I PZP 8/96

- 1 -

Uchwała z dnia 17 kwietnia 1996 r.

I PZP 8/96

Przewodniczący SSN: Teresa Romer, Sędziowie SN: Kazimierz Jaśkowski

(sprawozdawca), Walerian Sanetra,

Sąd Najwyższy, przy udziale prokuratora Stefana Trautsolta, w sprawie z

powództwa Ryszarda D. przeciwko Muzeum Ziemi P. w P. o nagrodę jubileuszową,

po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym dnia 17 kwietnia 1996 r. zagadnienia prawnego

przekazanego przez Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w

Gdańsku z siedzibą w Gdyni postanowieniem z dnia 30 stycznia 1996 r. [...] do rozs-

trzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.

Czy w sytuacji, gdy pracownik pracuje w dwóch zakładach pracy, z których jeden

stanowi zatrudnienie podstawowe, a uprawnienie emerytalne nabywa z tytułu

zatrudnienia dodatkowego, rozwiązanie podstawowego stosunku pracy można zak-

walifikować jako rozwiązanie stosunku pracy z powodu przejścia na emeryturę w ro-

zumieniu § 9 Zarządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1989 r. w

sprawie ustalania okresów uprawniających do nagrody jubileuszowej oraz zasad jej

obliczania i wypłacania (M. P. nr 44, poz. 358) ?

podjął następującą uchwałę:

Przepis § 9 zarządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia

1989 r. w sprawie ustalania okresów pracy i innych okresów uprawniających do

nagrody jubileuszowej oraz jej obliczania i wypłacania (M.P. Nr 44, poz. 358) ma

zastosowanie także wtedy, gdy powodem rozwiązania stosunku pracy jest

przejście na emeryturę, do której prawo powstało z tytułu innego zatrudnienia.

U z a s a d n i e n i e

Przedstawione w sentencji uchwały wątpliwości prawne Sądu Wojewódzkiego

powstały w następujących okolicznościach.

Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Gdyni oddalił powództwo Ryszarda D. skierowane

przeciwko Muzeum Ziemi P. w P. o zapłatę nagrody jubileuszowej za 30 lat pracy. Sąd

ten ustalił, że powód przepracował ponad 29 lat i mógłby nabyć prawo do tej nagrody,

gdyby miał do niego zastosowanie przepis § 9 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki

Socjalnej z dnia 23 grudnia 1989 r. w sprawie ustalania okresów pracy i innych okresów

uprawniających do nagrody jubileuszowej oraz zasad jej obliczania i wypłacania (M. P.

Nr 44, poz. 398). Według tego przepisu w razie rozwiązania stosunku pracy z powodu

przejścia na emeryturę lub rentę inwalidzką w związku z wypadkiem przy pracy lub

chorobą zawodową albo na rentę inwalidzką I lub II grupy z innych przyczyn niż

wypadek przy pracy lub choroba zawodowa - pracownikowi, któremu do nabycia prawa

- 2 -

do nagrody jubileuszowej brakuje mniej niż 12 miesięcy, licząc od dnia rozwiązania

stosunku pracy, nagrodę tę wypłaca się w dniu rozwiązania stosunku pracy. Powód był

bowiem zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy także w Szkole Podstawowej i

z tego tytułu nabył uprawnienia emerytalne na podstawie Karty Nauczyciela. Stosunek

pracy ze Szkołą został rozwiązany z dniem 31 lipca 1995 r., natomiast upływ okresu

wypowiedzenia złożonego przez powoda pozwanemu Muzeum nastąpił dnia 31 sierpnia

1995 r. Zdaniem Sądu I instancji nie została spełniona przesłanka dotycząca przyczyny

rozwiązania stosunku pracy. Powód nie nabył bowiem uprawnień emerytalnych z tytułu

pracy w pozwanym Muzeum, nie mógł zatem rozwiązać z nim stosunku pracy z

"powodu przejścia na emeryturę".

Wątpliwości Sądu II instancji wynikają stąd, iż w orzecznictwie Sądu Naj-

wyższego przyjmuje się, że w razie jednoczesnego trwania dwóch stosunków pracy

pracownik nabywa uprawnienia urlopowe dwutorowo, odrębnie dla każdego zatrudnie-

nia. W niniejszej sprawie powód nabył prawo do emerytury z tytułu pracy w dodat-

kowym miejscu pracy (Szkole) na mocy szczególnych przepisów normujących prawo

nauczycieli w tym zakresie w sposób uprzywilejowany, a nie na zasadach ogólnych z

tytułu pracy w pozwanym Muzeum. Zdaniem Sądu II instancji sformułowanie "z powodu

przejścia na emeryturę" jest pojęciowo węższe od określenia "w związku z przejściem

na emeryturę", co wskazuje na wymóg bezpośredniej zależności między rozwiązaniem

stosunku pracy a przejściem na emeryturę. Z drugiej strony należy jednak mieć na

uwadze, że przepisy § 9 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23

grudnia 1989 r. nie zawiera unormowań dotyczących dwutorowego nabywania

uprawnień z dwóch stosunków pracy co może przemawiać za uznaniem, że wobec

niewątpliwego związku przyczynowego między nabyciem prawa do emerytury a

rozwiązaniem stosunku pracy z pozwanym Muzeum powód nabył prawo do spornej

odprawy.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rozumienie słów lub zwrotów użytych w przepisach prawnych nie powinno

odbiegać - w procesie wykładni prawa - od ich potocznego znaczenia, chyba, że co

innego wynika z kontekstu normatywnego. Skoro zatem przepis § 9 zarządzenia

Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1989 r. jako jedną z przesłanek

wcześniejszego nabycia prawa do nagrody jubileuszowej przewiduje "rozwiązanie sto-

sunku pracy z powodu przejścia na emeryturę", to jest ona spełniona, gdy nastąpi

rozwiązanie stosunku pracy a przyczyną tego rozwiązania jest przejście na emeryturę.

Przepis ten nie wprowadza dodatkowych uwarunkowań w tym zakresie, na przykład w

postaci jego stosowania tylko do tego zakładu pracy, w którym praca wykonywana

bezpośrednio przed przejściem na emeryturę była podstawą nabycia uprawnień

emerytalnych. Nie ma w nim także wymogu, aby w przypadku pozostawania przez

pracownika w dwóch stosunkach pracy, rozwiązanie jednego z nich nastąpiło dokładnie

w tym samym terminie, co przejście na emeryturę i rozwiązanie drugiego stosunku

pracy. Nie jest także istotny wymiar czasu pracy oraz okoliczność, która strona

stosunku pracy dokonuje jego rozwiązania.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji.

- 3 -

========================================