby Radców Prawnych

orzeczeniem z dnia 15 września 2015r. uchylił zaskarżone orzeczenie w

odniesieniu do drugiego z przypisanych czynów i w tym zakresie

postępowanie umorzył, a w pozostałym zakresie utrzymał to orzeczenie w

mocy.

To z kolei orzeczenie zaskarżone zostało kasacją obrońcy obwinionego,

w której podniesiono następujące zarzuty naruszenia prawa procesowego:

1. art. 439§1 pkt. 5 k.p.k. poprzez orzeczenie kary dyscyplinarnej

nieznanej ustawie, polegające na skazaniu obwinionego na podstawie art. 65

ust. l pkt 3 a ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o radcach prawnych na karę,

która w dacie orzekania przez Sąd II instancji, z uwagi na zmianę przepisów

ustawy o radcach prawnych, została wykreślona oraz powołanie się na art. 65

ust. 2 b mówiący o karze zawieszenia prawa do wykonywania zawodu radcy

prawnego, w sytuacji braku zastosowania przedmiotowego przepisu do

niniejszej sprawy.

2. art. 433§2 k.p.k. oraz art. 457§3 k.p.k., polegające na nienależytym

rozważeniu zawartego w odwołaniu obrońcy obwinionego zarzutu naruszenia

prawa procesowego, a to art. 4, 5, 6 i 7 k.p.k., a w konsekwencji braku

wskazania w uzasadnieniu zaskarżonego kasacją wyroku, dlaczego powyższe

zarzuty uznane zostały przez Sąd Odwoławczy za niezasadne, w sposób

wymagany dyspozycją art. 424 k.p.k.

3. art. 4, 5 i 9 k.p.k. w zw. z art. 170 § 1 pkt. 2 i 5 k.p.k., co miało

istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia poprzez przyjęcie przez

10

Wyższy Sąd Dyscyplinarny, iż Sąd I instancji prawidłowo oddalił wnioski

dowodowe obwinionego, w sytuacji, gdy przeprowadzenie wniosków miało

bardzo istotne znaczenie dla potwierdzenia wyjaśnień obwinionego, ustalenia

prawdy obiektywnej, a co za tym idzie miało istotne znaczenie dla uznania

obwinionego za niewinnego zarzucanego mu czynu,

4. rażącą niewspółmierność wymierzonej kary dyscyplinarnej poprzez

nieuzasadnione wymierzenie zakazu wykonywania patronatu na okres 3 lat

oraz kary pieniężnej w wysokości 9 000 zł, wymierzonych nieadekwatnie do

stopnia ewentualnego zawinienia i nieznacznego stopnia społecznej

szkodliwości przypisanego mu czynu.

Podnosząc powyższe, obrona wniosła o uchylenie zaskarżonego

orzeczenia i przekazanie sprawy do Wyższego Sądu Dyscyplinarnego celem

ponownego rozpoznania.

Zasądzenie od Krajowej Izby Radców Prawnych na rzecz obwinionego

zwrotu kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztów zastępstwa

adwokackiego, według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zarzuty podniesione w kasacji należy ocenić jako częściowo zasadne.

W oczywisty sposób nie można mówić w niniejszej sprawie o

wystąpieniu bezwzględnej przesłanki odwoławczej opisanej w art. 439§1 pkt 5

k.p.k., a więc, wymierzeniu obwinionemu kary nieznanej ustawie.

Obwinionemu wymierzono bowiem karę pieniężną – tym samym, karę znaną

ustawie z dnia 6 lipca 1982r. o radcach prawnych zarówno w brzmieniu

obowiązującym przed dniem 25 grudnia 2014r., jak i po tej dacie. Wraz z

wejściem w życie, we wskazanym dniu, znowelizowanego brzmienia tej

ustawy, zmienił się jedynie sposób obliczania tej kary. Nie oznacza to, że kara

ta przestała istnieć, a pojawiła się w jej miejsce nowa, nieznana wcześniej

ustawie o radcach prawnych.

11

Ustawą z dnia 7 listopada 2014r. o zmianie ustawy – Prawo o

adwokaturze oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014r., poz. 1778) w

miejsce art. 65 ust.1 pkt 3a wprowadzono art. 65 ust.1 pkt 3 oraz art. 65 ust.2

pkt 2ba. W znowelizowanych przepisach przyjęto, że karę pieniężną

wymierza się w granicach od półtorakrotności do dwunastokrotności

minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w dacie popełnienia

przewinienia dyscyplinarnego. Uprzednio przepis stanowił, że kara ta nie może

być niższa od połowy przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w

gospodarce narodowej za miesiąc poprzedzający datę orzeczenia

dyscyplinarnego i ani wyższa od pięciokrotności tego wynagrodzenia.

