I PKN 27/97

Wyrok z dnia 7 marca 1997 r.

I PKN 27/97

Nierozpoznanie wniosku o przypozwanie (art. 84 § 1 KPC), nie wywiera

istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 393

1

pkt 2 KPC jeżeli celem

wniosku było wyłącznie uzyskanie poglądu przypozwanego co do zasadności

powództwa.

Przewodniczący Prezes SN: Jan Wasilewski, Sędziowie SN: Józef Iwulski

(sprawozdawca), Kazimierz Jaśkowski.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 7 marca 1997 r. sprawy z powództwa

Kazmierza H. przeciwko Sejmikowi Samorządowemu Województwa L. o odprawę

emerytalną, na skutek kasacji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy

i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 29 października 1996 r. [...]

o d r z u c i ł kasację w części dotyczącej naruszenia prawa materialnego (pkt

2); o d d a l i ł kasację w pozostałym zakresie.

U z a s a d n i e n i e

Powód Kazimierz H. wniósł o zasądzenie od strony pozwanej Sejmiku Samo-

rządowego Województwa L. odprawy emerytalnej. W uzasadnieniu żądania powód

podał, że z dniem 6 grudnia 1994 r. przeszedł na emeryturę. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy

w Legnicy ustalił, że powód był zatrudniony w okresie od 1 października 1990 r. do 5

grudnia 1994 r. w Kolegium Odwoławczym przy Sejmiku Samorządowym Województwa

L. w L. na stanowisku etatowego członka tego Kolegium. Stosunek pracy z powodem

wygasł na podstawie art. 30 ust. 5 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o

samorządowych kolegiach odwoławczych. Powód otrzymał emeryturę w trybie rozpo-

rządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 stycznia 1990 r. w sprawie

wcześniejszych emerytur dla pracowników zwalnianych z pracy z przyczyn dotyczących

zakładu pracy (Dz.U. Nr 4, poz. 27). Sąd Rejonowy uznał jednak, że w takiej sytuacji nie

nastąpiło "przejście" powoda na emeryturę i powództwo oddalił.

Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu, wyro-

kiem z dnia 29 października 1996 r. [...] zmienił wyrok Sądu Rejonowego i zasądził na

rzecz powoda kwotę 6 035, 30 zł tytułem odprawy emerytalnej. Sąd Wojewódzki uznał,

że przepis art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów

państwowych nie może być interpretowany zwężająco. Przepis ten nie wymaga aby

między rozwiązaniem stosunku pracy, a nabyciem prawa do emerytury lub renty

inwalidzkiej zachodził związek przyczynowy. Powołując się na orzecznictwo Sądu

Najwyższego, Sąd Wojewódzki uznał, że powód spełnił przesłanki nabycia prawa do

odprawy emerytalnej, gdyż zaprzestał pracy w pozwanym urzędzie, a następnie w

związku z tym uzyskał prawo do emerytury.

Kasację od tego wyroku złożyła strona pozwana, która zarzuciła, mające istotny

wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności

nierozpoznanie wniosku pozwanego w zakresie przypozwania Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych Oddział Wojewódzki w L., złożonego w trybie art. 84 § 1 i § 2 Kodeksu

postępowania cywilnego oraz naruszenie prawa materialnego przez "nieuwzględnienie

wszystkich okoliczności zawartych w aktach sprawy, a zwłaszcza stanowisk Prezesa

Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie oraz Ministra Pracy i Spraw

Socjalnych". Strona pozwana wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i o przekazanie

sprawy do ponownego rozpoznania. Zdaniem strony pozwanej powód, zgodnie z

ustawą z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych nie

spełniał warunków do uzyskania stanowiska etatowego członka kolegium, bowiem nie

ukończył studiów wyższych prawniczych lub administracyjnych, w związku z czym

stosunek pracy powoda wygasł na podstawie art. 30 ust. 5 tej ustawy. Powód podjął

starania o uzyskanie "emerytury specjalnej". Według strony pozwanej, ponieważ nie

rozpoznano wniosku o przypozwanie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.,

"nie mógł on ustosunkować się merytorycznie do pisma, a tym samym przedłożyć

decyzji o emeryturze specjalnej, w której wyklucza się możliwość nabycia innych

uprawnień przez powoda".

