II URN 23/96

Wyrok z dnia 5 września 1996 r.

II URN 23/96

W sprawie o przyznanie renty inwalidzkiej z tytułu wypadku przy pracy

dopuszczalne jest ustalenie przez Sądy (na podstawie opinii biegłych) czy

wnioskodawca jest w dalszym ciągu inwalidą z ogólnego stanu zdrowia, chociaż

inwalidztwo to zostało uprzednio stwierdzone i nie było kwestionowane.

Przewodniczący SSN: Teresa Romer, Sędziowie SN: Jerzy Kuźniar (sprawoz-

dawca), Janusz Łętowski.

Sąd Najwyższy, przy udziale prokuratora Witolda Bryndy, po rozpoznaniu w dniu

5 września 1996 r. sprawy z wniosku Zdzisława W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń

Społecznych-Oddziałowi w W. o rentę inwalidzką z tytułu wypadku przy pracy, na

skutek rewizji nadzwyczajnej Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego [...] od wyroku

Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 20

listopada 1995 r. [...]

o d d a l i ł rewizję nadzwyczajną.

U z a s a d n i e n i e

Decyzją z dnia 13 marca 1989 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w C.

przyznał wnioskodawcy Zdzisławowi W. prawo do świadczenia rehabilitacyjnego na

okres 12 miesięcy od dnia 16 grudnia 1988 r. do dnia 10 grudnia 1989 r. uwzględniając

orzeczenie Obwodowej Komisji Lekarskiej d/s Inwalidztwa i Zatrudnienia [...] w W.

Wniosek o przyznanie renty inwalidzkiej został załatwiony odmownie decyzją z dnia 13

lutego 1989 r.

Wobec ponowienia tego ostatniego wniosku, organ rentowy przyznał wnios-

kodawcy rentę inwalidzką według trzeciej grupy od dnia 11 grudnia 1989 r. na pods-

tawie orzeczenia komisji lekarskiej z dnia 4 stycznia 1990 r. zaliczającego go do tej

grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia.

W dniu 12 czerwca 1991 r. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Warszawie po rozpoz-

naniu sprawy z powództwa Zdzisława W. przeciwko Zakładowi Robót Górniczych "W."

w M. o uznanie zdarzenia za wypadek przy pracy, uwzględnił powództwo, ustalając że

zdarzenie, które miało miejsce w dniu 7 czerwca 1988 r. było wypadkiem przy pracy

(wyrok z dnia 12 czerwca 1991 r. [...]), w związku z czym wnioskodawca dochodził

przyznania renty inwalidzkiej z tytułu wypadku przy pracy.

Decyzją z dnia 5 czerwca 1992 r. organ rentowy odmówił przyznania tego

świadczenia w oparciu o orzeczenie komisji lekarskiej zaliczające wnioskodawcę w

dalszym ciągu do trzeciej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia i odmawiające

zaliczenia go do jakiejkolwiek grupy inwalidów w związku z wypadkiem przy pracy.

Decyzja ta nie została zaskarżona. Kontrolne badania lekarskie przeprowadzone w

1995 r. w dalszym ciągu nie dały podstaw do zaliczenia wnioskodawcy do żadnej grupy

inwalidów w związku z wypadkiem przy pracy, stąd też decyzją z dnia 31 lipca 1995 r.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w W. nie zmienił wysokości pobieranej renty.

Rozpoznając odwołanie od tej decyzji, Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpie-

czeń Społecznych w Warszawie wyrokiem z dnia 20 listopada 1995 r. oddalił je,

powołując się w uzasadnieniu na złożoną przez biegłych lekarzy (chirurga-ortopedę i

neurologa) opinię, w której rozpoznali oni u badanego niewielkie ograniczenie rucho-

mości w odcinku krzyżowym bez obecności zespołu korzeniowego, nie znajdując pods-

taw do zaliczenia odwołującego się do jednej z grup inwalidów tak w związku z

wypadkiem przy pracy, jak i z ogólnego stanu zdrowia.

Powyższy wyrok zaskarżył rewizją nadzwyczajną Pierwszy Prezes Sądu

Najwyższego i zarzucając rażące naruszenie § 8 rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i

Spraw Socjalnych z dnia 5 sierpnia 1983 r. w sprawie składu komisji lekarskich do

spraw inwalidztwa i zatrudnienia, trybu postępowania, trybu kierowania na badanie

przez te komisje oraz szczegółowych zasad ustalania inwalidztwa (Dz. U. Nr 47, poz.

214 ze zm.: Dz. U. z 1990 r. ,Nr 37, poz. 210) oraz art. 18 ustawy z dnia 12 czerwca

1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity

tekst: Dz. U. z 1983 r., Nr 30, poz. 144 ze zm.), wniósł o jego uchylenie oraz uchylenie

decyzji ZUS z dnia 31 lipca 1995 r. i przyznanie wnioskodawcy prawa do renty

inwalidzkiej wypadkowej "od daty stwierdzenia inwalidztwa z uwzględnieniem art. 101

ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu

emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.)". Według rewizji

nadzwyczajnej, wyłączną przyczyną inwalidztwa u zainteresowanego jest ucisk korzenia

nerwowego przez wypadnięty dysk, to natomiast zostało zakwalifikowane jako

następstwa wypadku przy pracy. "W tej sytuacji renta inwalidzka jest rentą z tytułu

wypadku przy pracy".

