V KK 96/15

Sygn. akt V KK 96/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 10 czerwca 2015 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Roman Sądej (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Kazimierz Klugiewicz

SSA del. do SN Mariusz Młoczkowski

Protokolant Barbara Kobrzyńska

przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Jerzego Engelkinga,

w sprawie U. Ł.,

skazanej z art.289 § 2 k.k., art. 178 a § 1 i 4 k.k. i in.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie

w dniu 10 czerwca 2015 r.,

kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego, na niekorzyść skazanej,

od wyroku Sądu Rejonowego w Ż.

z dnia 30 grudnia 2014 r.,

1. uchyla zaskarżony wyrok w odniesieniu do U. Ł. i sprawę w

tym zakresie przekazuje Sądowi Rejonowemu w Ż. do

ponownego rozpoznania;

2. wydatkami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb

Państwa.

UZASADNIENIE

2

Wyrokiem Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 30 grudnia 2014r., po

uwzględnieniu dołączonego do aktu oskarżenia wniosku prokuratora złożonego w

trybie art. 335 § 1 k.p.k. o skazanie bez przeprowadzenia rozprawy, U. Ł. została

uznana za winną popełnienia występków z art. 289 § 2 k.k. oraz z art. 178a § 1 i 4

k.k. w zb. art. 244 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., za które wymierzone zostały jej

odpowiednio kary 10 oraz 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz kara łączna roku i

3 miesięcy pozbawienia wolności; wykonanie kary łącznej zawieszono na okres 4

lat; oddano oskarżoną na okres próby pod dozór kuratora sądowego oraz

zobowiązano ją do poddania się leczeniu odwykowemu; oskarżona została

zwolniona od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.

Powyższy wyrok, wobec niezaskarżenia go przez żadną ze stron procesu,

uprawomocnił się w dniu 9 stycznia 2015r.

Kasację od tego orzeczenia wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżył go w

całości na niekorzyść U. Ł., w zakresie jej dotyczącym, z zachowaniem terminu

przewidzianego w art. 524 § 3 k.p.k. Podniósł zarzut rażącego i mającego istotny

wpływ na treść wyroku naruszenia przepisów prawa procesowego – art. 335 § 1

k.p.k. w zw. z art. 343 § 7 k.p.k., polegającego na uwzględnieniu dołączonego do

aktu oskarżenia wadliwie sformułowanego wniosku prokuratora o skazanie U. Ł.

bez przeprowadzenia rozprawy, za popełnienie przestępstw z art. 289 § 2 k.k. oraz

art. 178a § 1 i 4 k.k. i art. 244 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i wydaniu wyroku

zgodnego z tym wnioskiem, skutkującego rażącym naruszeniem przepisu prawa

materialnego – art. 42 § 2 k.k. – w wyniku zaniechania orzeczenia obligatoryjnego

wobec sprawcy przestępstwa z art. 178a § 1 i 4 k.k. środka karnego zakazu

prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku we wskazanej części i

przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Oczywiście zasadne było stanowisko Prokuratora Generalnego, że wyrok w

zaskarżonej części zapadł z rażącym naruszeniem prawa wskazanym w zarzucie

kasacji.

3

W postępowaniu przygotowawczym oskarżona wyraziła wolę dobrowolnego

poddania się karze i w toku jej przesłuchania w dniu 4 września 2014r. uzgodnione

zostały pomiędzy stronami warunki konsensualnego zakończenia postępowania, do

których należało: wymierzenie kary pozbawienia wolności w rozmiarze 10 miesięcy

za czyn z art. 289 § 2 k.k. oraz kary 6 miesięcy za czyn z art. 178a § 1 i 4 k.k. i art.

244 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.; kary łącznej roku i 3 miesięcy pozbawienia

wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 4 lat próby; w

ramach probacji - ustanowienie dozoru kuratora sądowego oraz poddanie się

leczeniu odwykowemu; orzeczenie środków karnych w postaci zakazu prowadzenia

wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 6 lat i podania wyroku do publicznej

wiadomości poprzez ogłoszenie go na tablicy ogłoszeń w budynku Sądu

Rejonowego przez okres miesiąca (k. 67).

