IV CSK 549/14

Sygn. akt IV CSK 549/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 21 maja 2015 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący)

SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca)

SSN Kazimierz Zawada

w sprawie z powództwa Gminy Miasta R.

przeciwko Województwu […]

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 21 maja 2015 r.,

skargi kasacyjnej strony pozwanej

od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 12 lutego 2014 r.,

oddala skargę kasacyjną.

2

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 12 lutego 2014 r. oddalił apelację

pozwanego Województwa od wyroku Sądu Okręgowego w T. z dnia 24 września

2013 r. zasądzającego - na podstawie art. 471 k.c. - na rzecz powoda Gminy

Miasta R. zgodnie z żądaniem pozwu kwotę 784.743, 14 zł wraz z ustawowymi

odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty.

Sąd Apelacyjny tym samym wyrokiem oddalił wniosek pozwanego

Województwa o odrzuceniu pozwu wniesionego w dniu 10 lipca 2012 r.

Podstawą wyroku Sądu Okręgowego były następujące ustalenia. W dniu

18 marca 2009 r. strony zawarły umowę o dofinansowanie w formie zaliczki

i refundacji projektu „Budowa hali sportowej i basenu przy zespole Szkół […] w R."

współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju. W okresie od 21 maja

2010 r. do 29 czerwca 2010 r. kontrolę tego projektu prowadził Urząd Kontroli

Skarbowej w B. W następstwie kontroli po dokonaniu analizy dokumentacji

przetargowej stwierdzono nieprawidłowości i uchybienia, mianowicie zamawiający

w Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia postawił warunek, aby każdy z

wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia przedłożył polisę

ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej w zakresie prowadzonej działalności

na kwotę 2.000.000,00 zł. W związku z tym wydatki niekwalifikowane w ramach

wniosku o płatność objętego kontrolą wyniosły 30.500,00 zł. Pozwany wydał opinię

stwierdzającą, iż w wyniku kontroli stwierdzono, że Gmina Miasta R. naruszyła przy

realizacji projektu przepisy ustawy Prawo zamówień publicznych, uzasadnione jest

więc nałożenie korekty finansowej (zmniejszenie udzielonego dofinansowania).

W piśmie z dnia 29 marca 2011 r. pozwany nałożył na powoda korektę finansową

w wysokości 13 % wartości udzielonego zamówienia na roboty publiczne i 5%

wartości udzielonego zamówienia na pełnienie nadzoru inwestorskiego.

Po ponownej analizie dokumentów (dokonanej na wniosek Gminy) korekta na

roboty budowlane została zmniejszona do wartości 5 % udzielonego zamówienia.

Wobec zmniejszenia dofinansowania, aby ukończyć będącą w trakcie realizacji

inwestycję, Gmina Miasta R. zmuszona była zaciągnąć w rachunku bieżącym

3

kredyt wysokooprocentowany. Zakończenie inwestycji (budowy obiektu sportowo-

rekreacyjnego) nastąpiło planowo w 2011 roku.

Sąd Okręgowy uznał za zasadne roszczenie powódki oparte na art. 471 k.c.

Podzielił stanowisko powoda Gminy Miasta R., zgodnie z którym pozwany

Województwo […] nie wywiązał się z nałożonego umową z dnia 18 marca 2009 r.

zobowiązania; w sposób niezasadny zmniejszył określone umową dofinansowanie,

mimo iż po stronie instytucji finansującej, tj. Unii Europejskiej nie wystąpiła szkoda

w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego. Sąd Okręgowy wskazał, że

stwierdzone w toku kontroli projektu uchybienie polegające na błędnym

sformułowaniu zapisu dotyczącego polisy odpowiedzialności cywilnej nie

spowodowało wystąpienia szkody. Podkreślił, że przesłanką nałożenia korekty

finansowej nie może być szkoda potencjalna. Zdaniem Sądu, zapis dotyczący

polisy odpowiedzialności cywilnej nie wpłynął na postępowanie przetargowe.

