II URN 38/95

Wyrok z dnia 14 września 1995 r.

II URN 38/95

Przeliczenie podstawy wymiaru emerytury żołnierza zawodowego na

podstawie art. 53 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu

emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz. U. z 1994 r., Nr 10, poz. 36)

następuje z uwzględnieniem dodatków stałych w wysokości wypłaconej w

ostatnim miesiącu służby.

Przewodniczący SSN: Teresa Romer, Sędziowie SN: Kazimierz Jaśkowski

(sprawozdawca), Jerzy Kuźniar,

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 14 września 1995 r., sprawy z wniosku

Edwarda S. przeciwko Wojskowemu Biuru Emerytalnemu w W. o wysokość emerytury

wojskowej, na skutek rewizji nadzwyczajnej Rzecznika Praw Obywatelskich [...] od

wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 1995 r. [...]

u c h y l i ł zaskarżony wyrok oraz poprzedzający go wyrok Sądu Wojewódz-

kiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 14 listopada 1994 r.,

[...] i sprawę przekazał temu Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.

U z a s a d n i e n i e

Rzecznik Praw Obywatelskich złożył rewizję nadzwyczajną od wyroku Sądu

Apelacyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 1995 r. [...] w sprawie Edwarda S. przeci-

wko Wojskowemu Biuru Emerytalnemu w W. Skarżący zarzucił temu wyrokowi rażące

naruszenie przepisu art. 53 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu

emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz. U. z 1994 r., Nr 10, poz. 36) i

wniósł o jego uchylenie oraz poprzedzającego go wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 14 listopada 1994 r. [...] oraz o

przekazanie sprawy temu Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.

Zdaniem skarżącego w obu wyrokach błędnie przyjęto, iż według powołanej wyżej

ustawy rewaloryzując emeryturę wojskową wnioskodawcy, przy obliczaniu podstawy

wymiary tego świadczenia, należny mu dodatek specjalny powinien być obliczany na

podstawie przeciętnej z ostatnich 12 miesięcy, a nie w kwocie przysługującej za ostatni

miesiąc służby.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przepis art. 53 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu

emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz. U. z 1994 r., Nr 10, poz. 36) sta-

nowi, że osobom, którym w dniu wejścia w życie ustawy przysługują emerytury i renty

na podstawie przepisów dotychczasowych, wysokość tych świadczeń ustala się na

nowo z urzędu, według zasad określonych w ustawie , z tym, że dotychczasowa pods-

tawa wymiaru świadczeń pieniężnych podlega przeliczeniu na stawki uposażenia

obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy w następujący sposób:

a) stawki uposażenia zasadniczego z dnia zwolnienia ze służby żołnierza

zastępuje się stawkami uposażenia zasadniczego z dnia wejścia w życie ustawy,

b) ustala się wskaźnik relacji: sumy miesięcznej kwoty dodatków o charakterze

stałym i miesięcznej równowartości nagrody rocznej lub premii do uposażenia

zasadniczego z dnia zwolnienia ze służby; wskaźnik ten wyraża się w procentach z

zaokrągleniem do setnych części procentu; do ustalenia powyższego wskaźnika

przyjmuje się dodatki o charakterze stałym, które stosownie do przepisów o uposażeniu

żołnierzy obowiązują w dniu wejścia z życie ustawy,

c) odtworzoną kwotę dodatków o charakterze stałym, nagrody rocznej lub premii

oblicza się mnożąc przeliczone na dzień wejścia w życie ustawy uposażenie

zasadnicze przez wskaźnik dodatków.

Dodatek specjalny jest dodatkiem o charakterze stałym w rozumieniu art. 53 ust.

1 pkt 3 lit. b wymienionej ustawy, co wynika wprost z przepisu § 4 pkt 2 zarządzenia Nr

64/ MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 lutego 1994 r. w sprawie przeliczenia

uposażenia dla celów rewaloryzacji wojskowych świadczeń emerytalno-rentowych

(Dziennik Rozkazów MON z 1994 r., poz. 17), wydanego na podstawie art. 53 ust. 7 tej

ustawy, w związku z § 1 ust. 1 pkt 4 zarządzenia Ministra Obrony Narodowej Nr

30/MON z dnia 10 kwietnia 1990 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego

żołnierzy (Dziennik Rozkazów MON z 1993 r., poz. 61).

