III ARN 28/95

Wyrok z dnia 5 września 1995 r.

III ARN 28/95

Na podstawie art. 5 ustawy z dnia 4 października 1991 r., o zmianie nie-

których warunków przygotowania inwestycji budownictwa mieszkaniowego w

latach 1991-1995 oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 103, poz. 446 ze zm.)

dopuszczalne było jedynie wprowadzenie zmian w planie miejscowym w takim

trybie, który przewidziany został dla sporządzenia i uchwalanie planu

uproszczonego, nie zaś uchwalenia planu uproszczonego obok istniejącego

planu miejscowego.

Przewodniczący SSN: Andrzej Wróbel, Sędziowie SN: Teresa Flemming-Kulesza

(sprawozdawca), Adam Józefowicz, Jerzy Kwaśniewski, Janusz Łętowski,

Sąd Najwyższy, przy udziale prokuratora Waldemara Grudzieckiego, po roz-

poznaniu w dniu 5 września 1995 r. sprawy ze skargi Gminy i Miasta S. na rozstrzyg-

nięcie nadzorcze Wojewody Ł. z dnia 30 czerwca 1994 r. [...] w przedmiocie stwierdze-

nia nieważności uchwały w sprawie uchwalenia planu uproszczonego, na skutek rewizji

nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości [...] od wyroku Naczelnego Sądu

Administracyjnego-Ośrodek zamiejscowy w Łodzi z dnia 24 listopada 1994 r., [...]

u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Naczelnemu Sądowi

Administracyjnemu-Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi do ponownego rozpoznania.

U z a s a d n i e n i e

Uchwałą z dnia 23 maja 1994 r. [...] Rada Gminy i Miasta S. uchwaliła plan

uproszczony zagospodarowania przestrzennego pod budownictwo mieszkaniowe w

obrębie wsi K. i D.N.

W treści uchwały powołano się na art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca

1990 r. o samorządzie terytorialnym (Dz. U. Nr 16, poz. 95 ze zm.) w związku z art. 3

ust. 1 ustawy z dnia 4 października 1991 r. o zmianie niektórych warunków przygoto-

wania inwestycji budownictwa mieszkaniowego w latach 1991-1995 oraz o zmianie nie-

których ustaw (Dz. U. Nr 103, poz. 446 ze zm.).

Wojewoda Ł. postanowieniem z dnia 17 marca 1994 r. wszczął postępowanie w

sprawie stwierdzenia nieważności tej uchwały oraz wstrzymał jej wykonanie.

Następnie rozstrzygnięciem nadzorczym z 30 czerwca 1994 . na podstawie art.

91 ust. 1 powołanej wyżej ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym

stwierdził nieważność tejże uchwały. Zarzucił naruszenie wymienionego wyżej art. 3 ust.

1 ustawy z dnia 4 października 1991 r. o zmianie niektórych warunków przygotowania

inwestycji... poprzez uchwalenie planu uproszczonego, co jest niedopuszczalne w

sytuacji, gdy gmina posiada plan miejscowy.

Gmina i Miasto S. zaskarżyła opisane rozstrzygnięcie nadzorcze.

Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi wyrokiem z dnia

24 listopada 1994 r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze.

Zdaniem Sądu Administracyjnego wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia

nadzorczego spowodowane zostało "niewłaściwym sprecyzowaniem nazwy uchwały".

Główną treścią uchwały (§ 1 ust. 3 uchwały) są - zdaniem Naczelnego Sądu Adminis-

tracyjnego - zmiany ustaleń szczegółowych zawartych w miejscowym planie zagospoda-

rowania przestrzennego. Zamiarem Rady Gminy było uchwalenie zmian w planie

miejscowym w trybie planu uproszczonego, co wynika też z treści uchwały z dnia 27

października 1994 r. [...], w której sprostowano poprzednią uchwałę poprzez zastąpienie

zwrotu "plan uproszczony" zwrotem "zmiany miejscowego planu zagospodarowania

przestrzennego w trybie planu uproszczonego".

Sąd Administracyjny uznał, że nieprawidłowość uchwały rady gminy polegająca

jedynie na jej błędnym tytule (nazwie) nie może stanowić wystarczającej podstawy dla

organu nadzoru do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z

dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym, a najwyżej może stanowić podstawę

do wskazania nieprawidłowości w trybie art. 91 ust. 4 tejże ustawy.

Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną od omówionego wyroku.

Zarzucił mu rażące naruszenie prawa, w szczególności przepisów art. 207 § 2 pkt 1 w

związku z art. 216a k.p.a. oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 4 października 1991 r. o

zmianie niektórych warunków przygotowania inwestycji budownictwa mieszkaniowego w

latach 1991-1995 oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 103, poz. 446). Wniósł o

uchylenie zaskarżonego wyroku i o oddalenie skargi Gminy i Miasta S. na

rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Ł. z dnia 30 czerwca 1994 r., bądź o uchylenie

tego wyroku i przekazanie sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu-Ośrodek

Zamiejscowy w Łodzi do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona. W rozpoznawanej sprawie mają zas-

tosowanie przepisy rozdziału 2 ustawy z dnia 4 października 1991 r. o zmianie

niektórych warunków przygotowania inwestycji budownictwa mieszkaniowego w latach

1991-1995 oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 103, poz. 446 ze zm.), który

został skreślony przez art. 72 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu

przestrzennym (Dz. U. Nr 89, poz. 415).

