WA 4/16

Sygn. akt: WA 4/16

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 2 czerwca 2016 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Jan Bogdan Rychlicki (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Jerzy Steckiewicz

SSN Andrzej Tomczyk

Protokolant : Marcin Szlaga

przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej ppłk. Kazimierza Haładaja

w sprawie mjr. rez. Z. Z. oskarżonego z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., po

rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na rozprawie w dniu 2 czerwca 2016 r., apelacji

wniesionej przez prokuratora, na niekorzyść od wyroku Wojskowego Sądu

Okręgowego w W. z dnia 23 listopada 2015 r.,

1. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;

2. kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb

Państwa.

UZASADNIENIE

Wojskowy Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia 23 listopada 2015 r.,

So. …/12, uniewinnił mjr. rez. Z. Z. od popełnienia zarzucanego mu przestępstwa

określonego w art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., a polegającego na tym, że w

okresie od 1 grudnia 2009 r. do 18 marca 2011 r. w O., pełniąc zawodową służbę

2

wojskową na stanowisku Zastępcy Szefa Delegatury Wojskowego Dozoru

Technicznego w O., działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry

powziętego zamiaru w celu osiągnięcia korzyści majątkowej dla siebie w postaci

pieniędzy, doprowadził organ finansowy JW […] do niekorzystnego rozporządzenia

mieniem w łącznej kwocie 15.345,65 zł za pomocą wprowadzenia w błąd w ten

sposób, że w poleceniach wyjazdu służbowego, w 75 przypadkach opisanych w

akcie oskarżenia, podróży służbowej do wskazanych tam miejscowości swoim

samochodem nie odbył, bądź odbył je tylko częściowo.

Sąd pierwszej instancji ustalił m.in., że oskarżony w okresie od 1 grudnia

2009 r. do 18 marca 2011 r. przedłożył w organach finansowych JW […] polecenia

wyjazdów służbowych oraz karty ewidencji przebiegu samochodu osobowego marki

Toyota, w których wskazywał czas, miejscowości, do których odbył podróż

służbową, a także ilość przejechanych kilometrów. Na tej podstawie sekcja

finansowa JW […] dokonywała wypłaty należności za odbyte przez oskarżonego

podróże służbowe, zgodnie z umową zawartą pomiędzy nim a Dowódcą JW […] na

użytkowanie do tego celu prywatnego samochodu. Z tego też tytułu otrzymał on

zwrot kosztów za odbyte 75 podróży służbowych według tras określonych w

rozkazach wyjazdu na terenie województw: kujawsko-pomorskiego, warmińsko-

mazurskiego i podlaskiego. Ponadto ustalono, że mjr rez. Z. Z. posiadał i użytkował

trzy telefony komórkowe, w tym dwa prywatne o nr.: […] oraz telefon służbowy o nr.

[…].

W toku postępowania sądowego przesłuchano wszystkich świadków, których

zeznania zawnioskowano do odczytania na rozprawie sądowej. Na rozprawie w

dniu 24 marca 2015 r., na podstawie art. 193 § 1 k.p.k., art. 194 k.p.k. i art. 200

k.p.k. dopuszczono dowód z opinii biegłego z zakresu techniki telekomunikacyjnej i

teleinformatycznej z Instytutu Badań Ekspertyz Kryminalistycznych celem

dokonania analizy danych dostarczonych w postępowaniu przygotowawczym przez

operatorów sieci komórkowych: „Orange”, „T – mobile” oraz „Plus” w zakresie

czasu i miejsca logowania numerów telefonów użytkowanych przez mjr. rez. Z. Z., tj.

numerów: […], w trakcie odbywania przez niego podróży służbowych w kolejności

wymienionej w przedstawianym mu zarzucie i odpowiedzi na pytania zawarte w

3

tymże postanowieniu (k. 2155). Podczas rozprawy sądowej w dniu 8 października

2015 r. powołany biegły podtrzymał w całości swoją opinię i wnioski w niej zawarte,

w szczególności wskazał, że brak logowania się telefonu nie oznacza, że dany

telefon nie był przemieszczany, albowiem mógł być on nieużywany lub wyłączony

(por. lit. d) wniosków opinii – k. 2219).

