V KK 115/16

Sygn. akt V KK 115/16

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 24 maja 2016 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Eugeniusz Wildowicz (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Andrzej Ryński

SSN Dorota Rysińska

Protokolant Katarzyna Wełpa

na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

w przedmiocie wyroku łącznego

w sprawie M. I.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 24 maja 2016 r.,

kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego

od wyroku łącznego Sądu Okręgowego w G.

z dnia 23 czerwca 2015 r.,

uchyla punkt I i II zaskarżonego wyroku i:

- na podstawie art. 572 k.p.k. umarza postępowanie w zakresie

połączenia kar pozbawienia wolności wskazanych w punkcie II

oraz kar grzywny wskazanych w punkcie I,

- przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi

Okręgowemu w G. w zakresie połączenia kar grzywny

orzeczonych wyrokami Sądu Rejonowego w G. wydanymi w

sprawach o sygn. akt X K 304/04, VII K 712/03 i VII K 593/04 -

wskazanymi w punkcie II.

2

UZASADNIENIE

W dniu 13 kwietnia 2015 r. do Sądu Okręgowego w G. wpłynął wniosek

obrońcy skazanego M. I. o wydanie wyroku łącznego obejmującego następujące

prawomocne wyroki: Sądu Rejonowego w G. o sygn. akt VII K 712/03, VII K

593/04, VII K 311/06, Sądu Rejonowego w Ś. o sygn. akt VI K 330/05 oraz Sądu

Okręgowego w G. o sygn. akt II K 211/12.

Rozpoznając powyższy wniosek Sąd Okręgowy ustalił, że M. I. został

skazany następującymi prawomocnymi wyrokami:

1. Sądu Rejonowego w G. z dnia 6 listopada 2001 r. w sprawie o sygn.

akt X Ks 71/01, za przestępstwo skarbowe z art. 56 § 2 k.k.s. w zb. z

art. 61 § 1 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. popełnione w okresie od 1

stycznia 1992 r. do 31 grudnia 1992 r., na karę grzywny w wysokości

100 stawek dziennych po 30 zł każda;

2. Sądu Rejonowego w G. z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie o sygn.

akt VII K 1163/02, za przestępstwo skarbowe z art. 76 § 1 k.k.s.

popełnione w dniu 4 kwietnia 2011 r., na karę roku i 3 miesięcy

pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na

okres próby 5 lat oraz karę grzywny w wysokości 100 stawek

dziennych po 50 zł każda;

3. Sądu Rejonowego w G. z dnia 13 listopada 2003 r. w sprawie o sygn.

akt VII K 626/02, zmienionym wyrokiem Sądu Okręgowego w G. z

dnia 6 kwietnia 2004 r., sygn. akt IV Ka 87/04, za czyn:

a. z art. 61 ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 r. Prawo czekowe popełniony

w dniu 29 lipca 1999 r., na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności;

b. z art. 286 § 1 k.k., popełniony w dniu 10 listopada 2001 r, na karę

roku pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 100

stawek dziennych po 20 zł każda;

wymierzono karę łączną roku pozbawienia wolności, której wykonanie

warunkowo zawieszono na okres 3 lat próby; postanowieniem z dnia 1

kwietnia 2005 r., sygn. IX 1 Ko 440/05, zarządzono wykonanie kary

pozbawienia wolności; postanowieniem z dnia 15 lipca 2005 r., sygn. IX 1

Ko 1217/05, postanowienie w przedmiocie zarządzenia wykonania kary

3

zostało uchylone.

4. Sądu Rejonowego w G. z dnia 29 czerwca 2004 r. w sprawie o sygn.

akt X K 304/04, za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. popełnione w dniu

3 lutego 2003 r., na karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych

po 10 zł każda;

5. Sądu Rejonowego w G. z dnia 20 kwietnia 2005 r. w sprawie o sygn.

akt VII K 712/03, za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 §

1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., popełnione w okresie od 28 lutego 2002 r.

do 18 września 2002 r., na karę 2 lat pozbawienia wolności z

warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 5 lat próby i karę

grzywny w wysokości 200 stawek dziennych po 50 zł każda;

6. Sądu Rejonowego w G. z dnia 15 czerwca 2005 r. w sprawie o sygn.

akt VII K 593/04, za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 §

1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., popełnione w okresie od 27 października

