II UKN 77/96

Wyrok z dnia 18 lutego 1997 r.

II UKN 77/96

Nie ma usprawiedliwionych podstaw kasacja, oparta na ogólnikowym

zarzucie naruszenia przez sąd art. 233 § 1 KPC w sytuacji, gdy dokonane przez

sąd ustalenia są niewadliwe i zgodne z treścią materiału dowodowego (art. 393

12

KPC).

Przewodniczący SSN: Teresa Romer (sprawozdawca), Sędziowie SN: Andrzej

Kijowski, Stefania Szymańska.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 1997 r. sprawy z wniosku

Grzegorza W. przeciwko Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego-Oddziałowi

Regionalnemu w K. o rentę inwalidzką rolniczą, na skutek kasacji wnioskodawcy od

wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia

25 września 1996 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

U z a s a d n i e n i e

Sąd Apelacyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 25 września 1996 r. oddalił rewizję

Grzegorza W. (ur. w 1973 r.) od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 28

grudnia 1995 r., którym oddalono odwołanie wnioskodawcy od decyzji Kasy Rolniczego

Ubezpieczenia Społecznego-Oddział Regionalny w K. o rentę rolniczą według I grupy

inwalidów.

W uzasadnieniu wyroku Sąd Apelacyjny stwierdził, że w materiale dowodowym

sprawy, zebranym przez Sąd Wojewódzki, znajdują się dokumenty świadczące, iż

wnioskodawca jest domownikiem rolnika. W gospodarstwie rolnym o powierzchni 7,07

ha wykonuje prace lekkie ze względu na skrzywienie boczne kręgosłupa z garbem

prawostronnym. Przebył operację wyrostka robaczkowego, a po urazie głowy,

doznanym w dzieciństwie występują u niego objawy charakteropatii, nerwicy depresyj-

nej oraz przytępienie słuchu ucha prawego.

Sąd Apelacyjny zwrócił uwagę na to, że w ocenie lekarza z poradni ogólnej

wnioskodawca jest całkowicie niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym, jednakże

stan ten nie powoduje konieczności opieki innej osoby. Obwodowa Komisja Lekarska

do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia nie akceptowała stanowiska lekarza z poradni

ogólnej co do całkowitej niezdolności wnioskodawcy do pracy w gospodarstwie rolnym i

orzekła, że jest on zdolny do takiej pracy. Wojewódzka Komisja Lekarska, która prócz

własnego badania uwzględniła wyniki badania specjalistycznego przez chirurga-

ortopedę, uznała, że wnioskodawca jest długotrwale niezdolny do pracy w gos-

podarstwie rolnym (art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu

społecznym rolników - jednolity tekst: Dz. U. z 1993 r. Nr 71, poz. 342 ze zm.).

Sąd Wojewódzki rozpatrujący odwołanie dopuścił dowód z opinii biegłych lekarzy

sądowych neurologa, internisty, neuro-psychiatry i chirurga-ortopedy. Wszyscy biegli

byli zgodni co do tego, że wnioskodawca nie jest inwalidą I grupy w rozumieniu art. 24

ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich

rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.). Sąd Apelacyjny przyznał, że biegli różnili się w

ocenie, czy wnioskodawca jest długotrwale niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym,

czy też może w tym gospodarstwie wykonywać lekkie prace, ale byli zgodni co do tego,

że nie wymaga on stałej opieki innej osoby.

Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że rewizja, która zgodnym opiniom lekarskim a także

orzeczeniom wydanym w toku postępowania przed organem rentowym, przeciwstawia

zaświadczenie lekarza sporadycznego kontaktu, nie zasługuje na uwzględnienie.

Rewizja, podkreślił Sąd Apelacyjny, sprowadza się do kwestionowania swobodnej

oceny dowodów przeprowadzonych przez Sąd I instancji. Sąd Apelacyjny zwrócił

uwagę na szeroką autonomię sądu orzekającego przy ocenie przeprowadzonych

dowodów, w którą to ocenę sąd rewizyjny może ingerować tylko wyjątkowo, gdy w

sposób wyraźny naruszone zostały reguły określone w przepisie art. 233 § 1 KPC.

W kasacji wniesionej od wyroku Sądu Apelacyjnego pełnomocnik wnioskodawcy

zarzucił naruszenie art. 233 KPC mające istotny wpływ na wynik sprawy. W

uzasadnieniu pełnomocnik wnioskodawcy podkreślił, że mimo rozbieżności co do oceny

stanu zdrowia wnioskodawcy Sąd Apelacyjny nie uwzględnił wniosku o dopuszczenie

dodatkowej opinii Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:

Kasacja oparta na zarzucie naruszenia art. 233 § 1 KPC jest co do zasady

niedopuszczalna, gdyż przepis ten, na co trafnie zwrócił uwagę w uzasadnieniu Sad

Apelacyjny, pozostawia sądowi swobodę oceny materiału dowodowego.

W postępowaniu kasacyjnym niedopuszczalne jest badanie zasadności ustaleń

faktycznych sądu. Spór dotyczył zaliczenia wnioskodawcy do I grupy inwalidów w

rozumieniu art. 24 ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym

pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.), który ma do renty inwalidzkiej

rolniczej zastosowanie z mocy odesłania zawartego w art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 20

grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (jednolity tekst: Dz. U. z 1993 r.,

Nr 71, poz. 342 ze zm.). Orzeczenia w przedmiocie stopnia inwalidztwa i daty jego

powstania wydają w postępowaniu rentowym komisje lekarskie do spraw inwalidztwa i

zatrudnienia. Decyzje wydane w oparciu o te orzeczenia podlegają kontroli sądów

wojewódzkich - sądów pracy i ubezpieczeń społecznych, które przy rozpatrywaniu

odwołań z reguły korzystają z opinii biegłych lekarzy sądowych.

Ocena niemożności samodzielnej egzystencji, a w konsekwencji stwierdzenie

inwalidztwa I grupy na ogół nie nastręcza większych trudności.

Sąd Wojewódzki zasięgnął w spornej kwestii opinii czterech biegłych lekarzy.

Ustalenia tego Sądu co do braku podstaw do uznania, że wnioskodawca wymaga stałej

opieki innej osoby wobec niemożności samodzielnej egzystencji są całkowicie zgodne z

wynikami postępowania dowodowego.

Sąd Apelacyjny, podzielając ustalenia dokonane przez Sąd I instancji i akcen-

tując autonomię tego sądu w zakresie swobodnej oceny dowodów, nie naruszył prze-

pisów postępowania, a tym bardziej nie można mówić o takim naruszeniu tych prze-

pisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A tylko takie naruszenie

uzasadnia podstawę kasacyjną (art. 393

1

pkt 2 KPC). Wnioski dokonane w granicach

zakreślonych przepisem art. 233 § 1 KPC o braku podstaw do zaliczenia wnioskodawcy

do I grupy inwalidów nie zawierają błędu logicznego w rozumowaniu, a postępowanie

dowodowe, na którym zostały oparte było niewadliwe.

Dlatego też Sąd Najwyższy uznał, że kasacja nie ma usprawiedliwionych

podstaw i na mocy art. 393

15

KPC orzekł jak w sentencji.

========================================