Sąd pierwszej instancji, oceniając materiał dowodowy, wywiódł, że

oskarżony odbył wszystkie podróże służbowe, o których mowa w akcie oskarżenia.

Za tą oceną przemawiały zeznania świadków, którzy potwierdzili fakt pobytu

oskarżonego w danej miejscowości i wykonywania przez niego czynności

służbowych. Natomiast okoliczności nielogowania się określonych numerów

telefonów oskarżonego w miejscach, w których oskarżony powinien przebywać nie

mogą stanowić dowodu na to, że oskarżony nie przebywał w tym miejscu. W tej

części dowodów Sąd wskazał na to, że niektóre telefony mogły być użytkowane

przez członków jego rodziny, bądź mógł być on nieużywany lub wyłączony, co

znajduje potwierdzenie w opinii biegłego, którą Sąd ocenił jako zupełną i jasną. W

tej sytuacji wynikające z zaprezentowanej oceny materiału dowodowego

wątpliwości, o których mowa w art. 5 § 2 k.p.k., Sąd rozstrzygnął na korzyść

oskarżonego i uniewinnił go od zarzucanego mu przestępstwa.

Apelację od tego wyroku na niekorzyść oskarżonego wniósł prokurator

Wojskowej Prokuratury Garnizonowej. Zaskarżając wyrok w całości na podstawie

art. 427 § 1 k.p.k. oraz art. 438 pkt 3 k.p.k., zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych

przyjętych za podstawę orzeczenia mający wpływ na jego treść, a polegający na

uznaniu, że zgromadzony w sprawie materiał dowody nie jest wystarczający do

uznania, że oskarżony nie odbył podróży służbowej w sposób jaki zadeklarował w

poleceniach wyjazdu służbowego przedkładanych do rozliczenia w JW. […],

podczas gdy prawidłowa ocena zebranych w sprawie dowodów w postaci zeznań

świadków, opinii biegłego, dokumentacji oraz wyjaśnień oskarżonego prowadzą do

wniosku, że podróże, o których mowa w poleceniach wyjazdu służbowego

oskarżonego nie odbyły się lub odbyły się tylko częściowo. Skarżący wniósł o

uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

sądowi pierwszej instancji.

4

W uzasadnieniu apelacji prokurator nie zgadza się z twierdzeniem Sądu, że

opinia biegłego nie jest kategoryczna, a zatem nie ma żadnych przesłanek, które by

uznawały tę opinię za jasną i pełną. Skarżący sugeruje, że w tym przypadku Sąd

powinien podjąć czynność dowodową, o której mowa w art. 201 k.p.k. Skarżący

dalej kontestuje prawidłowość oceny zebranego materiału dowodowego, w tym

zeznań świadków, żony oskarżonego oraz jego krewnych w zakresie korzystania

przez nich z telefonów komórkowych należących do oskarżonego. Wskazuje

również, że oskarżony posiadał również telefon o nr. 668 427 718, który nie

stanowił bezpośrednio podstawy ustaleń, w jakich miejscach przebywał oskarżony,

ale okoliczności jego logowania wskazywały na to, że był użytkowany przez

najbliższych członków rodziny w T. i jego okolicach. Skarżący akcentuje też, że z

uwagi na wykonywane przez mjr. Z. Z. czynności służbowe w miejscach jego

pobytu nie sposób uznać, że w tych miejscach ([…]) mogli przebywać jego krewni.

Ponadto autor środka odwoławczego podniósł nieprawidłowości związane z

rozpoczęciem i zakończeniem podróży służbowych oskarżonego, które

doprowadziły do poświadczenia nieprawdy w dokumentach przedkładanych przez

oskarżonego w JW […].

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.

