II UKN 20/96

Wyrok z dnia 8 stycznia 1997 r.

II UKN 20/96

Ra ce naruszenie przez s d orzekaj cy art. 3 ' 2 KPC

(przed zmian ) mo e uzasadnia kasacj z o on przez uprawnione

podmioty w trybie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o

zmianie Kodeksu post powania cywilnego ... (Dz. U. Nr 43, poz.

189).

Przewodnicz cy SSN: Stefania Szyma ska, S dziowie SN: Jerzy

Ku niar (sprawozdawca), Maria Ma kowska.

S d Najwy szy, z udzia em prokuratora Prokuratury Krajowej

Jana Szewczyka, po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 1997 r. sprawy z

wniosku Zenona R. przeciwko Zak adowi Ubezpiecze Spo ecznych-

Oddzia owi w A. o rent inwalidzk , na skutek kasacji Rzecznika

Praw Obywatelskich [...] od wyroku S du Wojewódzkiego-S du Pracy

i Ubezpiecze Spo ecznych w Bia ymstoku z dnia 25 kwietnia 1996

r. [...]

u c h y l i zaskar ony wyrok i spraw przekaza S dowi

Wojewódzkiemu-S dowi Pracy i Ubezpiecze Spo ecznych w

Bia ymstoku do ponownego rozpoznania.

U z a s a d n i e n i e

Wnioskodawca Zenon R. dochodzi przyznania renty

inwalidzkiej z ogólnego stanu zdrowia, przedk adaj c

za wiadczenie lekarskie stwierdzaj ce stan po wypadni ciu j dra

galaretowego L5 - S1 z obustronn rw kulszow , stan po usuni ciu

kotki prawego stawu kolanowego oraz chorob wrzodow

dwunastnicy oraz powo uj c si na ponad 12-letni okres

zatrudnienia, w tym ponad 6 lat w ostatnim dziesi cioleciu.

Decyzj z dnia 19 pa dziernika 1995 r. Zak ad Ubezpiecze

Spo ecznych Inspektorat w G. odmówi przyznania wiadczenia wobec

orzecze Obwodowej i Wojewódzkiej Komisji Lekarskich do spraw

Inwalidztwa i Zatrudnienia nie zaliczaj cych wnioskodawcy do

adnej z grup inwalidzkich.

S d Wojewódzki-S d Pracy i Ubezpiecze Spo ecznych w

Bia ymstoku, rozpoznaj c odwo anie wnioskodawcy, przeprowadzi

dowód z opinii bieg ych lekarzy neurologa, gastrologa i ortopedy

dla ustalenia, czy ubiegaj cy si o wiadczenie jest inwalid i

czy ewentualne inwalidztwo powsta o w okresie zatrudnienia lub w

ci gu 18 miesi cy od ustania zatrudnienia, czyli od 3 czerwca

1992 r. W z o onej opinii biegli zaliczyli badanego do trzeciej

grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia po rozpoznaniu

dyskopatii L5 - S1 z objawami rwy kulszowej lewostronnej, stanu po

usuni ciu obu kotek, wtórnych zmian zwyrodnieniowych kolan i

resekcji o dka z powodu przewlek ej choroby wrzodowej,

przyjmuj c, e inwalidztwo nie powsta o w okresie zatrudnienia,

to jest od 19 sierpnia 1977 r. do 31 sierpnia 1989 r. i od 1

lutego 1990 r. do 3 czerwca 1992 r., a istnieje od lipca 1995 r.

Opinia ta, zaakceptowana przez S d, spowodowa a oddalenie

odwo ania (wyrok S du Wojewódzkiego z dnia 25 kwietnia 1996 r.

[...]).

Powy szy wyrok zaskar y kasacj Rzecznik Praw Obywatelskich

i zarzucaj c ra ce naruszenie art. 3 , 316 KPC w zwi zku z art.

32 pkt 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu

emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze

zm.), art. 2 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 17 pa dziernika 1991 r. o

rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i

rent oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 104, poz. 450 ze

zm.) oraz art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o

zatrudnieniu i przeciwdzia aniu bezrobociu (Dz. U. z 1995 r., Nr

1, poz. 1) wniós o uchylenie zaskar onego wyroku i przekazanie

sprawy S dowi Wojewódzkiemu-S dowi Pracy i Ubezpiecze

Spo ecznych w Bia ymstoku do ponownego rozpoznania. Wobec

nieprecyzyjnie sformu owanej tezy dowodowej przez S d Wojewódzki

biegli nie badali, czy inwalidztwo wnioskodawcy powsta o w ci gu

18 miesi cy od ustania zatrudnienia, to jest w czasie od 3

czerwca 1992 r. do 3 grudnia 1993 r., ograniczaj c si do

stwierdzenia, e inwalidztwo nie powsta o w czasie zatrudnienia,

a istnieje od lipca 1995 r.

