I BU 2/13

Sygn. akt I BU 2/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 27 czerwca 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Korzeniowski (przewodniczący)

SSN Zbigniew Hajn

SSN Roman Kuczyński (sprawozdawca)

w sprawie z odwołania E. J.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B.

o świadczenie rehabilitacyjne,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 27 czerwca 2013 r.,

skargi organu rentowego o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

orzeczenia - wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w

B.

z dnia 26 stycznia 2012 r.

1. stwierdza niezgodność z prawem prawomocnego wyroku

Sadu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B.

z dnia 26 stycznia 2012 r. sygn. akt […]

2. nie obciąża E. J. kosztami postępowania ze skargi.

UZASADNIENIE

2

Decyzją z dnia 5 stycznia 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział

w B. odmówił E. J. prawa do świadczenia rehabilitacyjnego wskazując, iż komisja

lekarska ZUS orzeczeniem z dnia 20 grudnia 2010 r. nie stwierdziła aby stan

zdrowia odwołującej uzasadniał prawo do świadczenia.

Wyrokiem z dnia 31 października 2011 r. Sąd Rejonowy zmienił decyzję w

ten sposób, że przyznał odwołującej E.J. prawo do świadczenia rehabilitacyjnego

na okres dalszych dziewięciu miesięcy od dnia 14 grudnia 2010 r. w wysokości

90% podstawy wymiaru oraz zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

Oddział w B. na rzecz odwołującej kwotę 360 zł tytułem kosztów zastępstwa

procesowego.

W apelacji, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. zarzucił

naruszenie przepisów prawa materialnego art. 18 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r.

o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i

macierzyństwa (Dz.U. z 2010 r. Nr 77, poz. 512 ze zm.), poprzez przyjęcie przez

Sąd, że E. J. przysługuje prawo do świadczenia rehabilitacyjnego na okres

dalszych 9 miesięcy od 14 grudnia 2010 r. w wysokości 90% podstawy wymiaru w

sytuacji, gdy odwołująca nie jest osobą niezdolną do pracy oraz rozporządzenia

Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności

radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej

udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz.

1349 ze zm.), poprzez zasądzenie przez Sąd na rzecz odwołującej kwoty 360 zł

tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Ponadto w apelacji wskazano

naruszenie przepisów postępowania - art. 233 § 1 k.p.c., poprzez dokonanie przez

Sąd ustaleń faktycznych, sprzecznych z treścią zebranego w sprawie materiału

dowodowego, polegających na przyjęciu, że wnioskodawczyni jest niezdolna do

pracy w okresie od 14 grudnia 2010 r. na okres 9 miesięcy w sytuacji, gdy treść

dokumentacji medycznej wskazuje, że jest osobą zdolną do pracy.

Wyrokiem z dnia 26 stycznia 2012 r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w B. oddalił apelację i zasadził od organu rentowego na

rzecz odwołującej kwotę 180 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego za

drugą instancję. Sąd drugiej instancji stwierdził, że ustalenia Sądu pierwszej

3

instancji - dokonane na podstawie dowodu z opinii biegłych neurologa i ortopedy,

którzy orzekli, że występujące schorzenia (niewielkie ograniczenie ruchomości

stawu biodrowego) nie uzasadniają przedłużenia świadczenia rehabilitacyjnego

oraz opinii, przeprowadzonych po złożeniu przez ubezpieczoną dodatkowej

dokumentacji medycznej, biegłych z zakresu medycyny pracy a także rehabilitacji i

ortopedii, którzy orzekli, że obecny stan narządu ruchu narusza sprawność

organizmu odwołującej, co zdaniem biegłych powoduje dalszą niezdolność do

pracy zarobkowej i uzasadnia ustalenie uprawnień do świadczenia

rehabilitacyjnego na okres dalszych 9 miesięcy oraz opinii biegłych z zakresu

reumatologii, medycyny pracy i rehabilitacji medycznej, którzy stwierdzili ponownie,

że przed wydaniem orzeczenia o niezdolności do pracy należy wykorzystać

wszystkie możliwości pozwalające odzyskać zdolność do pracy - są wyczerpujące i

wydane po analizie stanu zdrowia odwołującej. Wobec zarzutów apelacji Sąd

Okręgowy uzupełnił postępowanie dowodowe o wyjaśnienia odwołującej, na

podstawie których ustalono, że stan zdrowia odwołującej ulega poprawie wskutek

dalszego leczenia rehabilitacyjnego. Sąd wskazał, że poprawa jest o tyle

znacząca, że pozwoliła na podjęcie pracy od 1 listopada 2011 r. do dnia 31

października 2012 r. w pełnym wymiarze czasu pracy, w charakterze pracownika

gospodarczego.

Z tych względów Sąd drugiej instancji uznał, że zarzuty apelacji organu

rentowego nie zasługują na uwzględnienie. Zasądzając opłatę za czynności

radców prawnych, w ocenie Sądu drugiej instancji, zasadnie Sąd Rejonowy ocenił

nie tylko charakter sprawy ale także nakład pracy pełnomocnika mając na uwadze

ilość zaświadczeń lekarskich i opinii biegłych, stąd niezasadnym byłoby ustalenie

stawki minimalnej.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B., działając na podstawie art.