Nie ograniczył zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców.

W uzasadnieniu wyroku z dnia 12 lutego 2014 r., wydanego na skutek

apelacji pozwanego, Sąd Apelacyjny w pierwszej kolejności wskazał, powołując się

na orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego,

że pozbawione podstaw było kwestionowanie przez pozwanego dopuszczalności

drogi sądowej w niniejszej sprawie. Podkreślił w szczególności, że nie budzi

wątpliwości fakt, iż powód oparł swoje roszczenie na podstawie o charakterze

cywilnoprawnym, co uzasadnia rozpoznanie sprawy na drodze sądowej.

Sąd Apelacyjny uznał, że nie było uzasadnione zastosowanie przez

pozwanego korekty finansowej w wysokości wynikającej z treści roszczenia.

Pozwany nakładając korektę, tym samym ograniczając sumę środków pieniężnych

przeznaczonych na realizację inwestycji, naruszył postanowienia umowy zawartej

przez strony w dniu 18 marca 2009 r. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, nie została

spełniona podstawowa przesłanka uzasadniająca zastosowanie instytucji korekty

finansowej, ponieważ Specyfikacja Istotnych Warunków Zamówienia dotycząca

realizacji projektu budowy hali sportowej i basenu nie zwierała zapisów

naruszających obowiązujące przepisy prawa, tj. art. 7 ust. 1, art. 25 ust. 1

w związku z art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień

4

publicznych (Dz. U. z 2013, poz. 907 ze zm. - dalej jako p.z.p.), w szczególności nie

naruszała zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców.

Jak zauważył Sąd Apelacyjny, oceny tej nie zmienia fakt, że w toku procedury

przetargowej doszło do pewnych uchybień dotyczących wymagania od konsorcjów

polis ubezpieczeniowych. Sąd Apelacyjny odmiennie niż Sąd pierwszej instancji

przyjął, zgodnie z art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia

11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego

Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu

Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. U. UE L

z 2006.21.25 ze zm. - dalej, jako rozporządzenie (WE) 1083/2006 ), że szkoda

może mieć charakter potencjalny. Możliwość nałożenia korekty wiąże się jednak ze

stwierdzeniem takiego naruszenia przepisów prawa krajowego lub wspólnotowego,

które mogłoby taką szkodę spowodować. Zdaniem Sądu Apelacyjnego nie był

uzasadniony podniesiony przez pozwanego zarzut naruszenia art. 36 ust. 5 p.z.p.

Zawarty w Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia zapis wykluczający

możliwość powierzenia podwykonawcom wykonania części lub całości zamówienia,

w ocenie Sądu Apelacyjnego, z uwagi na charakter inwestycji należało uznać

za uzasadniony w kontekście art. 36 ust.5 p.z.p. Odnosząc się do zarzutu

naruszenia art. 5 k.c., Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu Okręgowego,

iż postępowanie pozwanego może budzić istotne zastrzeżenia z punktu widzenia

społeczno- gospodarczego przeznaczenia prawa, z którego korzysta, jak i zasad

współżycia społecznego.

Pozwany Województwo […] wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu

Apelacyjnego z dnia 12 lutego 2014 r., zaskarżając ten wyrok w całości. Jako

podstawy skargi kasacyjnej wskazał: naruszenie przepisów postępowania: tj. art. 1 i

2 k.p.c. oraz art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c., a także naruszenie przepisów prawa

materialnego, zarzucił mianowicie: niewłaściwe zastosowanie art. 7 ust. 1, art. 25

ust. 1 w związku z art. 23 ust. 3 oraz art. 36 ust. 5 p.z.p., niewłaściwą wykładnię

definicji „nieprawidłowości" wskazanej w art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr

1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. a także niewłaściwą wykładnię art. 5 k.c.