Bezsporne jest i nie było kwestionowane w rozpoznawanej sprawie, że nie mogły

funkcjonować w gminie dwa plany zagospodarowania przestrzennego: miejscowy i

uproszczony. Art. 3 ust. 1 zdanie 2 wymienionej wyżej ustawy z dnia 4 października 1991

r. stanowił bowiem wyraźnie, że "w braku planu miejscowego, rada gminy może uchwalić

plan uproszczony". Uchwalenie planu uproszczonego niejako obok, czy niezależnie od

obowiązującego już planu miejscowego byłoby niedopuszczalne i należałoby stwierdzić

nieważność uchwały gminy wprowadzającej taki stan prawny.

Dopuszczalne natomiast, zgodnie z art. 5 omawianej ustawy, było dokonanie

zmian w planie miejscowym - z uwagi na potrzeby budownictwa mieszkaniowego - w

trybie, o którym mowa w art. 4, czyli w trybie przewidzianym dla sporządzenia planu

uproszczonego.

W art. 4 uregulowano sposób opracowania projektu i planu uproszczonego,

konieczne jego ustalenia, uzgodnienia projektu tego planu itd. Przepis ten należy

rozumieć w ten sposób, że powstanie potrzeb z zakresu budownictwa mieszkaniowego

może uzasadniać uchwalenie zmian w planie miejscowym, które to zmiany wprowadza

się w taki sam sposób, z zachowaniem takiej samej procedury i zasad, jakie

przewidziane są dla planu uproszczonego.

Uchwalenie zmian w planie miejscowym nie może polegać na uchwaleniu planu

uproszczonego. Uchwała rady gminy, aby była zgodna z prawem, musiałaby odnosić

się do planu miejscowego w tym sensie, że wskazywałaby, które jego postanowienia

ulegają zmianie.

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadzała się do tego, czy - z uwagi na

niejasne brzmienie uchwały Rady Gminy i Miasta S. z dnia 23 maja 1994 r. - dokonane

zostały tylko zmiany w planie miejscowym, czy też wprowadzono plan uproszczony

obok planu miejscowego, bez określenia, które ustalenia planu miejscowego ulegają

zmianie.

Istota spornego problemu nie polega zatem na nazwie uchwały i użytych w niej

zwrotach, wobec czego późniejsza uchwała, prostująca użytą terminologię, nie może

mieć istotnego znaczenia dla oceny słuszności rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody

Ł.

Istotna jest natomiast interpretacja treści uchwały z dnia 23 maja 1994 r.

Naczelny Sąd Administracyjny dokonując tej interpretacji zasadniczą wagę przywiązał

do zwrotu użytego w § 1 ust. 3, który brzmiał: "W związku z poprawkami zawartymi w

ust. 2 § 1 niniejszej uchwały zmienia, stosownie do tych ustaleń treść następujących

ustaleń szczegółowych: pkt 3-B/2; pkt 4-B/3..." itd.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zwrot "zmienia" oraz wymienione

poprawki odnoszą się do planu miejscowego to znaczy, że z tego fragmentu uchwały

ma wynikać, że dokonano na jej podstawie zmian w planie miejscowym. Z akt sprawy

nie wynika, by Naczelny Sąd Administracyjny dokonał oględzin samego planu, a zatem

by mógł stwierdzić o jakich poprawkach jest mowa w tym fragmencie uchwały. Jeżeli

bowiem poprawki i zmiany odnoszą się do planu miejscowego, rozumowanie Sądu

mogłoby być uznane za prawidłowe.

Jeżeli natomiast owe zmiany i poprawki odnoszą się do uchwalonego właśnie

planu uproszczonego, argumentacja ta byłaby wadliwa.

Oświadczenia skarżącej oraz pełnomocnika Wojewody Ł. składane w tym

przedmiocie na rozprawie przed Sądem Najwyższym były sprzeczne. Ponieważ Na-

czelny Sąd Administracyjny dokonał interpretacji uchwały, co do której zapadło zas-

karżone rozstrzygnięcie nadzorcze bez odniesienia się do jej istotnego załącznika (w

postaci planu, którego ta uchwała dotyczyła), Sąd Najwyższy uznał rewizję nadzwy-

czajną za uzasadnioną.

Od prawidłowej interpretacji uchwały zależy bowiem ocena czy doszło, czy też

nie doszło do naruszenia art. 3 ust. 1 w związku z art. 5 ustawy z dnia 4 października

1991 r.

W związku z powyższym należało uchylić wyrok Naczelnego Sądu Adminis-

tracyjnego i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, w toku którego konieczne

będzie dokonanie ponownej wykładni uchwały z uwzględnieniem oględzin planu,

którego ona dotyczy.

Z tych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na mocy art. 422 § 2 k.p.c.

========================================