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 393

11

KPC Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w gra-

nicach kasacji. Oznacza to, że Sąd Najwyższy (poza okolicznościami skutkującymi

nieważność postępowania) nie może brać pod rozwagę naruszenia żadnych innych

przepisów prawa materialnego czy procesowego, których nie wskazał skarżący jako

podstawy kasacji.

Strona pozwana wniosła kasację opierając ją na zarzucie naruszenia art. 84 § 1 i

§ 2 KPC. Stwierdzić należy, że przepis ten rzeczywiście został naruszony przez Sąd

drugiej instancji. Strona pozwana bowiem w odpowiedzi na rewizję powoda w piśmie z

dnia 22 sierpnia 1996 r. [...] wniosła o przypozwanie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

Oddział w L. Sąd Wojewódzki naruszył ten przepis dlatego, że w ogóle nie rozpoznał

wniosku o przypozwanie, a jedynie dopuścił dowód z akt postępowania o przyznanie

powodowi emerytury.

Jednakże zgodnie z art. 393

1

pkt 2 KPC naruszenie przepisów postępowania

może tylko wówczas stanowić podstawę kasacji, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na

wynik sprawy. Tymczasem należy stwierdzić, że gdyby Sąd Wojewódzki rozpoznał

wniosek strony pozwanej o przypozwanie, to powinien go oddalić, gdyż nie były

spełnione przesłanki art. 84 § 1 KPC. Stronie pozwanej w razie niekorzystnego rozs-

trzygnięcia dla niej sprawy (uwzględnienia powództwa przez zasądzenie odprawy

emerytalnej na rzecz powoda) nie przysługiwałyby żadne roszczenia względem ZUS,

ani też ZUS nie miałby żadnych roszczeń przeciwko stronie pozwanej. Nadto, nawet

gdyby Sąd Wojewódzki uwzględnił wniosek i zgodnie z art. 84 § 2 KPC doręczył ZUS-

owi odpis pisma o przypozwaniu, umożliwiając mu przystąpienie do strony pozwanej w

charakterze interwenienta ubocznego (byłoby to możliwe aż do zamknięcia rozprawy w

drugiej instancji - art. 76 KPC), to i tak należałoby odmówić dopuszczenia ZUS-u do

udziału w sprawie w tym charakterze, w razie zgłoszenia opozycji (art. 78 KPC). Będąc

organem orzekającym w sprawach ubezpieczeniowych nie miałby on bowiem żadnego

bezpośredniego i indywidualnego interesu prawnego w rozstrzygnięciu sprawy na

korzyść strony pozwanej. Uznając za słuszne poglądy wyrażone w orzecznictwie (por.

postanowienie z dnia 8 czerwca 1967 r., I CZ 24/67, OSNCP 1968 z. 1 poz. 9 czy

postanowienie z dnia 5 maja 1968 r., I CR 33/68, OSPiKA 1969 z. 3 poz. 66) Sąd

powinien nawet z urzędu odmówić takiego dopuszczenia do udziału w sprawie.

Wreszcie według strony pozwanej, Sąd Wojewódzki uniemożliwił Zakładowi

Ubezpieczeń Społecznych "merytoryczne ustosunkowanie się w sprawie" i to miałoby

mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Tymczasem Sąd Wojewódzki znał poglądy Zakładu

Ubezpieczeń Społecznych, a jedynie nie podzielał ich w aspekcie skutków, jakie

wywarło przyznanie powodowi emerytury na roszczenie o odprawę emerytalną. Już w

poprzednim stanie prawnym Sąd Najwyższy uważał, że niewykonanie przez sąd

obowiązku przypozwania (art. 84 § 2 KPC) nie uzasadnia samo przez się uchylenia

zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 368 pkt 5 KPC, a może być rozważane

przez sąd rewizyjny jedynie w ramach podstawy rewizyjnej określonej w art. 368 pkt 3