2003 r. do 12 listopada 2003 r., na karę 3 lat pozbawienia wolności

oraz karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych po 20 zł każda;

7. Sądu Rejonowego w Ś. z dnia 3 kwietnia 2007 r. w sprawie o sygn. akt

VI K 330/05, za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k.,

popełnione w okresie od 16 sierpnia 2004 r. do 24 sierpnia 2004 r., na

karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym

zawieszeniem jej wykonania na okres 4 lat próby; postanowieniem z

dnia 20 marca 2009 r. zarządzono wykonanie kary pozbawienia

wolności;

8. Sądu Rejonowego w G. z dnia 6 października 2010 r. w sprawie o

sygn. akt VII Ks 40/10, za czyn:

a. z art. 54 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s., popełniony w okresie

rozliczeniowym za styczeń i marzec 2005 r., na karę grzywny w

wysokości 120 stawek dziennych po 30 zł każda;

b. z art. 54 § 2 k.k.s., popełniony w okresie rozliczeniowym za lipiec

2006 r., na karę grzywny w wysokości 300 stawek dziennych po

30 zł każda;

orzeczono karę łączną grzywny w wysokości 340 stawek dziennych po

4

30 zł każda;

9. Sądu Rejonowego w G. z dnia 5 sierpnia 2013 r. w sprawie o sygn. akt

VII K 311/06, za czyn:

a. z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k.

w zw. z art. 11 § 2 k.k., popełniony w marcu 2001 r., na karę roku i

10 miesięcy pozbawienia wolności;

b. z art. 20 § 2 k.k.s. w zw. z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 21 § 3 k.k.s.

w zw. z art. 13 § 2 k.k. w zw. z art. 76 § 1 k.k.s. w zw. z art. 62 § 1

k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s., popełniony w dniu 2 listopada 2004

r., na karę 5 miesięcy pozbawienia wolności;

orzeczono karę łączną 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym

zawieszeniem jej wykonania na okres 5 lat próby;

10. Sądu Okręgowego w G. z dnia 3 stycznia 2014 r. w sprawie o sygn.

akt II K 211/12, zmienionego wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 30

kwietnia 2014 r., sygn. akt II AKa 61/14, za czyn:

a. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k., popełniony w okresie od 3

sierpnia 2006 r. do 27 października 2006 r., na karę roku i 6 miesięcy

pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 200 stawek

dziennych po 10 każda;

b. z art. 286 § 1 k.k., popełniony we wrześniu 2004 r., na karę 6

miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 100

stawek dziennych po 10 zł każda;

c. z art. 286 § 1 k.k., popełniony w okresie od stycznia do maja 2006 r.,

na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w

wysokości 100 stawek dziennych po 10 zł każda;

orzeczono karę łączną roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę

łączną grzywny w wysokości 250 stawek dziennych po 10 zł każda.

Wyrokiem łącznym z dnia 23 czerwca 2015 r., sygn. akt II K 57/15, Sąd

Okręgowy w G. orzekł w sposób następujący:

I. na podstawie art. 85 k.k. oraz art. 39 § 1 i 2 k.k.s. połączył kary jednostkowe

grzywny orzeczone wyrokami wydanymi w sprawach X Ks 71/01 i VII K

1163/02 i wymierzył skazanemu karę łączną grzywny w wysokości 200

5

stawek dziennych określając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 30

zł,

II. na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączył kary jednostkowe

pozbawienia wolności i grzywny orzeczone wyrokami wydanymi w sprawach

VII K 626/02 za czyn b, X K 304/04, VII K 712/03 i VII K 593/04 i wymierzył

skazanemu karę łączną 3 lata i 6 miesięcy pozbawienia wolności i 400

stawek dziennych grzywny określając wysokość jednej stawki na kwotę 30

zł,

III. na podstawie art. 85 k.k., art. 86 § 1 k.k. i art. 39 § 1 i 2 k.k.s. połączył kary

jednostkowe pozbawienia wolności i grzywny orzeczone wyrokami wydanymi

w sprawach VI K 330/05, VII Ks 40/10, VII K 311/06 za czyn b i II K 211/12 i

wymierzył mu kary łączne 3 lata pozbawienia wolności i 400 stawek

dziennych grzywny określając wysokość jednej stawki na kwotę 30 zł,

IV. w pozostałym zakresie umorzył postępowanie w przedmiocie wydania

wyroku łącznego,

V. do odrębnego wykonania pozostawił inne rozstrzygnięcia wnikające z

połączonych wyroków,

VI. na podstawie art. 63 § 1 k.k. na poczet orzeczonych kar łącznych

pozbawienia wolności zaliczył okresy wykonanych kar objętych wyrokiem

łącznym,

VII. zwolnił skazanego od opłat i kosztów postępowania związanych z

wydaniem wyroku łącznego.

Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 29 lipca 2015 r. wobec nie zaskarżenia

go przez strony postępowania.

Od powyższego wyroku łącznego kasację na korzyść skazanego M. I. w

części dotyczącej połączenia kar pozbawienia wolności i grzywny orzeczonych

wyrokami Sądu Rejonowego w G. wydanymi w sprawach o sygn. VII K 626/02, X K

304/04, VII K 712/03 i VII K 593/04, tj. rozstrzygnięcia zawartego w punkcie II

wyroku oraz w części dotyczącej połączenia kar grzywny orzeczonych wyrokami

wydanymi w sprawach o sygn. X Ks 71/01 i VII K 1163/02, wywiódł Minister

Sprawiedliwości - Prokurator Generalny, zarzucając rażące i mające istotny wpływ

6

na treść wyroku naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, a

mianowicie:

a. w zakresie punktu II wyroku łącznego:

 art. 410 k.p.k., polegające na pominięciu przez sąd wynikających z materiału

dowodowego i mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia okoliczności

co do przebiegu postępowania wykonawczego wobec skazanego M. I. w

sprawie o sygn. VII K 626/02 i w konsekwencji błędnym przyjęciu, iż

orzeczona wydanym w tej sprawie wyrokiem kara łączna pozbawienia

wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby,

została prawomocnie zarządzona do wykonania, w następstwie czego

doszło do wadliwego, bo z rażącym naruszeniem art. 75 § 4 k.k. i art. 85 k.k.

(w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 lipca 2015 r.) połączenia

jednostkowej kary roku pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem w

sprawie o sygn. VII K 626/02 mimo, iż upłynął termin umożliwiający,

zarządzenie jej wykonania, a nadto skazanie powyższym wyrokiem uległo

zgodnie z art. 76 § 1 k.k. z mocy prawa zatarciu, a tym samym kara nie

podlegała łączeniu;

 art. 75 § 4 k.k. i art. 85 k.k. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 lipca 2015

r.), polegające na połączeniu kary 2 lat pozbawienia wolności orzeczonej z

warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 5 lat próby, wyrokiem w

sprawie o sygn. VII K 712/03 mimo, iż upłynął termin umożliwiający

zarządzenie jej wykonania, a tym samym kara ta nie podlegała łączeniu;

b. w zakresie punktu I wyroku łącznego:

 art. 85 k.k. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 lipca 2015 r.), polegające

na połączeniu kary grzywny orzeczonej wyrokiem w sprawie o sygn. VII K

1163/02, pomimo, iż skazanie tym wyrokiem uległo, zgodnie z art. 76 § 1

k.k., zatarciu z mocy prawa w dniu 5 czerwca 2009 r.

W konkluzji kasacji skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części

i umorzenie postępowania na podstawie art. 572 k.p.k. w zakresie połączenia kar

pozbawienia wolności wskazanych w punkcie II wyroku i kar grzywny wskazanych

w punkcie I wyroku oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi

7

I instancji w zakresie połączenia kar grzywny orzeczonych wyrokami w sprawach o

sygn. X K 304/04, VII K 712/03 i VII K 593/04 wskazanych w punkcie II wyroku.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym.

Zgodnie z treścią obowiązujących w czasie orzekania przez Sąd Okręgowy

w G. przepisów art. 569 § 1 k.p.k. i art. 85 k.k. – które w myśl art. 19 ustawy z dnia

20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw

(Dz.U. z 2015 r., poz. 396) maja w dalszym ciągu zastosowanie – wyrok łączny

wydaje się, jeżeli zachodzą warunki do orzeczenia kary łącznej w stosunku do

osoby prawomocnie skazanej różnymi wyrokami. Warunki orzekania kary łącznej, o

których mowa w art. 569 § 1 k.p.k., to przede wszystkim przesłanki wynikające z

art. 85 k.k. Oznacza to, że wyrok łączny w stosunku do osoby skazanej

prawomocnie różnymi wyrokami może być wydany, jeśli sprawca popełnił dwa lub

więcej przestępstw, zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co

do któregokolwiek z tych przestępstw, i wymierzono za nie kary tego samego

rodzaju albo inne podlegające łączeniu. Warunkiem sine qua non wydania wyroku

łącznego, jest więc po pierwsze popełnienie przestępstwa, po drugie zaś skazanie

za takie przestępstwo prawomocnym wyrokiem.

