I PKN 59/97

Wyrok z dnia 21 marca 1997 r.

I PKN 59/97

Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. o zakładowych systemach wynagradzania

(według jednolitego tekstu: Dz. U. z 1988 r., Nr 28, poz. 196) nie upoważniała

dyrektora przedsiębiorstwa państwowego do obniżenia diet i innych należności

związanych z podróżą służbową, określonych w uchwale Nr 102 Rady Ministrów z

dnia 24 czerwca 1985 r. w sprawie pokrywania kosztów podróży służbowych poza

granicami kraju. (M.P. Nr 20, poz. 154 ze zm.)

Przewodniczący SSN: Teresa Flemming-Kulesza, Sędziowie SN: Kazimierz

Jaśkowski (sprawozdawca), Walerian Sanetra.

Sąd Najwyższy, z udziałem prokuratora Prokuratury Krajowej Piotra

Wiśniewskiego, po rozpoznaniu w dniu 21 marca 1997 r. sprawy z powództwa

Mieczysława K. i Zdzisława S. przeciwko Przedsiębiorstwu Państwowej Komunikacji

Samochodowej w O. o wynagrodzenie, na skutek kasacji Ministra Sprawiedliwości [...]

od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie

z dnia 7 lutego 1995 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

U z a s a d n i e n i e

Minister Sprawiedliwości wniósł kasację od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie w sprawie z powództwa Mieczysława

K. i Zdzisława S. przeciwko Przedsiębiorstwu Państwowej Komunikacji Samochodowej

w O. o zapłatę. Zaskarżonym wyrokiem oddalono rewizję pozwanego od wyroku Sądu

pierwszej instancji, zasądzającego na rzecz powodów, kierowców jeżdżących na

trasach międzynarodowych, kwoty stanowiące różnice między należnościami

wynikającymi z obowiązującej w spornym okresie uchwały Nr 102 Rady Ministrów z

dnia 24 czerwca 1985 r. w sprawie pokrywania kosztów podróży służbowych poza

granicami kraju (M.P. Nr 20, poz. 154 ze zm.) a kwotami faktycznie wypłaconymi,

ustalonymi na podstawie zarządzenia dyrektora pozwanego Przedsiębiorstwa z dnia 8

sierpnia 1990 r. W kasacji postawiono zarzut rażącego naruszenia § 22 uchwały Nr 102

w związku z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. o zasadach tworzenia

zakładowych systemów wynagradzania (według jednolitego tekstu z Dz. U. z 1988 r., Nr

28, poz. 196) oraz naruszenia interesu Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem skarżącego

na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy o zasadach tworzenia zakładowych systemów

wynagradzania dyrektor pozwanego mógł wydać zarządzenie ustalające mniej

korzystne dla kierowców zasady wynagradzania niż uchwała 102 Rady Ministrów.

Według skarżącego wyrok Sądu drugiej instancji narusza także interes

Rzeczypospolitej Polskiej, "która stoi na straży praworządności i dbałości o słuszne

interesy wszystkich podmiotów prawnych". Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego

wyroku oraz poprzedzającego go wyroku Sądu pierwszej instancji i o oddalenie

powództwa.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja nie jest uzasadniona z dwóch względów.

Po pierwsze błędny jest pogląd, jakoby kierownik zakładu pracy mógł na pods-

tawie art. 4 ust. 1 ustawy o zakładowych systemach wynagradzania obniżyć wy-

nagrodzenie pracowników wynikające z ustawodawstwa pracy. Według tego przepisu

zakładowy system wynagradzania ustala wynagrodzenia i świadczenia związane z

pracą, z uwzględnieniem sytuacji finansowej zakładu pracy, w tym również w zakresie

wielkości środków na wynagrodzenia i świadczenia, wypracowanych zgodnie z zasadą

samofinansowania. Wywiedzenie z tego przepisu oraz z ustawy o przedsiębiorstwach

państwowych, przyznającej dyrektorowi prawo zarządzania przedsiębiorstwem i

podejmowania samodzielnych decyzji, wniosku o możliwości obniżenia wynagrodzeń

pracownikom, które wynikają z ustawodawstwa pracy, jest całkowicie chybione. Przede

wszystkim należy podnieść, że dyrektor nie był uprawniony do samodzielnego

wydawania zakładowego systemu wynagrodzeń. W zakładzie pracy, w którym działały

związki zawodowe - jak u pozwanego - zakładowy system wynagradzania mógł być

wprowadzony tylko w drodze porozumienia lub umowy zbiorowej zawartej przez

kierownika zakładu pracy z organizacją związkową (art. 6 ust. 1 i 2 oraz art. 27 ustawy o

zakładowych systemach wynagradzania w brzmieniu według wyżej podanego

jednolitego tekstu).

Po wtóre należy podnieść, że ustawa o zakładowych systemach wynagradzania

dopuszczała obniżenie świadczeń pracowników tylko w przypadkach w niej wskazanych

(w odniesieniu do dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych - art. 15 czy w

stosunku do wynagrodzenia za przestój - art. 18). Nie było w tej ustawie przepisu, które

upoważniałyby zakład pracy do obniżenia świadczeń związanych z podróżą służbową.

Z tych przyczyn na podstawie art. 393

12

KPC orzeczono jak w sentencji.

========================================