Treść dołączonego przez prokuratora do aktu oskarżenia wniosku o

skazanie U. Ł. bez przeprowadzenia rozprawy (k. 149) jednoznacznie wskazuje, że

nie zostały nim objęte uzgodnione uprzednio środki karne. Rozstrzygając w

przedmiocie odpowiedzialności karnej oskarżonej na posiedzeniu w dniu 30 grudnia

2014r. Sąd Rejonowy nie dostrzegł tego braku i wydał wyrok skazujący, który

całokształtem orzeczenia o karze nie odpowiadał konsensusowi przyjętemu w toku

przesłuchania U. Ł. w dniu 4 września 2014r.

Niewątpliwym jest, że sąd, do którego oskarżyciel publiczny kieruje wniosek

w trybie art. 335 § 1 k.p.k., z uwagi na treść art. 343 § 7 k.p.k., zobligowany jest do

szczegółowej tak formalnej, jak i merytorycznej kontroli takiego pisma

procesowego. W jej ramach, co oczywiste, niezbędnym jest sprawdzenie czy

przedłożone przez prokuratora propozycje pozostają zgodne z uprzednimi

ustaleniami stron, a także czy nie popadają w sprzeczność z przepisami prawa

materialnego. W przypadku braku pozytywnego wyniku tej weryfikacji sąd nie może

uwzględnić wniosku, co rodzi konieczność rozpoznania sprawy na zasadach

ogólnych (art. 343 § 7 k.p.k.) bądź też na posiedzeniu, za zgodą oskarżonego,

może dojść do modyfikacji konwalidującej uchybienia, która będzie czyniła zadość

kryteriom z art. 335 § 1 k.p.k. W tej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła, gdyż na

posiedzeniu w dniu 30 grudnia 2014r. Sąd Rejonowy procedował pod nieobecność

stron procesu (k. 173).

4

Fakt, że poczynione w toku postępowania przygotowawczego ustalenia

odnoszące się do kształtu orzeczenia o karze nie przystają do wniosku o skazanie

bez rozprawy oraz do wyroku wydanego w trybie art. 343 § 6 k.p.k. przekonuje, że

Sąd nie sprostał wymogom kontroli, o której mowa wyżej. Wyrazem tego było

pominięcie istotnych, uzgodnionych uprzednio elementów warunkujących

dopuszczalność uwzględnienia wniosku (zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów

mechanicznych na okres 6 lat i podanie wyroku do publicznej wiadomości), a w

konsekwencji wydanie orzeczenia o odpowiedzialności karnej oskarżonej z rażącą

obrazą prawa materialnego – art. 42 § 2 k.k. Wszak drugi z czynów przypisanych

U.Ł. stanowił takie przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji (art.

178a § 1 i 4 k.k.), które implikowało obligatoryjne orzeczenie środka karnego w

postaci zakazu prowadzenia pojazdów.

W świetle powyższego trzeba uznać, że zaskarżony wyrok wydany został z

naruszeniem prawa procesowego – art. 335 § 1 k.p.k. w zw. z art. 343 § 7 k.p.k., a

także prawa materialnego – art. 42 § 2 k.p.k., które miały charakter rażący i mający

istotny wpływ na jego treść. Spełnione zatem zostały przesłanki określone w art.

523 § 1 k.p.k., przesądzające o konieczności uwzględnienia kasacji Prokuratora

Generalnego.

W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy uchylił wyrok zaskarżony w części

dotyczącej skazania U. Ł. i sprawę w tym zakresie przekazał do ponownego

rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. W jego toku niezbędnym będzie uniknięcie

dotychczasowych uchybień i doprowadzenie do skorygowania wniosku prokuratora

na posiedzeniu (za zgodą oskarżonej) w sposób czyniący zadość wymogom art.

335 § 1 k.p.k. bądź też, zgodnie z art. 343 § 7 k.p.k., stwierdzenie konieczności

rozpoznania sprawy na rozprawie.

Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w części dyspozytywnej wyroku.