Na tych podstawach skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku

Sądu Apelacyjnego w całości, a także poprzedzającego go wyroku Sądu

5

Okręgowego z dnia 24 września 2013 r. i odrzucenie pozwu albo oddalenie w

całości powództwa ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu

Apelacyjnego w całości, a także poprzedzającego go wyroku Sądu Okręgowego z

drwa 24 września 2013 r. w całości i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do

ponownego rozpoznania, przy czym w każdym przypadku pozwany wniósł o

orzeczenie o obowiązku zwrotu przez powódkę kwoty 1.014.431,13 zł.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący niedopuszczalności drogi

sądowej. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany został jednolity pogląd,

według którego droga sądowa, stosownie do art. 2 § 1 i 3 k.p.c., jest dopuszczalna

zawsze wtedy, gdy powód opiera swoje roszczenie procesowe na zdarzeniach

prawnych, które mogą stanowić źródło stosunków cywilnoprawnych. Ocena

charakteru sprawy, jako cywilnej na tle art. 1 k.p.c., podlegającej rozpoznaniu przez

sąd powszechny, dotyczy przedmiotu procesu, rozumianego, jako twierdzenie

powoda o istnieniu prawa podmiotowego, obejmującego żądanie oraz okoliczności

faktyczne powołane, jako jego podstawa. Nie jest natomiast objęte badaniem

obiektywne istnienie tego roszczenia albo stosunku prawnego pomiędzy stronami

(por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2006 r.,

III CZP 121/05, OSNC 2006, Nr 11, poz. 178; wyrok z dnia 10 marca 2004 r., IV CK

113/03, postanowienia: z dnia 22 kwietnia 1998 r., I CKN 1000/97, OSNC 1999,

Nr 1, poz. 6; z dnia 10 marca 1999 r., II CKN 340/98, OSNC 1999, Nr 9, poz. 161;

z dnia 22 sierpnia 2000 r., IV CKN 1188/00, OSNC 2001, Nr 1, poz. 20; z dnia

22 sierpnia 2007 r., III CZP 76/07, niepubl. oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego

z dnia 10 lipca 2000 r., SK 12/99, OTK 2000, Nr 5, poz. 143). Analiza sprawy

cywilnej powinna uwzględniać obecny porządek konstytucyjny, w szczególności art.

45 ust. 1, art. 77 ust. 2 Konstytucji, które gwarantują każdemu prawo do sądu,

mające autonomiczny charakter oraz art. 177 Konstytucji, przewidujący

domniemanie kompetencji sądu powszechnego we wszystkich sprawach,

z wyjątkiem spraw zastrzeżonych do właściwości innych sądów (por. uchwałę

składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 12 marca 2003 r., III CZP 85/02,

OSNC 2003, Nr 10, poz. 129). Szerokie rozumienie sprawy cywilnej

i dopuszczalności drogi sądowej prowadzi do konstatacji, że w zasadzie każde

6

roszczenie procesowe, sformułowane jako żądanie zasądzenia, ustalenia lub

ukształtowania stosunku prawnego, niezależnie od merytorycznej zasadności,

może być objęte drogą sądową, pod warunkiem, że dotyczy równorzędnych

podmiotów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 listopada 2011 r.,

I CSK 50/11, niepubl.). Odnosi się to również do żądania zwrotu nienależnych

świadczeń o charakterze publicznoprawnym, dla których podstawę materialną

stanowią przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu, w szczególności art. 410 § 2 k.c.

(tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 21 marca 2013, III CZP 9/13, niepubl.;

por. też uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2007 r., III CZP 35/07,

OSNC 2008, nr 7-8, poz. 72, uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia

4 lutego 2008 r, I OPS 3/07, ONSAiWSA2008, Nr 2, poz. 21). Właściwość sądu

powszechnego nie musi wynikać z pozytywnej normy, ustanawiającej jego

kompetencję, wystarcza brak regulacji ustawowej, przekazującej ją innemu sądowi.