KPC, tj. w przypadku, gdyby nie zostały wyjaśnione okoliczności sprawy, a okazało się,

że interwenient uboczny dysponuje dowodami nie znanymi stronom i sądowi (wyrok z

dnia 23 marca 1973 r., II CR 68/73, OSPiKA 1973 z. 10 poz. 197, PiP 1974 nr 11 s.

144). W nowym stanie prawnym (po nowelizacji dokonanej przez ustawę z dnia 1

marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta

Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu

postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. Nr 43, poz. 189) podzielenie istoty tego poglądu

oznacza przyjęcie, że niewykonanie przez sąd obowiązku przypozwania (art. 84 § 2

KPC) może tylko wówczas stanowić podstawę kasacji, gdy skarżący wykaże, że mogło

to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sytuacja taka nie występuje wówczas, gdy

przypozwany miałby tylko przedstawić w sprawie swój pogląd co do zasadności

powództwa.

W omawianym zakresie kasacja była wobec tego niezasadna i uległa oddaleniu

na podstawie art. 393

12

KPC.

Według art. 393

3

KPC kasacja powinna zawierać przytoczenie podstaw kasa-

cyjnych i ich uzasadnienie. Musi więc wskazywać konkretne przepisy prawa material-

nego lub procesowego, które jej zdaniem zostały naruszone, wyjaśniać na czym

naruszenie tych przepisów polegało i zawierać uzasadnienie podstaw kasacyjnych.

Warunków tych nie spełnia postawienie w kasacji zarzutów, bez wskazania jakie

konkretnie przepisy prawa zostały naruszone. Omawianych przesłanek w pozostałym

zakresie nie spełnia kasacja strony pozwanej. Powołuje się ona bowiem na naruszenie

prawa materialnego poprzez "nieuwzględnienie wszystkich okoliczności zawartych w

aktach sprawy, a zwłaszcza stanowisk Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w

Warszawie oraz Ministra Pracy i Spraw Socjalnych", ale w tym zakresie nie wskazuje

na żaden przepis prawa, który miałby zostać naruszony. Powołanie się w uzasadnieniu

kasacji na przepis art. 30 ust. 5 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o

samorządowych kolegiach odwoławczych nie zostało połączone z zarzutem naruszenia

przepisu i uzasadnieniem tego. Zgodnie z utrwalonym już w okresie międzywojennym

orzecznictwem Sądu Najwyższego skarga kasacyjna, nie zawierająca wskazania

podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia podlega odrzuceniu bez wzywania strony o

uzupełnienie braków formalnych (uchwała składu siedmiu sędziów z dnia 30 kwietnia

1938 r., C III 319/37, OSN 1938 poz. 303; patrz też orzeczenie z dnia 14 września 1936

r., C II 859/36, OSN 1937 poz. 109). Pogląd ten jest podtrzymywany w orzecznictwie

Sądu Najwyższego po nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego (tak np.

postanowienie z dnia 20 listopada 1996 r., I PKN 22/96, OSNAPiUS 1997 nr 5 poz. 74).

Skoro brak wskazania podstaw kasacyjnych prowadzi do niedopuszczalności kasacji i

konieczności jej odrzucenia na podstawie art. 393

8

§ 1 KPC, to dotyczy to także

sytuacji, w której skarżący wskazał niektóre z podstaw kasacji, a w pozostałym zakresie

postawił zaskarżonemu orzeczeniu zarzuty, nie przywołał jednak przepisów prawa,

które zostać miały naruszone. Jest to przypadek częściowej niedopuszczalności

kasacji, który wystąpił w niniejszej sprawie i prowadził do odrzucenia kasacji strony

pozwanej w części, w której była niedopuszczalna.

========================================