Poza rażącym naruszeniem prawa, doszło też do naruszenia interesu Rzeczy-

pospolitej Polskiej poprzez pozbawienie poszkodowanego wypadkiem przy pracy

pracownika, renty w należnej mu wysokości.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rewizja nadzwyczajna nie jest uzasadniona i nie zasługuje na uwzględnienie.

Nie jest wątpliwe, że w dniu 7 czerwca 1988 r. wnioskodawca jako ładowacz uległ

wypadkowi przy pracy, doznając w czasie załadunku płyt betonowych, wypadnięcia

dysku. W dniu 21 września 1988 r. wykonany został zabieg operacyjny polegający na

rewizji przestrzeni L4 - L5 i L5 - S1 i usunięciu zastarzałego częściowo wypadniętego

dysku z przestrzeni L5-S1. W rozpoznawanej sprawie zbadania wymagało czy obecny

stan zdrowia wnioskodawcy uzasadnia przyznanie renty inwalidzkiej z tytułu wypadku

przy pracy, skoro w myśl art. 18 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z

tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych pracownikowi, który w wyniku

wypadku przy pracy został zaliczony do jednej z grup inwalidów, przysługuje renta

inwalidzka. Inwalidą w rozumieniu ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu

emerytalnym pracowników i ich rodzin jest osoba częściowo lub całkowicie niezdolna do

wykonywania zatrudnienia z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności

organizmu. Ponieważ wnioskodawca pobierał rentę inwalidzką według III grupy z

ogólnego stanu zdrowia, w toku badań kontrolnych należało ustalić, czy stan jego

zdrowia w dalszym ciągu uzasadnia zaliczenie badanego do jednej z grup inwalidów, a

nadto, czy ewentualnie istniejące inwalidztwo pozostaje w związku przyczynowym z

przebytym wypadkiem przy pracy. Biegli sądowi lekarze: ortopeda-traumatolog oraz

neurolog w opinii złożonej dla potrzeb postępowania sądowego, rozpoznali u

wnioskodawcy niewielkie ograniczenie ruchomości kręgosłupa w odcinku krzyżowym

bez obecności zespołu korzeniowego, ustalając, że zmiany w organiźmie spowodowane

uciskiem korzenia nerwowego przez wypadnięty dysk, nie powodują nawet częściowej

niezdolności do pracy w stopniu uzasadniającym zaliczenie go do jakiejkolwiek grupy

inwalidów tak z tytułu wypadku przy pracy, jak i z ogólnego stanu zdrowia. Opinia ta, nie

zakwestionowana w toku postępowania przez strony, z merytorycznego punktu

widzenia nie budzi wątpliwości. Ocenia ona, stosownie do tezy dowodowej zawartej w

postanowieniu o przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłych, aktualny stan zdrowia

wnioskodawcy, stwierdzając że nie daje on obecnie podstaw do ustalenia inwalidztwa

jakiejkolwiek z grup. Odmienny pogląd zawarty w rewizji nadzwyczajnej, a

sprowadzający się do stwierdzenia istnienia inwalidztwa w dalszym ciągu, nie może być

uznany za trafny, wobec opinii biegłych i zawartych w niej odmiennych twierdzeń.

Nie można też uznać, że biegli przekroczyli swoje kompetencje skoro w myśl

przepisu § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia

5 sierpnia 1983 r. w sprawie składu komisji lekarskich do spraw inwalidztwa i

zatrudnienia, trybu postępowania, trybu kierowania na badanie przez te komisje oraz

szczegółowych zasad ustalania inwalidztwa, przy orzekaniu o inwalidztwie, komisje

obowiązane są do stwierdzania utraty lub ograniczenia zdolności do wykonywania

zatrudnienia oraz określania grupy inwalidów, do której zainteresowany ma być za-

liczony. Oznacza to także, że w postępowaniu o przyznanie renty inwalidzkiej z tytułu

wypadku przy pracy nie jest wyłączone ustalanie, czy w dalszym ciągu istnieje uprzed-

nio stwierdzone inwalidztwo z ogólnego stanu zdrowia, nawet gdy w toku postępowania

nie jest ono kwestionowane, a badaniu podlega tylko istnienie inwalidztwa w związku z

wypadkiem przy pracy. Skoro w rozpoznawanej sprawie ustalono, w oparciu o

przeprowadzone dowody, ocenione przez Sąd po myśli art. 233 § 1 KPC, że

wnioskodawca nie kwalifikuje się do zaliczenia do jednej z grup inwalidzkich, tak

wskutek wypadku przy pracy, jak i z ogólnego stanu zdrowia, to brak prawnych podstaw

do zmiany zaskarżonej decyzji organu rentowego.

Wszystkie te okoliczności dają podstawę do stwierdzenia niezasadności rewizji

nadzwyczajnej, wobec nietrafności podniesionych w niej zarzutów i uzasadniają jej

oddalenie po myśli art. 421 § 1 KPC.

========================================