W chwili zawarcia przez strony umowy o dofinansowanie i refundacji projektu

współfinansowanego Europejskiego Funduszu Rozwoju obowiązywała ustawa

z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. nr 249, poz. 2104 ze zm.

dalej jako u.f.p. z 2005 r. ). W trakcie jej realizacji z dniem 1 stycznia 2010 r. weszła

w życie nowa ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (jedn. tekst

Dz. U. 2013 r., poz. 885 ze zm. dalej jako u.f.p. z 2009 r. ). Jednakże zgodnie z art.

113 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r.- Przepisy wprowadzające ustawę

o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1241), dotacje udzielone przed dniem

1 stycznia 2010 r. podlegają zwrotowi na podstawie przepisów dotychczasowych,

a zatem do zwrotu dotacji udzielonej stronie powodowej mają zastosowanie

przepisy u.f.p. z 2005 r., a jedynie postępowanie w tym przedmiocie prowadzone

jest już przez nowe organy określone w u.f.p. z 2009 r., gdyż postępowanie o zwrot

dotacji zostało wszczęte po dniu 1 stycznia 2010 r. Dlatego do postępowania

związanego z niewłaściwym wykorzystaniem przyznanych środków dotacji mają

zastosowanie przepisy art. 211 u.f.p. z 2005 r. w brzmieniu obowiązującym od dnia

29 grudnia 2006 r., nadanym przez ustawę nowelizującą z dnia 8 grudnia 2006 r.

(Dz. U. Nr 249, poz. 1832) oraz od dnia 20 grudnia 2008 r., nadanym przez ustawę

nowelizującą z dnia 7 listopada 2008 r. (Dz. U. Nr 216, poz. 1370). Do treści

art. 211 u.f.p. z 2005 r., która została przeniesiona do § 9 umowy nawiązuje się też

7

w skardze kasacyjnej. W świetle tego unormowania, środki dotacji

wykorzystane przez beneficjenta niezgodnie z przeznaczeniem podlegają zwrotowi

(art. 211 ust. 1). W przypadku stwierdzenia wykorzystania środków niezgodnie

z przeznaczeniem, instytucja zarządzająca wydaje decyzję określającą kwotę

przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki (art. 211 ust. 4).

Od decyzji tej beneficjent może złożyć odwołanie do instytucji zarządzającej

z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 211 ust. 4a). W sprawach

nieuregulowanych w ust. 1 i 4 stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji

podatkowej, z wyjątkiem art. 57 tej ustawy (art. 211 ust. 5), a do egzekucji

należności z tytułu zwrotu środków dotacji mają zastosowanie przepisy

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 211 ust. 7).

W podobnym stanie faktycznym i prawnym w postanowieniu z dnia 5 lipca

2013 r., IV CSK 12/13 (OSNC ZD 2014, nr D, poz. 63) Sąd Najwyższy wskazał,

że powyższe przepisy przewidują drogę postępowania administracyjnego

w sprawach stwierdzenia wykorzystania przez beneficjenta środków dotacji

niezgodnie z przeznaczeniem, określenia decyzją administracyjną kwoty

przypadającej z tego tytułu do zwrotu, odwołania beneficjenta od tej decyzji oraz

egzekucji należności w niej stwierdzonej. We wszystkich tego rodzaju sprawach

droga sądowa jest więc wyłączona na podstawie art. 2 § 3 k.p.c., gdyż przepis

szczególny, którym jest art. 211 ust. 1, 4, 4a, 5 i 7 u.f.p. z 2005 r., przekazał

te sprawy, mające z natury rzeczy charakter spraw cywilnych, do właściwości

innych organów (administracyjnych).