W rozpoznawanej sprawie wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia 13 listopada

2003 r. wydany w sprawie o sygn. akt VII K 626/02, zmieniony wyrokiem Sądu

Okręgowego w G. z dnia 6 kwietnia 2004 r., którym M. I. został skazany na karę

łączną roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem tej kary,

uprawomocnił się w dniu 6 kwietnia 2004 r., a 3-letni okres próby upłynął z dniem 6

kwietnia 2007 r. Wprawdzie postanowieniem Sądu Rejonowego w G. z dnia 1

kwietnia 2005 r., sygn. akt IX 1 Ko 440/05, na podstawie art. 75 § 2 k.k.,

zarządzono wykonanie wymierzonej tym wyrokiem kary pozbawienia wolności, to

jednak powyższe postanowienie zostało następnie uchylone, na mocy wydanego

na podstawie art. 24 § 1 k.k.w., postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 15 lipca

2005 r., sygn. akt IX 1 Ko 1217/05. To ostatnie orzeczenie stało się prawomocne w

dniu 24 września 2005 r. Konsekwencją zaś uchylenia postanowienia w

przedmiocie zarządzenia wykonania kary było przywrócenie M. I. statusu osoby

skazanej na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej

8

wykonania. Jak wynika ponadto z akt sprawy w dalszym okresie próby sąd nie

procedował w przedmiocie ewentualnego ponownego zarządzenia wobec

skazanego tej kary pozbawienia wolności.

Sąd Okręgowy, orzekając w przedmiocie wydania wyroku łącznego błędnie

zaś przyjął, że orzeczona tym wyrokiem wobec M. I. kara łączna roku pozbawienia

wolności została prawomocnie zarządzona do wykonania. O powyższym świadczy

zarówno treść części wstępnej wyroku łącznego, wyznaczającej przedmiotowy

zakres rozpoznania, jak i treść uzasadnienia tego wyroku, w których pominięto fakt

uchylenia postanowienia o zarządzeniu wykonania kary pozbawienia wolności.

Istotne jest ponadto – jak wynika z protokołu rozprawy z dnia 23 czerwca 2015 r. –

że Sąd dopuścił dowód z akt sprawy VII K 626/02; nie ulega więc wątpliwości, że

aktami tej sprawy dysponował. Pomijając te istotne dla orzekania w przedmiocie

wyroku łącznego okoliczności, co do przebiegu postępowania wykonawczego w

sprawie VII K 626/02, Sąd Okręgowy rażąco naruszył art. 410 k.p.k.. Konsekwencją

powyższego uchybienia było zaś rażące naruszenie przez ten Sąd przepisów art.

85 k.k. oraz art. 75 § 4 k.k.

Podkreślić należy, że zgodnie z przepisem art. 76 § 1 k.k. "skazanie ulega

zatarciu z mocy prawa z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby". Jeżeli

natomiast wobec skazanego orzeczono grzywnę lub środek karny, zatarcie

skazania nie może nastąpić przed ich wykonaniem, darowaniem albo

przedawnieniem ich wykonania; nie dotyczy to środka karnego wymienionego w art.

39 pkt 5 k.k. (art. 76 § 2 k.k.). W myśl art. 106 k.k., z chwilą zatarcia skazania

uważa się je za niebyłe a wpis o skazaniu usuwa się z rejestru skazanych. W

wyniku zatarcia skazania następuje zatem stan swoistej fikcji prawnej, która

powoduje, że za niebyłe uważa się nie tylko skazanie, ale również samo

popełnienie przestępstwa. Konsekwencją powyższego jest zaś brak warunków

określonych w art. 85 k.k. do orzeczenia kary łącznej (por. wyroki Sądu

Najwyższego: z dnia 18 czerwca 2009 r., sygn. IV KK 164/09, Lex nr 512114, z

dnia 9 grudnia 2009 r., sygn. V KK 303/09, Lex nr 553740, z dnia 16 lipca 2013 r.,

III KK 197/13, Lex nr 1335579).

