III KK 198/16

Sygn. akt III KK 198/16

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 22 czerwca 2016 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Józef Dołhy (przewodniczący)

SSN Józef Szewczyk (sprawozdawca)

SSN Dariusz Świecki

Protokolant Łukasz Biernacki

na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

w sprawie D. C.

ukaranego z art. 119 § 1 k.w.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 22 czerwca 2016 r.,

kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść

od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w L.

z dnia 27 sierpnia 2015 r.,

uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi

Rejonowemu w L. do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE

W dniu 24 sierpnia 2015 r. Komenda Powiatowa Policji w Ł. skierowała do

Sądu Rejonowego w L. wniosek o ukaranie D. C. za to, że w dniu 23 lipca 2015 r.

między godziną 17:20 – 20:40 w miejscowości S. […], gm. P., woj. […], z pojazdu

marki Opel Frontera o nr rej. […] dokonał kradzieży szklanej wkładki lusterka

lewego zewnętrznego powodując straty w wysokości 50 zł na szkodę J. S., tj. o

wykroczenie z art. 119 § 1 k.w.

2

Wyrokiem nakazowym z dnia 27 sierpnia 2015 r. Sąd Rejonowy w L. uznał

D. C. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 119 § 1 k.w. i za to

skazał go na karę grzywny w wysokości 300 zł.

Sprzeciw od powyższego wyroku nakazowego wniósł D. C.

Zarządzeniem z dnia 22 września 2015 r. Zastępca Przewodniczącego III

Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w L. na podstawie art. 94 § 1 k.p.w. w zw. z

art. 506 § 1 i 3 k.p.k. odmówił przyjęcia sprzeciwu złożonego przez obwinionego z

uwagi na fakt wniesienia go po terminie.

Wyrok nakazowy z dnia 27 sierpnia 2015 r. uprawomocnił się w dniu 16

września 2015 r.

Od powyższego wyroku nakazowego kasację na korzyść D. C. wniósł

Rzecznik Praw Obywatelskich, zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść

wyroku naruszenie prawa procesowego, tj. art. 93 § 2 k.p.w., mogące mieć istotny

wpływ na jego treść, polegające na przyjęciu, że okoliczności przypisanego

ukaranemu czynu i jego wina nie budzą wątpliwości, co w konsekwencji

doprowadziło do wydania wyroku nakazowego podczas, gdy w świetle dowodów

dołączonych do wniosku o ukaranie zarówno wina jak i okoliczności czynu

zarzucanego obwinionemu budziły poważne wątpliwości, co winno skutkować

skierowaniem sprawy do rozpoznania na rozprawie w celu wyjaśnienia wszystkich

istotnych dla merytorycznego rozstrzygnięcia okoliczności.

W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie

sprawy Sądowi Rejonowemu w L. do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich jest oczywiście zasadna.

Zgodnie z art. 93 § 2 k.p.w. „orzekanie w postępowaniu nakazowym może

nastąpić, jeżeli okoliczności czynu i wina obwinionego nie budzą wątpliwości”. Brak

wskazanych wątpliwości oznacza, że nie ma ich zarówno odnośnie sprawstwa

danego czynu, jak i winy obwinionego, z uwzględnieniem zarówno jego wyjaśnień,

jak i innych dowodów przeprowadzonych w toku czynności wyjaśniających.

Przesłanka ta w przedmiotowej sprawie nie została spełniona. Dowody

dołączone do wniosku o ukaranie nie wskazywały jednoznacznie na to, że D. C.

3

można przypisać popełnienie wykroczenia określonego w art. 119 § 1 k.w., w tym

by okoliczności czynu i wina obwinionego nie budziły wątpliwości.

Jak bowiem wynika z akt sprawy, w toku czynności wyjaśniających w

przedmiotowej sprawie przesłuchano trzech świadków: J. S. – pokrzywdzonego

oraz K. C. i T.P. – odpowiednio żonę i teściową obwinionego. Zeznania tych

świadków pozostają w sprzeczności, co do okoliczności o kluczowym znaczeniu dla

rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a mianowicie co do tego czy w dniu 23 lipca 2015

r. doszło do kradzieży szklanej wkładki lusterka lewego zewnętrznego w pojeździe

marki Opel Frontera o nr rej. […] oraz kto tej kradzieży dokonał.

Obwiniony D. C. nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu

wykroczenia i wyjaśnił, że w dniu 23 lipca 2015 r. był wprawdzie wraz z żoną na

posesji w miejscowości S., lecz jedynie po to, by wyładować z przyczepki swojego

pojazdu słomę i zabrać z budynku mieszkalnego spawarkę. W tym czasie na

terenie posesji była również teściowa obwinionego T. P. oraz pokrzywdzony J. S.,

który przez cały czas obserwował obwinionego. Obwiniony poinformował również,

że w chwili obecnej toczy się postępowanie o zniesienie współwłasności

nieruchomości położonej w miejscowości S., której współwłaścicielką jest jego

żona.

Podany przez obwinionego opis przebiegu zdarzenia znalazł potwierdzenie

w zeznaniach świadków K. C. i T. P.

Już tylko w powyżej zaprezentowanym zakresie materiał dowodowy

rozpoznawanej sprawy dawał podstawy do powzięcia przez Sąd Rejonowy

wątpliwości, co do okoliczności związanych ze sprawstwem i winą obwinionego D.

C. Orzekanie w trybie nakazowym jest zaś możliwe jedynie wtedy, gdy okoliczności

czynu i wina obwinionego nie budzą wątpliwości. Podkreślić przy tym należy – na

co wskazuje się zarówno w orzecznictwie Sądu Najwyższego, jak i w doktrynie - że

nie należy orzekać wyrokiem nakazowym w sytuacji, gdy obwiniony nie przyznaje

się do winy i przedstawia odmiennie okoliczności zdarzenia (por. wyrok Sądu

Najwyższego z dnia 23 września 2009 r., IV KK 60/09, LEX nr 524058 i wskazane

tam piśmiennictwo).

W konsekwencji uznać należy, że w sprawie brak było wystarczających

przesłanek do wydania wobec D. C. wyroku w trybie nakazowym, gdyż koniecznym

4

było przeprowadzenie przez Sąd postępowania weryfikującego trafność wniosku o

ukaranie, w tym w drodze bezpośredniego zetknięcia się z dowodami, co jest

możliwe dopiero na rozprawie.

W świetle powyższych uwag podzielić należy stanowisko Rzecznika Praw

Obywatelskich, że wydając w dniu 27 sierpnia 2015 r. wyrok nakazowy, Sąd

Rejonowy w L. rażąco naruszył przepis art. 93 § 2 k.p.w., gdyż w świetle dowodów

dołączonych do wniosku o ukaranie, wina i okoliczności czynu zarzucanego D. C.

budziły wątpliwości, przy czym naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na treść

zapadłego wyroku. Nie można bowiem wykluczyć, że przeprowadzenie

postępowania w postępowaniu zwyczajnym, umożliwiającego przeprowadzenie

dowodów podanych we wniosku o ukaranie, jak również innych, możliwych do

przeprowadzenia przed Sądem Rejonowym w sposób bezpośredni, mogłoby

doprowadzić do innego rozstrzygnięcia sprawy.

W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego

w L. i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.

Kierując się powyższą argumentacją Sąd Najwyższy orzekł, jak w części

dyspozytywnej wyroku.

eb