II UKN 55/96

Wyrok z dnia 14 stycznia 1997 r.

II UKN 55/96

Skazanie i osadzenie w łagrze osoby cywilnej nie pozbawia jej możliwości

uzyskania prawa do renty inwalidy wojennego, jeżeli inwalidztwo jest nas-

tępstwem pobytu w łagrze (przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o

kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i

okresu powojennego - Dz. U. Nr 17, poz. 75 ze zm.)

Przewodniczący SSN: Teresa Romer (sprawozdawca), Sędziowie SN: Andrzej

Kijowski, Maria Tyszel.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 1997 r. sprawy z wniosku

Waldemara K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w B. o rentę

inwalidzką kombatancką, na skutek kasacji pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego

w Białymstoku z dnia 9 października 1996 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

U z a s a d n i e n i e

Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w B. wniósł kasację od wyroku Sądu

Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku z dnia 9

października 1996 r.

Wyrokiem tym Sąd II instancji oddalił rewizję organu rentowego od wyroku Sądu

Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku, którym Sąd

Wojewódzki uchylił decyzję organu rentowego i przekazał sprawę temu organowi do

ponownego rozpoznania celem ustalenia, czy wnioskodawca jest inwalidą w związku z

pobytem w łagrze. Organ rentowy odmówił wnioskodawcy prawa do renty inwalidzkiej

wojennej na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach

oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

(Dz. U. z 1991 r. Nr 17, poz. 75 ze zm.). Organ rentowy prezentował stanowisko, że

świadczenia przewidziane w tej ustawie nie przysługują wnioskodawcy , albowiem

został deportowany i osadzony w łagrze jako osoba cywilna.

Sąd Wojewódzki na podstawie materiału dowodowego ustalił, że wnioskodawca

został w kwietniu 1940 r. deportowany z rodziną do ZSRR, przebywał tam do 1946 r., a

za odmowę przyjęcia obywatelstwa radzieckiego skazano go na pobyt w łagrze w latach

1942-1943. Sąd uznał, że wnioskodawca jest uprawniony do świadczeń przewidzianych

w przytoczonej wyżej ustawie i sprawę przekazał organowi rentowemu celem ustalenia

związku inwalidztwa wnioskodawcy z pobytem w łagrze.

Sąd Apelacyjny, oddalając zaskarżonym wyrokiem rewizję organu rentowego,

podkreślił, że fakt deportacji wnioskodawcy został udowodniony zeznaniami świadków,

zaświadczeniem Związku Sybiraków oraz Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób

Represjonowanych. Sąd Apelacyjny zwrócił uwagę, że przepisami ustawy z dnia 24

stycznia 1991 r. o kombatantach zostały objęte także osoby cywilne będące ofiarami

represji wojennych i okresu powojennego, a odmienne rozumowanie organu rentowego

narusza przepisy tej ustawy.

W kasacji organ rentowy zarzucił wyrokowi Sądu II instancji naruszenie prawa

materialnego - art. 12 ust. 4. Organ rentowy nie określił w jakiej ustawie przepis został

naruszony. Dopiero z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że chodzi o art. 12 ust. 4

ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących

ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 17, poz. 75 ze zm.).

Zdaniem organu rentowego brak jest podstaw do uznania, że wnioskodawca posiada

uprawnienia określone w art. 12 ust. 4 ustawy o kombatantach.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:

W aktach rentowych znajduje się na zaświadczenie Urzędu do Spraw Kom-

batantów i Osób Represjonowanych potwierdzające fakt deportacji wnioskodawcy do

ZSRR od kwietnia 1940 r. do lutego 1946 r. W zaświadczeniu powołano art. 4 uprzed-

nio wymienionej ustawy o kombatantach. Sąd Wojewódzki na podstawie zeznań

przesłuchanych świadków ustalił, że w trakcie deportacji wnioskodawca został skazany i

osadzony w łagrze Tasty w latach 1942-43.

Kasacyjny zarzut naruszenia przez Sąd Apelacyjny art. 12 ust. 4 ustawy o

kombatantach jest nieuzasadniony. Przepis ten określa bowiem kompetencje komisji

lekarskiej do spraw inwalidztwa i zatrudnienia w zakresie ustalania związku zranień i

kontuzji, obrażeń i chorób, a także inwalidztwa z pobytem w miejscach, o których

między innymi mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1,2,3 lit. a oraz pkt 4.

Sądy obu instancji nie zajmowały się ustaleniami tego rodzaju, a tym samym nie

naruszyły tego przepisu. Sąd Wojewódzki uchylił zaskarżoną decyzję celem umoż-

liwienia komisji lekarskiej do spraw inwalidztwa i zatrudnienia dokonania ustaleń

odpowiednio do treści art. 12 ust. 4 ustawy o kombatantach. Dlatego też zarzut

naruszenia tego przepisu nie jest uzasadniony.

Zgodnie z art. 393

11

KPC Sąd Najwyższy rozpatruje sprawę w granicach kasacji,

a z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania.

Dlatego też Sąd Najwyższy uznał, ze kasacja nie ma usprawiedliwionych

podstaw, gdyż nie doszło do naruszenia art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r.

o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i

okresu powojennego (Dz. U. Nr 17, poz. 75 ze zm.) i na mocy art. 393

12

KPC orzekł jak

w sentencji.

========================================