Mając na uwadze, że wyrok w sprawie VII K 626/02 uprawomocnił się w dniu

6 kwietnia 2004 r., zatem wskazany w art. 75 § 4 k.k. okres trzech lat próby i

9

dalszych 6 miesięcy, w którym kara pozbawienia wolności mogłaby zostać

zarządzona do wykonania, upłynął w dniu 6 października 2007 r., a orzeczona tym

wyrokiem kara grzywny w wysokości 100 stawek dziennych po 20 zł każda została

wykonana w dniu 22 lutego 2006 r., a zatem skazanie to – w myśl art. 76 § 1 k.k. –

uległo zatarciu z mocy prawa w dniu 6 października 2007 r.

Tym samym nie było możliwe, jak to uczyniono w punkcie II zaskarżonego

wyroku łącznego, połączenie kary roku pozbawienia wolności wymierzonej

wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 13 listopada 2003 r. wydanym w sprawie o

sygn. akt VII K 626/02, z karami 2 lat pozbawienia wolności i 3 lat pozbawienia

wolności wymierzonych wyrokami o sygnaturach odpowiednio: VII K 712/03 i VII K

593/04 oraz orzeczenie w miejsce tych kar jednostkowych kary łącznej 3 lat i 6

miesięcy pozbawienia wolności, gdyż w chwili orzekania wyrokiem łącznym w dniu

23 czerwca 2015 r. pierwsze z objętych karą łączną skazań w obrocie prawnym już

nie funkcjonowało.

W tym samym zakresie i z tych samych przyczyn brak było również podstaw

do objęcia węzłem kary łącznej w punkcie II zaskarżonego wyroku łącznego,

grzywny orzeczonej wyrokiem w sprawie VII K 626/02.

Z analogicznych jak powyżej przyczyn, rażącym naruszeniem art. 85 k.k.

dotknięte jest również rozstrzygnięcie zawarte w punkcie I zaskarżonego kasacją

wyroku, mocą którego Sąd Okręgowy połączył kary jednostkowe grzywny

orzeczone wobec M. I. wyrokami wydanymi w sprawach X Ks 71/01 oraz VII K

1163/02. Jak wynika bowiem z akt sprawy, wyrok Sądu Rejonowego z dnia 27

listopada 2003 r. wydany w sprawie o sygn. akt VII K 1163/02, uprawomocnił się w

dniu 5 grudnia 2003 r., a 5-letni okres próby upłynął z dniem 5 grudnia 2008 r., a

jednocześnie w ciągu kolejnych 6 miesięcy od zakończenia okresu próby nie

zarządzono wykonania tej kary. Jednocześnie w dniu 22 września 2005 r.

wykonana została orzeczona tym wyrokiem kara grzywny. W związku z powyższym

w dniu 5 czerwca 2009r., stosownie do treści art. 76 § 1 k.k., nastąpiło zatarcie

przedmiotowego skazania z mocy prawa, co przesądzało o braku warunków

określonych w art. 85 k.k. do orzeczenia kary łącznej.

Słusznie także podnosi skarżący Minister Sprawiedliwości - Prokurator

Generalny, że brak było również podstaw do objęcia węzłem kary łącznej,

10

wymierzonej w punkcie II zaskarżonego kasacją wyroku, kary 2 lat pozbawienia

wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 5 lat próby,

orzeczonej wobec M. I. wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia 20 kwietnia 2005

r. o sygn. akt VII K 712/03. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 28 kwietnia 2005 r.

Okres próby upłynął w dniu 28 kwietnia 2010 r., a jednocześnie w ciągu kolejnych 6

miesięcy od zakończenia okresu próby nie zarządzono wykonania tej kary. W

związku z powyższym w dniu 28 października 2010 r., stosownie do treści art. 76 §

1 k.k., powinno nastąpić zatarcie przedmiotowego skazania z mocy prawa,

jednakże nie nastąpiło ono z uwagi na regulację art. 76 § 2 k.k. Omawianym

wyrokiem wymierzono bowiem skazanemu jednocześnie karę grzywny w rozmiarze

200 stawek dziennych po 50 zł każda, która to kara nie została wykonana. Stan ten

istniał również w dacie wyrokowania w przedmiocie wyroku łącznego, gdyż

orzeczoną grzywnę zamieniono ostatecznie na zastępczą karę 100 dni

pozbawienia wolności, której wykonanie zarządzono. Nie nastąpiło wobec tego ani

wykonanie, ani darowanie, ani też przedawnienie wykonania tej grzywny.

