I PKN 12/96

Wyrok z dnia 20 listopada 1996 r.

I PKN 12/96

Przepis art. 213 § 2 KPC w brzmieniu sprzed dnia 1 lipca 1996 r. dawał

sądowi podstawę do badania w oparciu o zebrany materiał dowodowy, czy

uznanie pozwu było uzasadnione w okolicznościach faktycznych sprawy i w

świetle obowiązujących przepisów prawa.

Przewodniczący SSN: Maria Mańkowska (sprawozdawca), Sędziowie SN: Józef

Iwulski, Walerian Sanetra.

Sąd Najwyższy, z udziałem Prokuratora Prokuratury Krajowej Iwony

Kaszczyszyn, po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 1996 r. sprawy z powództwa Urszuli

K. przeciwko [...] Trustowi Kapitałowo-Inwestycyjnemu SA w R. o wynagrodzenie za

pracę i ekwiwalent za urlop, na skutek kasacji Ministra Sprawiedliwości [...] od wyroku

Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie z dnia 12

marca 1996 r. [...]

u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu-

Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie do ponownego rozpoznania.

U z a s a d n i e n i e

Powódka Urszula K. w pozwie przeciwko [...] Trustowi Kapitałowo-Inwesty-

cyjnemu SA w R. dochodziła zapłaty wynagrodzenia za okres trzech miesięcy, tj. za

styczeń, luty i marzec 1995 r., ekwiwalentu za jeden miesiąc urlopu wypoczynkowego

oraz wydania świadectwa pracy podając, że była zatrudniona u strony pozwanej,

ostatnio na stanowisku Prezesa Zarządu pozwanej Spółki.

Strona pozwana uznała powództwo.

Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie uwzględnił

powództwo w całości, wyrok nie został zaskarżony przez strony, a wobec braku

stosownego wniosku nie został uzasadniony.

Powyższy wyrok zaskarżył Minister Sprawiedliwości w drodze kasacji na

podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępo-

wania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i

Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy

o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr

43, poz. 189) zarzucając rażące naruszenie art. 213 § 2 KPC, art. 232 i 316 § 1 KPC i

wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu-Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w

Rzeszowie.

Sąd Najwyższy uznał, że kasacja jest w pełni uzasadniona. Uznanie powództwa

przez nowego Prezesa Zarządu pozwanej Spółki, który uczynił to na pierwszej

rozprawie przed Sądem Rejonowym, a na kolejne rozprawy wyznaczone przez Sąd

Wojewódzki nie stawił się, pomimo prawidłowego zawiadomienia ich o terminach

rozprawy, nie mogło stanowić podstawy wydania orzeczenia w niniejszej sprawie.

Uznanie pozwu, jako odnoszące się zarówno do podstawy prawnej, jak i

faktycznej zgłoszonego żądania, stanowiło akt dyspozycyjny, lecz o ograniczonym

znaczeniu. Podlegało ono kontroli co do zgodności z obowiązującym stanem prawnym i

obiektywnie istniejącym stanem faktycznym. Przeprowadzenie kontroli powinno być

poprzedzone wyjaśnieniem w niezbędnym zakresie elementów stanu faktycznego i

właściwej w świetle przepisów prawa materialnego podstawy zgłoszonego i uznanego

żądania. Dopiero wynik takich prawidłowo dokonanych czynności pozwalał na

rozeznanie w "okolicznościach sprawy" w rozumieniu przepisu art. 213 § 2 KPC i

stanowił dostateczną podstawę wyrażenia oceny, co do znaczenia, jakie może odegrać

akt uznania pozwu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 września 1983 r., III CRN

188/83, OSNCP 1984 z.4 poz. 60, wyrok z dnia 28 października 1976 r., III CRN

232/76, OSNCP 1977 z. 5 -6 poz. 101).

Zgodnie z art. 213 § 2 KPC Sąd wydając wyrok w niniejszej sprawie nie był

związany uznaniem pozwu, w przeciwieństwie do treści art. 213 § 2 KPC w brzmieniu

przewidzianym ustawą z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywil-

nego... (Dz. U. Nr 43, poz. 189), który stanowi, że sąd jest związany uznaniem po-

wództwa, chyba że uznanie jest sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecz-

nego albo zmierza do obejścia prawa. Dawne brzmienie art. 213 § 2 KPC, dawało

sądowi podstawę do badania w oparciu o materiał dowodowy zebrany w sprawie, czy

uznanie pozwu znajdowało uzasadnienie w okolicznościach faktycznych sprawy i

obowiązujących przepisach prawa. Tymczasem w aktach sprawy brak jest nawet akt

osobowych.

Sąd nie badał zatem istotnych okoliczności sprawy, chociaż sama powódka na

rozprawie w dniu 12 grudnia 1995 r. podała, że "poza przedłożonymi przez nią

dokumentami, żadnych innych dokumentów związanych z jej aktami osobowymi nie

ma, gdyż ja byłam właścicielką [...] Trustu Kapitałowo Inwestycyjnego SA w R. i nie

przywiązywałam wagi do dokumentów" .

Ograniczenie w tej sytuacji postępowania dowodowego do przesłuchania

powódki w charakterze strony i kserokopii dokumentów przedłożonych przez powódkę

rażąco narusza art. art. 213 § 2, 232 i 316 § 1 KPC , zwłaszcza iż Sądowi było wiadome

z akt niniejszej sprawy, że przeciwko [...] Trustowi Kapitałowo Inwestycyjnemu SA w R.

toczy się postępowanie w Prokuraturze Wojewódzkiej w R. i cała dokumentacja tegoż

Trustu jest zabezpieczona w związku z doniesieniem o popełnieniu przestępstwa na

szkodę kilku tysięcy osób, przez przyjmowanie lokat pieniężnych i prowadzenie

działalności parabankowej, narażającej klientów na utratę oszczędności.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 393

13

§ 1 KPC Sąd Najwyższy

orzekł, jak w sentencji.

========================================