4241

§ 1 w związku z art. 4246

§ 1 k.p.c., wniósł skargę o stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w B. w przedmiocie przyznania E. J. prawa do

świadczenia rehabilitacyjnego na okres dalszych 9 miesięcy od dnia 14 grudnia

2010 r. w wysokości 90% podstawy wymiaru, zaskarżając orzeczenie tego Sądu w

całości. Ponadto wniósł o zasądzenie od ubezpieczonej na rzecz skarżącego

4

kosztów procesu przed Sądem Najwyższym, w tym kosztów zastępstwa

procesowego według norm przepisanych. Skarga została oparta na podstawie

naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 4244

k.p.c.), tj.: art. 19 ust. 1

ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia

społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2010 r. Nr 77, poz. 512 ze

zm.) poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyznaniu odwołującej

prawa do świadczenia rehabilitacyjnego na okres dalszych 9 miesięcy od dnia 14

grudnia 2010 r. w wysokości 90% podstawy wymiaru, w sytuacji gdy zgodnie z tym

przepisem świadczenie rehabilitacyjne wynosi 90% podstawy wymiaru zasiłku

chorobowego za okres pierwszych trzech miesięcy, natomiast za pozostały okres

75% tej podstawy.

Organ rentowy stwierdził, że skutkiem wskazanego wyżej naruszenia prawa

jest niezgodność zaskarżonego wyroku z art. 19 ust. 1 ustawy o świadczeniach

pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.

Wydanie przedmiotowego orzeczenia spowodowało wyrządzenie szkody poprzez

wypłatę przez organ rentowy, na podstawie powołanego wyroku Sądu

Okręgowego w B. świadczenia rehabilitacyjnego na okres od dnia 14 grudnia 2010

r. do dnia 9 września 2011 r. w zawyżonej wysokości 90% podstawy wymiaru

zasiłku tj. kwoty 13.996,80 zł, w sytuacji gdy zgodnie z przepisami powołanej

ustawy świadczenie przysługiwałoby w wysokości 75% podstawy wymiaru zasiłku

w łącznej wysokości 11.664,00 zł. Różnica w świadczeniach wyniosła 2.332,80 zł.

Ponadto skarżący na podstawie wyroku Sądu Rejonowego Sądu Pracy w B. z dnia

18 września 2012 r. został zobowiązany do wypłaty odsetek z tytułu opóźnionej

wypłaty świadczenia rehabilitacyjnego w kwocie 1.341,08 zł od kwot określonych w

zaskarżonym wyroku tj. zawyżonych o kwotę 223,51 zł.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, gdyż objęty nią wyrok narusza prawo materialne.

Analiza wyroku objętego skargą nie pozwala przyjąć, iżby podana przez Sąd

podstawa prawna uzasadniała przypisaną skarżącemu organowi rentowemu

odpowiedzialność. Nie wynika ona z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca

5

1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie

choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2010 r. Nr 77, poz. 512 ze zm.). W niniejszej

sprawie odwołująca przebywała na świadczeniu rehabilitacyjnym w okresie od dnia

15 września 2010 r. do dnia 13 grudnia 2010 r. tj. przez okres trzech miesięcy

(dowód: decyzja ZUS z dnia 1 września 2010 r. znak […]). Sąd Okręgowy - Sąd

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B. przyznając świadczenie na dalszych 9

miesięcy przyjął w swoim rozstrzygnięciu, że wysokość świadczenia, pomimo że

nie dotyczy okresu pierwszych trzech miesięcy, będzie wynosiła 90% podstawy

wymiaru zasiłku chorobowego. Tym samym Sąd błędnie zastosował przepis art. 19

cyt. ustawy, zgodnie z którym świadczenie rehabilitacyjne wynosi 90% podstawy

wymiaru zasiłku chorobowego za okres pierwszych trzech miesięcy, 75% tej

podstawy za pozostały okres, a jeżeli niezdolność do pracy przypada w okresie

ciąży - 100% tej podstawy. W mniejszej sprawie zachodzi zatem podstawa do

stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego

Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B. z dnia 26 stycznia 2012 r. sygn. akt:

[…], skoro przy tak kategorycznych uregulowaniach ustawowych jakimi są przepisy

z zakresu ubezpieczeń społecznych nie jest możliwe wyprowadzenie w drodze

poprawnej ich wykładni takich skutków prawnych. Wykładni takiej, ignorującej

wyraźną treść przepisu, łatwo byłoby bowiem postawić zarzut wykładni contra

legem, albo działania będącego raczej tworzeniem prawa, niż jego stosowaniem.

W niniejszej sprawie świadczenie rehabilitacyjne zostało wypłacone w

kwocie brutto 13 996,80 zł. Różnica w wysokości świadczenia, które faktycznie

zostało wypłacone na podstawie prawomocnego wyroku a świadczenia które,

zgodnie z obowiązującymi przepisami powinno wynosić 75% podstawy wymiaru

zasiłku chorobowego wynosi 2.332,80 zł. Dodatkowo wskazać należy, że Zakład

Ubezpieczeń Społecznych wypłacił odwołującej odsetki od kwoty błędnie

ustalonego przez Sąd świadczenia.

Mając powyższe na uwadze skarżony wyrok Sądu Okręgowego Sądu Pracy

i Ubezpieczeń Społecznych w B. z dnia 26 stycznia 2012 r. nie został oparty na

prawie, z którego wynikałaby przypisana odpowiedzialność. Zasadnie zatem organ

rentowy zarzuca, że nie jest zgodny z prawem wyrok, z którego wynika

6

zobowiązanie niemające podstawy prawnej. Dlatego z powyższych motywów

orzeczono jak w sentencji na mocy art. 42411

§ 2 k.p.c.