Apelacja nie jest zasadna, a podniesiony w niej zarzut jest chybiony. Na

wstępie należy jednak przypomnieć, że błąd w ustaleniach faktycznych, o których

mowa w art. 438 pkt 3 k.p.k., to de facto błąd w logicznej ocenie zgromadzonego

materiału dowodowego poprzez wyprowadzenie przez Sąd orzekający błędnych

wniosków. Z kolei zarzut co do błędu w ustaleniach faktycznych (…) winien odnosić

się do oceny wniosków, które nie odpowiadają prawidłowości logicznego

rozumowania, a przez to nie może sprowadzać się do polemiki z ustaleniami Sądu

(por. wyrok SN z dnia 24 marca 1975 r., II KR 355/74, OSNPG 1995, poz. 84,

wyrok SN z dnia 22 stycznia 1975 r., I KR 197/74, OSNKW 1975, z. 5, poz. 58).

Przenosząc powyższe poglądy na grunt niniejszej sprawy należało stwierdzić,

że wywody skarżącego polegające generalnie na kontestowaniu procedowania

Sądu pierwszej instancji (przeprowadzenie przez sąd dowodu z opinii biegłego i

ocena tej opinii), deprecjonowaniu zeznań przesłuchanych w sprawie świadków

5

(przez podawanie w wątpliwość ich relacji co do faktu pobytu oskarżonego w

miejscach służbowych), wykazywanie luk w materiale dowodowym (pozostające

poza oceną sądu okoliczności użytkowania telefonu o nr. […]) de facto są li tylko

polemiką skarżącego z prawidłową oceną dowodów przeprowadzonych przez Sąd

pierwszej instancji. Zdziwienie musi budzić kategoryczność wywodów skarżącego

w zakresie błędnej oceny opinii biegłego przez Sąd pierwszej instancji w sytuacji,

gdy organ prowadzący postępowanie przygotowawcze zaniechał dokonania tej

czynności procesowej, poprzestając na notatkach organów Żandarmerii Wojskowej,

zaś kierując akt oskarżenia do Sądu wniósł o odczytanie zeznań zawnioskowanych

świadków, którzy byli przesłuchiwani na okoliczności związane z pobytem

oskarżonego wykonującego określone obowiązki służbowe. Wreszcie w toku

postępowania sądowego prokurator nie wnosił o przeprowadzenie opinii przez

innego biegłego zważywszy na uwarunkowania, które miałyby uzasadniać

zastosowanie art. 201 k.p.k. Wskazać też należało, że sygnalizowany w

uzasadnieniu apelacji numer telefonu komórkowego […], będącego w posiadaniu

oskarżonego, nie był objęty zarzutem oskarżenia, a to, że telefon ten logował się w

określonych miejscach, nie może stanowić dowodu przeciwnego wyjaśnieniom

oskarżonego. Natomiast, jeżeli chodzi o sposób „rozliczania przez oskarżonego

podróży służbowej”, to, jak wynika z zeznań świadka płk. I. P. (przełożonego

oskarżonego), złożonych na rozprawie w dniu 23 października 2015 r., akceptował

on postępowanie oskarżonego w tym zakresie. W szczególności za prawidłowe

uznał on, że oskarżony po zakończeniu czynności służbowych (piątek), nie

powracał do miejsca pełnienia służby w […], lecz udawał się do miejsca stałego

zamieszkania w […]. Mjr rez. Z. w dokumentacji stanowiącej podstawę rozliczenia

podróży służbowej nie wykazywał tej okoliczności i nie pobierał za to należności

pieniężnych.

W podsumowaniu należało stwierdzić, że sąd pierwszej instancji nie dopuścił

się żadnego błędu w logicznej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego i

wnioski swoje w tym zakresie całościowo uzasadnił, czyniąc zadość wymogom art.

7 k.p.k.

6

W tej sytuacji należało nie uwzględnić apelacji prokuratora i zaskarżony

wyrok utrzymać w mocy.

O kosztach sądowych postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie

art. 636 § 1 k.p.k.

kc