Znowelizowany przepis wszedł w życie w dniu 25 grudnia 2014r. Tak więc,

Wyższy Sąd Dyscyplinarny wydając orzeczenie w dniu 15 września 2015r.

orzekał już „pod rządami” nowych przepisów. Winien zatem – zgodnie z

dyspozycją art. 4§1 k.k., mającego zastosowanie w postępowaniu

dyscyplinarnym przeciwko radcom prawnym na podstawie art. 741

pkt 2

ustawy o radcach prawnych – zastosować ustawę nową, chyba że stara ustawa

była względniejsza dla sprawcy. Skoro zatem, zgodnie z Komunikatem

Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 sierpnia 2015r. przeciętne

wynagrodzenie w drugim kwartale 2015r. wyniosło 3854,88 zł. (M.P. z 2015r.,

poz.720) to kara pieniężna orzekana na podstawie art. 65 ust.1 pkt 3a „dawnej”

ustawy o radcach prawnych wymierzona mogła być w granicach od 1927,44 zł

do 19274, 40 zł. Natomiast, zgodnie z Obwieszczeniem Prezesa Rady

Ministrów z dnia 24 lipca 2009r. w sprawie wysokości minimalnego

wynagrodzenia za pracę w 2010r., wysokość tego wynagrodzenia wynosiła

1317 zł (M. P. z 2009r., Nr 48, poz. 709). Kara pieniężna orzekana na

podstawie 65 ust.1 pkt 3 w związku z art. 65 ust.2 pkt 2ba „nowej” ustawy o

radcach prawnych wymierzona może być w tej sytuacji, w granicach od

1975,50 zł do 15804 zł. Jak widać z powyższego zestawienia, „dawne”

12

przepisy ocenić należy jako minimalnie, ale względniejsze dla sprawcy. Stąd,

choć nic nie wskazuje na to, aby kwestię tę Wyższy Sąd Dyscyplinarny

rozważał, prawidłowo rozstrzygnął on o utrzymaniu w mocy kary pieniężnej

wymierzonej na podstawie art. 65 ust.1 pkt 3a „dawnej” ustawy o radcach

prawnych.

Podobnie ocenić trzeba wymierzenie kary zakazu wykonywania

patronatu. Również nie jest to kara nowa i znana była ustawie o radcach

prawnych przez cały okres od zaistnienia zarzuconego czynu do jego

prawomocnego osądzenia.

Odmiennie jednak już należy ocenić drugi z podniesionych w kasacji

zarzutów – obrazy art. art. 433§2 k.p.k. oraz art. 457§3 k.p.k.

Wyższy Sąd Dyscyplinarny sporządził uzasadnienie, które jest bardzo

lakoniczne w części poświęconej zarzutom przedstawionym w odwołaniu. W

istocie sprowadza się ono do kilku ogólnikowych twierdzeń wskazujących, że

w ocenie tego Sądu prawidłowo ustalono w sprawie stan faktyczny i

zacytowania dwóch orzeczeń Sądu Najwyższego.

Tymczasem, WSD wobec długotrwałego rozpoznawania sprawy w

kolejnych instancjach, znalazł się w sytuacji, kiedy kolejne zarzuty ulegały

przedawnieniu. W następstwie tego, szczególnego znaczenia nabierało

prawidłowe ustalenie granic czasowych popełnienia pierwszego z

przypisanych czynów. Kwestia ta była zresztą podnoszona w środkach

zaskarżenia na różnych etapach sprawy. Wskazywał na nią też i potrzebę

dokonania prawidłowych ustaleń w tym zakresie, Wyższy Sąd Dyscyplinarny

uchylając pierwszy wyrok OSD i przekazując sprawę do ponownego

rozpoznania.

Jak wynika z treści opisu przypisanego obwinionemu czynu (pkt I –

orzeczenia z 24 marca 2014r.), miałby on zostać popełniony w okresie od

stycznia 2009r. do 25 listopada 2010r. Jednocześnie Sąd ten, ustalając ostatnią

13

czynność jakiej dokonał obwiniony (w ramach zarzutu z pkt I), wskazuje na

pismo z dnia 25 lutego 2009r. w sprawie toczącej się przed Sądem

Okręgowym w […] – pismem tym J. D. zawiadomił Sąd o zmianie

pełnomocnika spółki P. S.A. Jednocześnie brak w uzasadnieniu orzeczenia

jakichkolwiek dalszych rozważań, dlaczego nie przyjęto, jako daty końcowej

popełnienia przypisanego czynu, podanej wyżej daty, lecz tę, którą wskazano

w zarzucie.

