II URN 34/96

Wyrok z dnia 24 października 1996 r.

II URN 34/96

Pominięcie przez są dowodu z opinii biegłych, stwierdzającej związek

inwalidztwa z wypadkiem przy pracy i przyznanie wnioskodawcy renty inwa-

lidzkiej z ogólnego stanu zdrowia, należy potraktować jako sprzeczność istotnych

ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, skoro z

treści opinii biegłego wynika co innego niż zostało ustalone przez sąd.

Przewodniczący SSN: Teresa Romer, Sędziowie: SN Jerzy Kuźniar

(sprawozdawca), SA Zbigniew Myszka.

Sąd Najwyższy, z udziałem prokuratora Prokuratury Krajowej Jana Szewczyka,

po rozpoznaniu w dniu 24 października 1996 r. sprawy z wniosku Józefa J. przeciwko

Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w K. o rentę inwalidzką z tytułu

wypadku przy pracy, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości [...] od

wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Koszalinie z

dnia 31 maja 1995 r. [...]

u c h y l i ł zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Wojewódzkiemu-

Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Koszalinie do ponownego rozpoznania.

U z a s a d n i e n i e

Wnioskodawca Józef J., urodzony 17 lutego 1954 r. dochodził początkowo

przyznania renty inwalidzkiej z ogólnego stanu zdrowia dla członka rolniczej spółdzielni

produkcyjnej.

Decyzją z dnia 29 listopada 1990 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w

K. uwzględnił wniosek i przyznał rentę inwalidzką według III grupy od dnia 8

października 1990 r., tj. od dnia złożenia wniosku, realizując jej wypłatę od dnia 3 lis-

topada 1990 r., to jest od rozwiązania umowy o pracę.

Obwodowa i Wojewódzka Komisje Lekarskie do Spraw Inwalidztwa i Zatrud-

nienia ustaliły, że wnioskodawca jest inwalidą III grupy z ogólnego stanu zdrowia od

lipca 1990 r. [...]. W aktach rentowych wnioskodawcy znajduje się protokół ustalenia

okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy, z którego wynika, że w dniu 10 lipca 1978

r. uległ on wypadkowi przy pracy, doznając "złamania drugiego kręgu lędźwiowego", co

spowodowało powstanie długotrwałego uszczerbku na zdrowiu w wysokości 15%

(orzeczenie OKiZ [...] w K. z dnia 6 lutego 1979 r.).

W roku 1994 Józef J. wystąpił z nowym wnioskiem o przyznanie renty inwa-

lidzkiej z tytułu wypadku przy pracy, zaś organ rentowy decyzją z dnia 10 marca 1994 r.

odmówił przyznania tego świadczenia i wstrzymał z dniem 1 kwietnia 1994 r. wypłatę

dotąd wypłacanej renty inwalidzkiej z ogólnego stanu zdrowia, wobec orzeczenia WKiZ

[...] w K. nie zaliczającego wnioskodawcy do żadnej z grup inwalidów z tytułu wypadku

przy pracy i z ogólnego stanu zdrowia.

Odwołanie wnioskodawcy od tych decyzji zostało oddalone wyrokiem Sądu

Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Koszalinie z dnia 6 września

1994 r. [...]

Kolejny wniosek o przyznanie renty inwalidzkiej, został negatywnie załatwiony

decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w K. z dnia 16 grudnia 1994 roku.

Po rozpoznaniu odwołania wnioskodawcy, Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w Koszalinie wyrokiem z dnia 31 maja 1995 r., zmienił

powyższą decyzję i przyznał odwołującemu się rentę inwalidzką według III grupy z

ogólnego stanu zdrowia od dnia 3 listopada 1994 r., podzielając opinię biegłych sądo-

wych co do inwalidztwa, pomijając jednak, że według opinii, inwalidztwo zostało spo-

wodowane wypadkiem przy pracy w roku 1978.

Powyższy wyrok zaskarżył rewizją nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości i

zarzucając rażące naruszenie prawa, tj. art. 3 § 2 i 278 § 1 KPC oraz art. 18 ustawy z

dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób

zawodowych (jednolity tekst: Dz. U. z 1983 r., Nr 30, poz. 144 ze zm.), a nadto narusze-

nie interesu Rzeczypospolitej Polskiej, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy

Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania. Wyrokując w sprawie, Sąd

pominął opinię biegłych co do przyczyn stwierdzonego inwalidztwa, jego związku z

wypadkiem przy pracy. Opinia ta nie zawiera daty powstania inwalidztwa, stąd materiał

dowodowy wymaga uzupełnienia, gdyż "wnioskodawcy może ewentualnie przysługiwać

renta inwalidzka wypadkowa już od 7 września 1994 r., to jest od następnego dnia po

dacie wydania wyroku przez Sąd Wojewódzki w dniu 6 września 1994 r.". Pozbawienie

pracownika zagwarantowanych prawem świadczeń narusza także interes

Rzeczypospolitej Polskiej i dlatego rozpatrzeniu rewizji nie stoi na przeszkodzie upływ

terminu przewidzianego w art. 421 § 2 KPC.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rozpatrywany w sprawie wniosek Józefa J. o przyznanie renty inwalidzkiej,

złożony został w dniu 3 listopada 1994 r., po prawomocnym oddaleniu przez Sąd

Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Koszalinie odwołania wniosko-

dawcy od decyzji organu rentowego z dnia 10 marca 1994 r. odmawiającej przyznania

renty inwalidzkiej z tytułu wypadku przy pracy, jakiemu wnioskodawca uległ w dniu 10

lipca 1978 r. i wstrzymującej wypłatę renty inwalidzkiej według III grupy z ogólnego

stanu zdrowia, wypłaconej od dnia 3 listopada 1990 r. (wyrok z dnia 6 września 1994

r.[...]).

Wobec odwołania wnioskodawcy od negatywnej decyzji organu rentowego z

dnia 16 grudnia 1994 r., Sąd Wojewódzki dopuścił dowód z opinii biegłych lekarzy:

internisty, neurologa, chirurga ortopedy i psychiatry dla ustalenia, czy odwołujący się

"jest inwalidą którejkolwiek z grup i od kiedy", pomijając, że sporne było również, czy

ewentualne inwalidztwo, pozostawało w związku z wypadkiem przy pracy.

W złożonej opinii z dnia 30 marca 1995 r. biegli rozpoznali u badanego między

innymi przebyte złamanie kręgu L2 ze zniekształceniem oraz zwężenie kanału

kręgowego na wysokości tego kręgu z objawami chromania [...], co czyni wnioskodawcę

niezdolnym do wykonywania ciężkich prac fizycznych i uzasadnia zakwalifikowanie go

do III grupy inwalidów w związku z wypadkiem przy pracy w 1978 roku.

Podzielając opinię biegłych co do istnienia u odwołującego się inwalidztwa III

grupy, Sąd przeoczył jednak konkluzję opinii o związku inwalidztwa z przebytym wypad-

kiem przy pracy, przyznając dochodzone świadczenie od dnia 3 listopada 1994 r. z

ogólnego stanu zdrowia. Powyższe przeoczenie (Sąd bowiem nie zakwestionował opinii

biegłych również w części dotyczącej związku stwierdzonego inwalidztwa z przebytym

wypadkiem przy pracy), stanowi sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią

zebranego materiału, skoro z treści dowodu z opinii biegłych wynika co innego niż

zostało przyjęte. W takim stanie rzeczy wyrok nie może być uznany za trafny. Jednak

brak podstaw - w materiale sprawy - do zmiany tego wyroku i orzeczenia co do

meritum. W opinii biegłych nie została bowiem podana data wystąpienia inwalidztwa w

sensie pogorszenia stanu zdrowia w stosunku do stwierdzonego w toku postępowania

sądowego [...] (wówczas skutkiem wypadku przy pracy inwalidztwo) jeszcze nie było. Z

uzasadnienia opinii zdaje się wynikać, że inwalidztwo istnieje od 1978 r., to jest od daty

wypadku, wtedy bowiem doszło do złamania kręgu, ale opinia w tej części nie odnosi

się do odmiennych twierdzeń biegłych, zawartych w opinii wydanej dla potrzeb

postępowania zakończonego wydaniem wyroku w dniu 6 września 1994 r. Nie

wyjaśnienie tej okoliczność wymaga stosownego uzupełnienia postępowania sądo-

wego, skoro wefług daty wniosku (3 listopad 1994 r.) nie jest wykluczone przyznanie

prawa do renty inwalidzkiej wypadkowej już od dnia 7 września 1994 r. (art. 99 ustawy z

dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin - Dz. U.

Nr 40, poz. 267 ze zm.).

Pozbawienie wnioskodawcy należnych według prawa świadczeń z ubezpieczenia

społecznego na skutek rażącego naruszenia prawa, narusza równocześnie interes

Rzeczypospolitej Polskiej, co uzasadnia uwzględnienie rewizji nadzwyczajnej mimo

upływu terminu określonego w art. 421 § 2 KPC.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji po myśli art. 422 § 2 KPC.

========================================