Pojawi a si nadto nowa, nieznana S dowi okoliczno , wed ug

której wnioskodawca od 8 wrze nia 1992 r. do 31 grudnia 1993 r. i

od 11 maja do 30 czerwca 1994 r. pobiera zasi ek dla

bezrobotnych, okres ten za wlicza si do okresów sk adkowych,

stosownie do art. 2 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 17 pa dziernika

1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent... w zwi zku z art. 30

ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu... W

takiej sytuacji 18 miesi czny okres wymieniony w art. 32 pkt 3

ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. liczy si od dnia zaprzestania

pobierania zasi ku dla bezrobotnych, to jest od dnia 30 czerwca

1994 r. i up yn 30 grudnia 1995 r. Przyjmuj c opini bieg ych

co do daty powstania inwalidztwa wnioskodawcy (lipiec 1995 r.),

stwierdzi trzeba, e po spe nieniu pozosta ych przes anek

ustawowych naby by on prawo do renty inwalidzkiej, to natomiast

uzasadnia kasacj .

S d Najwy szy zwa y , co nast puje:

Kasacja jest uzasadniona, bior c pod uwag podniesiony w

niej zarzut naruszenia art. 3 ' 2 KPC (w dawnym brzmieniu) w

zwi zku z art. 32 pkt 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o

zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40,

poz. 267 ze zm.) oraz art. 2 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 17

pa dziernika 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach

ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U.

Nr 104, poz. 450 ze zm.) w zwi zku z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia

14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdzia aniu bezrobociu

(Dz. U. z 1995 r., Nr 1, poz. 1).

Jednym z warunków koniecznych dla przyznania renty

inwalidzkiej, jest - w my l art. 32 pkt 3 ustawy o z.e.p. - aby

inwalidztwo powsta o w czasie zatrudnienia lub w okresie

równorz dnym z okresem zatrudnienia, albo nie pó niej ni w ci gu

18 miesi cy od ustania tych okresów. Po wej ciu w ycie ustawy z

dnia 17 pa dziernika 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent...

warunek ten uwa a si za spe niony tak e wtedy, je eli

inwalidztwo powsta o w okresie, o którym mowa w art. 2 ust. 2 pkt

6 ustawy o rewaloryzacji, albo nie pó niej ni w ci gu 18

miesi cy od ustania tych okresów (art. 6 ust. 2 ustawy o

rewaloryzacji emerytur i rent). Jak wynika z przed o onego

za wiadczenia Rejonowego Urz du Pracy w G. z dnia 4 stycznia 1995

r., wnioskodawca w okresie od 8 wrze nia 1992 r. do 31 grudnia

1993 r. i od 11 maja do 30 czerwca 1994 r. pobiera zasi ek dla

bezrobotnych, który to okres podlega wliczeniu do okresów

sk adkowych jako "okres czasowego pozostawania bez pracy...z

powodu niemo no ci jej otrzymania..., w tym okresy pobierania

zasi ków dla bezrobotnych" (art. 2 ust. 2 pkt 6 ustawy o

rewaloryzacji...).

W okoliczno ciach sprawy konieczne by o w zwi zku z tym

ustalenie, czy inwalidztwo wnioskodawcy powsta o nie tylko w

okresach wskazanych przez S d, ale i nie pó niej ni w ci gu 18

miesi cy licz c od dnia 30 czerwca 1994 r., to jest od zaprzesta-

nia pobierania zasi ku dla bezrobotnych, do 30 grudnia 1995 r.

Przyjmuj c opini bieg ych co do daty powstania inwalidztwa -

lipiec 1995 r. stwierdzi nale y, e warunek okre lony w art. 32

pkt 3 ustawy o z.e.p. by by spe niony, st d te gdyby ubiegaj cy

si o wiadczenie wykaza wymagany okres zatrudnienia (art. 32

pkt 2 ustawy o z.e.p.), mia by prawo do dochodzonej renty inwa-

lidzkiej. Okoliczno ta nie by a przez S d badana, skoro nie

by o mu znane za wiadczenie Urz du Pracy z dnia 4 stycznia 1995

r. o pobieraniu przez wnioskodawc zasi ku dla bezrobotnych.

W czasie rozpoznawania sprawy obowi zywa jeszcze ' 2 art. 3

KPC, w my l którego s d powinien d y do wszechstronnego

zbadania wszystkich istotnych okoliczno ci sprawy, podejmuj c -

tak e z urz du - czynno ci dopuszczalne wed ug stanu sprawy

(obowi zek ustalania prawdy obiektywnej). Przepis ten nak ada na

S d obowi zek inspirowania stron do wysuwania odpowiednich

twierdze faktycznych i dowodów na ich poparcie, oraz pouczenia

ich w my l art. 5 KPC. Naruszenie tego obowi zku spowodowa o

pomini cie istotnej dla rozstrzygni cia sprawy okoliczno ci i

zamkni cia rozprawy mimo niedostatecznego wyja nienia sprawy.

Wszystko to czyni kasacj zasadn i powoduje uchylenie

zaskar onego wyroku i przekazanie sprawy S dowi pierwszej

instancji do ponownego rozpoznania stosownie do art. 39313

' 1

KPC.

========================================