Jednakże zarówno w sprawie IV CSK 12/134 jak i w sprawie, do której

odnosi się przedmiotowa skarga kasacyjna strona pozwana, która jako instytucja

zarządzająca, miała obowiązek - po stwierdzeniu wykorzystania przez powódkę

środków dotacji niezgodnie z przeznaczeniem - wydania decyzji określającej kwotę

środków podlegającą zwrotowi, decyzji takiej nie wydała. Dopiero po wydaniu

decyzji, dopuszczalne byłoby wezwanie beneficjenta do zwrotu środków, a w razie

niedokonania zwrotu, potrącenie tej należności z kolejnej transzy dotacji, za zgodą

lub bez zgody beneficjenta. Taka kolejność działań wynika nie tylko z umowy, ale

także z art. 211 ust. 1, 4, 4a u.f.p. z 2005.

8

Strona pozwana, wbrew wymaganiom powyższych przepisów, nie wydała

stosownej decyzji administracyjnej określającej wysokość nieprawidłowo

wykorzystanej kwoty dotacji podlegającej zwrotowi przez stronę powodową,

a tym samym nie wszczęła procedury administracyjnoprawnej przewidzianej w art.

211 u.f.p. z 2005 r. do dochodzenia zwrotu niewłaściwie wykorzystanej dotacji.

Skorzystała natomiast z potrącenia - cywilnoprawnego instrumentu zmierzającego

do odzyskania tej należności.

Skoro zatem nie doszło w ogóle do wszczęcia przewidzianej prawem

procedury administracyjnoprawnej w celu dochodzenia zwrotu środków dotacji,

a strony posłużyły się środkiem cywilnoprawnym, strona powodowa nie dysponuje

możliwością obrony w postępowaniu administracyjnym. Sformułowane przez nią

roszczenia mają niewątpliwie charakter roszczeń cywilnych, w rozumieniu art. 1

i art. 2 k.p.c., wywodzą się z umowy cywilnoprawnej oraz ze stricte cywilistycznej

czynności prawnej potrącenia i niewątpliwie nie są roszczeniami wynikającymi

z wydania, na podstawie art. 211 ust. 4 u.f.p. z 2005 r., decyzji administracyjnej

o zwrocie dotacji, gdyż decyzji takiej nie wydano. Dlatego brak jest podstaw

przewidzianych w art. 2 § 3 k.p.c. do stwierdzenia w sprawie niedopuszczalności

drogi sądowej, skoro tego rodzaju spraw nie obejmuje art. 211 u.f.p. z 2005 r., jak

również żaden inny przepis nie przekazał ich rozpoznania do właściwości innych

organów (zob. też postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2013 r.,

III CZP 9/13, niepubl.; z dnia 16 maja 2012 r. III CZP 19/12, niepubl. oraz wyroki

Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2011 r. II CSK 520/10, OSNC-ZD 2012/2/34,

z dnia 8 marca 2012 r. V CSK 164/11, z dnia 18 kwietnia 2012 r. V CSK 146/11

i z dnia 11 maja 2012 r. II CSK 545/11, niepubl. oraz wyroki Naczelnego Sądu

Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2006 r. II GSK 63/06 i z dnia 20 grudnia 2007 r.

II GSK 267/07 oraz postanowienie z dnia 10 lutego 2010 r. II GSK 86/10, niepubl.

Z tych przyczyn bezpodstawnie zarzuca się w skardze kasacyjnej naruszenia

art. 1, 2 i 199 § 1 pkt 1 k.p.c.

Podobnie należy ocenić pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej. Sąd

Apelacyjny dokonując wykładni Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia

(SIWZ) w zakresie spełnienia warunku ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej

9

w odniesieniu do wykonania przedmiotu zamówienia uwzględnił, że postanowienia

w tym przedmiocie zostały zamieszczone w trzech miejscach SIWZ.