W zaistniałym układzie procesowym bezsporne jest zatem, że choć nie

nastąpiło zatarcie przedmiotowego skazania również w zakresie orzeczonej kary

pozbawienia wolności, to wykonanie tej ostatniej kary, wobec upływu terminu

określonego w art. 75 § 4 k.k., nie mogło już być, po dacie 28 października 2010 r.,

zarządzone. Tym samym brak było warunków, określonych w art. 85 k.k., do

objęcia jej węzłem kary łącznej.

W świetle powyższych okoliczności, orzeczenie przez Sąd Okręgowy w

punkcie II wyroku łącznego kary bezwzględnego pozbawienia wolności, wywołało -

w stosunku do tej jednostkowej kary warunkowo zawieszonej – skutki

porównywalne z wydaniem postanowienia o zarządzeniu wykonania tej kary.

Doprowadziło bowiem do powstania sytuacji, w której kara pozbawienia wolności

niepodlegająca już - stosownie do przepisu art. 76 § 4 k.k. – wykonaniu, faktycznie

została do wykonania wprowadzona. Zwiększeniu uległa zatem, i to w sposób

istotny, dolegliwość karna dla skazanego, ponad dolegliwość wynikającą z sumy

kar wymierzonych mu odrębnie, gdyż pierwotnie miał on do wykonania karę 3 lat

pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem w sprawie VII 593/04, zaś po wydaniu

wyroku łącznego - karę łączną 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności.

11

Niezależnie od powyższego wskazać należy, że zgodnie z przyjętą w

orzecznictwie Sądu Najwyższego interpretacją art. 89 § 1 k.k. (w brzmieniu tego

przepisu przed wejściem w życie ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. o zmianie

ustawy - Kodeks karny, ustawy - Kodeks postępowania karnego, ustawy - Kodeks

karny wykonawczy, ustawy - Kodeks karny skarbowy oraz niektórych innych ustaw

(Dz.U. z 2009, Nr 206, poz. 1589), w razie skazania za zbiegające się przestępstwa

na kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania i bez

warunkowego jej zawieszenia, orzeczenie kary bez warunkowego zawieszenia jej

wykonania w wyroku łącznym nie było dopuszczalne (por. uchwała Sądu

Najwyższego z dnia 27 marca 2001 r., sygn. akt I KZP 2/01, OSNKW 2001, nr 5-6,

poz. 41; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 listopada 2008 r., III KK 414/10, LEX

nr 735573). W realiach rozpoznawanej sprawy zatem kara orzeczona wyrokiem

Sądu Rejonowego w sprawie VI K 712/03 nie mogła podlegać połączeniu w wyroku

łącznym z karą 3 lat bezwzględnego pozbawienia wolności wymierzonej w sprawie

o sygn. akt VII K 593/04, gdyż nie było możliwe warunkowe zawieszenie kary

łącznej pozbawienia wolności powstałej w wyniku tego połączenia.

Podsumowując, w sprawie do rażącej obrazy wskazanych w kasacji

przepisów prawa materialnego (w brzmieniu obowiązującym przed 1 lipca 2015 r.)

oraz procesowego, co miało ewidentny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, gdyż

– jak powyżej przedstawiono – prowadziło do wydatnego pogorszenia sytuacji

skazanego. Dlatego orzeczenie to, w zaskarżonym zakresie, ostać się nie może.

Kierując się powyższym Sąd Najwyższy uchylił rozstrzygnięcia zawarte w

punktach I i II wyroku i na podstawie art. 572 k.p.k. umorzył postępowanie w

zakresie połączenia kar pozbawienia wolności wskazanych w punkcie II oraz kar

grzywny wskazanych w punkcie I, oraz przekazał sprawę do ponownego

rozpoznania Sądowi Okręgowemu w zakresie połączenia kar grzywny orzeczonych

wyrokami Sądu Rejonowego wydanymi w sprawach o sygn. akt X K 304/04, VII K

712/03 i VII K 593/04.

W postępowaniu ponownym Sąd ten wyda wyrok łączny orzekając karę

łączną grzywny z poszanowaniem przepisów prawa karnego procesowego i

materialnego.

Z tych wszystkich względów orzeczono jak w wyroku.

12

kc