Według wskazanego wyżej przepisu art 53 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 10

grudnia 1993 r. ustalenie wskaźnika relacji uzupełniających składników uposażenia do

uposażenia zasadniczego, następuje przez porównanie sumy składającej się z dwóch

rodzajów składników - miesięcznej kwoty dodatków o charakterze stałym i miesięcznej

równowartości nagrody rocznej lub premii - z uposażeniem zasadniczym z dnia

zwolnienia ze służby. Skoro przepis ten posługuje się dwoma różnymi określeniami tj.

"miesięcznej kwoty" i "miesięcznej równowartości", to każde z tych pojęć ma różną

treść. Trafnie wskazano w rewizji nadzwyczajnej, że pojęcie "kwoty miesięcznej"

oznacza kwotę wypłaconą w ostatnim miesiącu służby. Natomiast "miesięczną

równowartość" należy rozumieć jako przeciętną z ostatnich 12 miesięcy służby. Za

takim rozumieniem pojęcia "miesięcznej kwoty" przemawia także przepis art. 5 oma-

wianej ustawy, przyjmujący jako podstawę wymiaru emerytury lub renty uposażenie z

ostatniego stanowiska służbowego. Uposażenie zaś - według art. 2 ust. 1 ustawy z dnia

17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (jednolity tekst: Dz. U z 1992 r., Nr 5, poz.

18) - składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd Apelacyjny powołał się na przepis §

2 zarządzenia Ministra Obrony Narodowej nr 30/MON z dnia 8 kwietnia 1988 r. w

sprawie składników podstawy wymiaru emerytury lub renty wojskowej oraz świadczeń w

naturze uwzględnianych przy zmniejszaniu tych emerytur lub rent (Dziennik Rozkazów

MON z 1988 r., poz. 24) w brzmieniu nadanym przez zarządzenie Ministra Obrony

Narodowej Nr 78/MON z dnia 2 listopada 1989 r. (Dziennik Rozkazów MON z 1989 r.,

poz. 80). Według tego przepisu dodatek specjalny wlicza się do podstawy wymiaru

emerytury lub renty na podstawie wskaźnika relacji kwoty tego dodatku wypłaconej w

ostatnich 12 miesiącach, do kwoty uposażenia według stanowiska służbowego

wypłaconego w tym okresie. Przepis ten nie może mieć jednak zastosowania w

niniejszej sprawie. Przepis art. 58 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. stanowi bowiem, że

do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w tej ustawie pozostają w

mocy przepisy dotychczasowe, jeżeli nie są sprzeczne z ustawą. Ustawa ta, odmiennie

niż poprzednio obowiązująca ustawa z dnia 16 grudnia 1972 r. o zaopatrzeniu

emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (jednolity tekst: Dz. U. z 1983 r., Nr 29,

poz. 139 ze zm.), nie zawiera delegacji dla Ministra Obrony Narodowej do określenia

zasad wliczania do podstawy wymiaru emerytury dodatkowych składników uposażenia,

natomiast ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. zawiera w art. 53 ust. 7 delegację dla

Ministra Obrony Narodowej do określenia szczegółowych zasad przeliczenia

uposażenia, w wykonaniu której wydano wyżej cytowane zarządzenie z dnia 17 lutego

1994 r. Przepis § 4 tego zarządzenia, dotyczący wskaźnika relacji, o którym mowa w

art. 53 ust. 1 pkt 3 lit. b omawianej ustawy, nie przewiduje obliczania dodatków o

charakterze stałym na podstawie ich wysokości w okresie 12 miesięcy. Zarządzenie to

nie mogło zresztą wprowadzić takiego sposobu obliczania tych dodatków albowiem -jak

wyżej wskazano - według omawianej ustawy przy obliczaniu wskaźnika relacji z

przepisu art. 53 ust. 1 pkt 3 lit. b należy uwzględnić dodatki o charakterze stałym (w tym

i dodatek specjalny) w wysokości przysługującej żołnierzowi zawodowemu w ostatnim

miesiącu służby.

Z powyższych względów na podstawie art. 422 § 2 k.p.c. orzeczono jak w

sentencji.

========================================