Zauważyć zatem należy, że omawiany termin graniczny, ostatecznie

wynika jedynie ze stanowiska Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego, który w

uzasadnieniu wniosku z dnia 14 września 2011r. o wszczęcie postępowania

dyscyplinarnego (k. 387), wskazał, że jako datę końcową okresu popełnienia

przewinienia dyscyplinarnego opisanego w pkt I zarzutu: „przyjęto datę 25

listopada 2010r. – a więc datę postanowienia Sądu Najwyższego

odmawiającego przyjęcia skargi kasacyjnej złożonej w sprawie […] przez

radcę prawnego J. D.”

Takie oznaczenie tej daty niewątpliwie nie jest przekonywujące, bowiem

nie jest to data działania obwinionego, lecz decyzji Sądu Najwyższego (sygn.

akt II PK 179/10) – a więc zdarzenia, na zaistnienie którego, w określonym

terminie, obwiniony nie miał jakiegokolwiek wpływu.

Ustalając zatem omawianą datę graniczną, trzeba ustalić czas, w którym

J. D. podjął ostatnie własne działania w sprawie będącej przedmiotem zarzutu.

Skarga kasacyjna od wyroku Sądu Okręgowego w sprawie VI Pa …/10

wpłynęła do tego Sądu w dniu 14 maja 2010r. (k.150, tom XI), później zaś

obwiniony dołączył do niej trzy pisma z dnia 27 maja 2010r. ( k. 160 – 164,

tom XI), z 21 lipca 2010r. ( k. 170 – 171, tom XI) oraz z 5 sierpnia 2010r. ( k.

173 – 174, tom XI).

Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że brak podstaw do

przyjęcia, że oskarżyciel przedstawił dowody, które potwierdzałyby działanie

14

obwinionego, w ramach czynu zarzuconego mu w pkt I, w dacie późniejszej,

niż dzień 5 sierpnia 2010r.

Tak więc Wyższy Sąd Dyscyplinarny Krajowej Izby Radców Prawnych

wydając orzeczenie w dniu 15 września 2015r. procedowałby już w sytuacji,

gdy karalność wszystkich czynów zarzuconych obwinionemu uległa

przedawnieniu.

Równie istotną okolicznością, której wyjaśnienie nakazał Wyższy Sąd

Dyscyplinarny w wytycznych zawartych w uzasadnieniu orzeczenia

przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania było to, że od dnia 2 lutego

2009r. osobą upoważnioną do reprezentowania spółki P. został ponownie W.

G., który udzielił pełnomocnictwa obwinionemu. Wyjaśnienia zatem

wymagało, czy po tej dacie, obwiniony reprezentując W. G., mógł

jednocześnie dopuszczać się działań pozostających w kolizji z interesem P.

Sąd Dyscyplinarny I instancji żadnej czynności zmierzającej do

wykonania zaleceń wynikających z omówionych wytycznych Sądu

Odwoławczego zawartych w orzeczeniu z dnia 26 lutego 2013r. nie wykonał.

W sposób oczywisty prawidłowe ustalenie daty końcowej popełnienia

czynu przypisanego obwinionemu ma fundamentalne znaczenie dla oceny, czy

w sprawie nie doszło do przedawnienia karalności zarzuconego czynu i to

jeszcze na etapie orzekania przez Sąd Dyscyplinarny I – instancji.

Skoro zaś takiego precyzyjnego ustalenia brak, zaskarżone orzeczenie

należało uchylić.

Jednocześnie jednak, nie ma możliwości po uchyleniu tego orzeczenia

skierowania sprawy do ponownego rozpoznania (o co wnosiła obrona). Jak

wynika bowiem z dyspozycji art. 70 ust.2 ustawy o radcach prawnych,

karalność przewinienia dyscyplinarnego ustaje, jeżeli od czasu jego

popełnienia upłynęło pięć lat. W chwili obecnej, nie ma możliwości dokonania

jakichkolwiek nowych ustaleń w sprawie, skoro obwinionemu postawiono

15

zarzut działania, które miałoby zakończyć się w dniu 25 listopada 2010 roku.

Karalność zatem tego deliktu dyscyplinarnego ustała najpóźniej z dniem 25

listopada 2015r.

Mając na uwadze powyższe, przy zastosowaniu art. 741

pkt 1 ustawy o

radcach prawnych (j.t. Dz. U. z 2016r., poz. 233) i art. 537§2 k.p.k. na

podstawie art. 17§1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 70 ust.2 ustawy o radcach

prawnych, postępowanie w sprawie należało umorzyć.

Na podst. art. 706

ust.3 ustawy o radcach prawnych oraz art. 616§1 pkt 2

k.p.k. zryczałtowanymi kosztami postępowania w sprawie oraz kosztami

zastępstwa procesowego świadczonego obwinionemu, obciążono Krajową Izbę

Radców Prawnych.

kc