Sąd Apelacyjny prawidłowo przyjął, że z postanowień zawartych w części III ust. 1

pkt 4 ppkt c oraz w części III ust. 2pkt 4 ppkt m wynika, że każdy wykonawca, także

ten, w którego skład wchodzi wiele podmiotów, powinien legitymować się

ubezpieczeniem od odpowiedzialności cywilnej w zakresie prowadzonej przez nich

działalności zgodnej z przedmiotem zamówienia na łączną wartość co najmniej

2.000.000 złotych. Sąd Apelacyjny uwzględniając integralność zapisów SIWZ uznał,

iż także postanowienie zawarte w ust. 3 pkt 2 należy odczytywać w ten sposób,

że wymaganie dotyczące podmiotów tworzących konsorcjum obejmowało

wykazanie ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej w sumie na łączną kwotę

2.000.000 złotych. Tych zapisów nie kwestionował pozwany. Tak rozumiała

je spółka „S." spółka z o.o. w B., czemu dała wyraz w piśmie z dnia 22 czerwca

2009 r. W końcu trzeba też uwzględnić, iż pomimo wpłynięcia 11 ofert, w tym 7

złożonych przez konsorcja, żaden z uczestników przetargu nie wystąpił z

zapytaniem lub protestem.

Bezpodstawnie zarzuca się w skardze kasacyjnej naruszenie art. 36 ust. 5

p.z.p. Zgodnie z tym przepisem w brzmieniu obowiązującym do dnia 23 grudnia

2013 r. wykonawca mógł powierzyć wykonanie zamówienia podwykonawcom,

z wyjątkiem przypadku gdy ze względu na specyfikę przedmiotu zamówienia

zamawiający zastrzeże w SIWZ, że część lub całość zamówienia nie może być

powierzona podwykonawcom. Z tej możliwości w zakresie pełnienia nadzoru

inwestorskiego skorzystała powódka a decyzję tę usprawiedliwiał uwzględniony

przez Sąd stopień skomplikowania technicznego projektu, konieczność połączenia

wielu branż.

Jak wynika z dotychczasowych rozważań nie doszło do naruszenia

wskazanych przez pozwanego przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych.

Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Sąd drugiej instancji nie uzależnił nałożenia

korekty pomocy finansowej od wystąpienia szkody w budżecie Unii Europejskiej.

Wystarczy odwołać się do pisemnych motywów zaskarżonego orzeczenia

i przytoczenia stwierdzenia, iż z definicji art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr

1083/2006 wynika, że szkoda może też mieć charakter potencjalny. W związku

10

z tym, a także przy braku konkretyzacji innych „nieprawidłowości", odpowiadających

treści art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, które powodują lub

mogłyby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze

finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego nie można zgodzić

się ze twierdzeniem wnoszącego skargę kasacyjną, iż doszło do naruszenia

tego przepisu.

Sąd Apelacyjny nie naruszył też art. 5 k.c., który zgodnie z ugruntowanym

w orzecznictwie Sądu Najwyższego stanowiskiem, służy wyłącznie ochronie

osoby zobowiązanej i nie może być samodzielną podstawą nabycia praw

podmiotowych, te bowiem wywodzą się ze stanowiących je norm prawa

materialnego (wyrok z 28 kwietnia 2000 r., II CKN 258/00, niepubl.; wyrok

z 5 marca 2002 r., I CKN 934/00, niepubl.). Sąd Apelacyjny podobnie ocenił funkcje

art. 5 k.c. a zatem zastrzeżenia, odnośnie do zastosowania przez pozwanego

istotnej korekty w końcowym etapie inwestycji z punktu widzenia zasad współżycia

społecznego jakie przedstawił ten Sąd, przy uwzględnieniu zrealizowania w całości

inwestycji, dotychczasowych pozytywnych wynikach kontroli ze strony Ministerstwa

Rozwoju Regionalnego, Urzędu Zamówień Publicznych, nie mogły mieć i nie miały

znaczenia dla rozstrzygnięcia.

Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814

k.p.c.

oddalił skargę kasacyjną pozwanego Województwa […].