I PKN 57/96

Wyrok z dnia 10 kwietnia 1997 r.

I PKN 57/96

Akt mianowania na stanowisko nauczyciela nie jest decyzją adminis-

tracyjną w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Uchylenie przez dyrektora szkoły tego aktu jest niedopuszczalne i nie wywołuje

skutku w postaci rozwiązania stosunku pracy z nauczycielem mianowanym.

Przewodniczący SSN: Walerian Sanetra, Sędziowie SN: Zbigniew Myszka,

Andrzej Wróbel (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, w dniu 10 kwietnia 1997 r. po rozpoznaniu sprawy z powództwa

Krystyny Ż. przeciwko Szkole Podstawowej [...] w R. o uchylenie decyzji o anulowaniu

aktu mianowania, na skutek kasacji powódki od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie z dnia 19 września 1996 r. [...]

u c h y l i ł zaskarżony wyrok oraz zmienił poprzedzający go wyrok Sądu

Rejonowego-Sądu Pracy w Rzeszowie z dnia 25 czerwca 1996 r. [...], ustalając że

powódka Krystyna Ż. od dnia 1 stycznia 1985 r. do dnia 31 sierpnia 1989 r. pozosta-

wała w stosunku pracy z mianowania w Szkole Podstawowej [...] w R., a od dnia 1

września 1989 r. pozostaje w stosunku pracy z mianowania w Szkole Podstawowej [...]

w R.

U z a s a d n i e n i e

Powódka Krystyna Ż. wniosła o uchylenie decyzji pozwanej Szkoły Podstawowej

[...] w R. z dnia 1 września 1995 r. [...] o anulowaniu aktu mianowania powódki na

stanowisko nauczyciela z dnia 7 lutego 1985 r. [...]

W uzasadnieniu pozwu powódka zarzuciła, że decyzja pozwanej Szkoły

Podstawowej z dnia 1 września 1995 r. narusza przepis art. 94 i 96 ust. 1 ustawy z dnia

26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela. Mimo że w chwili wniesienia pozwu powódka

studiowała na Politechnice R. na kierunku wychowania technicznego nauczycielskiego i

nie ma ukończonych studiów wyższych, to zgodnie z powyższymi przepisami jest

nauczycielem mianowanym.

W odpowiedzi na pozew pozwana Szkoła Podstawowa wniosła o oddalenie

pozwu. W dniu mianowania na stanowisko nauczyciela powódka nie spełniała warun-

ków do mianowania, bowiem zgodnie z art. 10 Karty Nauczyciela warunkiem mianowa-

nia jest spełnienie wszystkich wymagań określonych w art. 10 ust. 2 Karty. W związku z

powyższym akt mianowania z dnia 7 lutego 1985 r. jest nieważny z mocy prawa.

Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Rzeszowie wyrokiem z dnia 25 czerwca 1996 r. [...]

oddalił powództwo. Sąd ustalił, że powódka została mianowana na stanowisko

nauczyciela w Szkole Podstawowej [...] w R. decyzją Inspektora Oświaty i Wychowania

Urzędu Miejskiego w R. z dnia 6 lipca 1981 r. [...] Po wejściu w życie przepisów ustawy

- Karta Nauczyciela powódka została zatrudniona na podstawie umowy o pracę na czas

nie określony na podstawie art. 96 ust. 3 pkt 1 Karty Nauczyciela. Inspektor Oświaty i

Wychowania Urzędu Miejskiego w R. decyzją z dnia 7 lutego stycznia 1985 r. mianował

powódkę nauczycielem w pozwanej Szkole Podstawowej od dnia 1 stycznia 1985 r. W

tym czasie powódka posiadała ukończone Liceum Ogólnokształcące i siedem

semestrów studiów w Wyższej Szkole Pedagogicznej w R. Pismem z dnia 1 września

1995 r. dyrektor pozwanej Szkoły Podstawowej [...] w R. anulował powyższy akt

mianowania, powołując jako podstawę przepis art. 10 ust. 2 pkt 5 Karty Nauczyciela. W

ocenie Sądu stosunek pracy na podstawie mianowania, będącego jednostronną

czynnością prawną organu państwowego, nawiązuje się tylko w sytuacjach

przewidzianych w przepisach szczególnych, które w stosunku do nauczyciela określa

art. 10 ust. 2 Karty Nauczyciela. Akt mianowania wydany niezgodnie z przepisami

powołanej ustawy nie może rodzić skutków prawnych wynikających ze stosunku

prawnego nawiązanego przez mianowanie. Powódka w dacie mianowania i do chwili

obecnej ukończyła jedynie liceum ogólnokształcące, a zatem w dacie mianowania jak i

w okresie późniejszym nie posiadała i nie posiada uprawnień wymaganych do

zajmowania stanowiska nauczyciela w szkole podstawowej, a w konsekwencji

dokonane przez pozwaną anulowanie aktu mianowania było prawidłowe.

Rewizję od powyższego wyroku wniósł pełnomocnik powódki zarzucając temu

wyrokowi naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 10 ust. 2 pkt 5 Karty

Nauczyciela przez przyjęcie, że powódka nie spełniała wymagań do mianowania jej

nauczycielem z dniem 1 stycznia 1985 r. i obrazę przepisu art. 233 § 1 KPC przez to,

że Sąd nie rozważył wszechstronnie zebranego materiału dowodowego, wniósł o

zmianę zaskarżonego wyroku przez uwzględnienie powództwa lub uchylenie wyroku i

przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie wyrokiem

z dnia 19 września 1996 r. [...] oddalił rewizję. W ocenie tego Sądu Sąd Rejonowy w

Rzeszowie dokonał prawidłowych ustaleń zarówno co do kwalifikacji i wykształcenia

powódki, jak i co do jej zatrudnienia. Sąd prawidłowo przeanalizował przepisy prawne i

wyprowadził z nich trafny wniosek, że powódka nie spełniała wymogów do mianowania

jej nauczycielem ze względu na brak kwalifikacji, a zatem podniesiony w rewizji zarzut

naruszenia prawa materialnego jest bezpodstawny. W ocenie Sądu zarzut naruszenia

przepisu art. 233 § 1 KPC przez to, że Sąd nie rozważył wszechstronnie zebranego

materiału dowodowego, jest jedynie nieuprawnioną polemiką z trafnymi ustaleniami

Sądu pierwszej instancji.

Od powyższego wyroku pełnomocnik powódki [...] wniósł do Sądu Najwyższego

kasację, w której zaskarżył ten wyrok w całości zarzucając naruszenie prawa

materialnego, tj. art. 10 ust. 2 pkt 5 Karty Nauczyciela przez jego błędną wykładnię

poprzez przyjęcie, że przepis ten pozwala na wydanie decyzji o anulowaniu aktu mia-

nowania i naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik spra-

wy, a mianowicie art. 233 § 1 KPC poprzez wybiórczą ocenę materiału dowodowego,

prowadzącą w konsekwencji do nierozpoznania istoty sprawy. Wniósł o zmianę

zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie zgodnie z żądaniem pozwu lub uchylenie

zaskarżonego wyrok w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Trafny jest podniesiony w kasacji zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem

przepisu art. 10 ust. 1 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela

(Dz.U. Nr 3 poz. 19 ze zm), zgodnie z którym stosunek pracy nawiązuje się na pods-

tawie mianowania, jeżeli nauczyciel posiada wymagane kwalifikacje do zajmowania

danego stanowiska. Przepis powyższy ustanawia zatem jeden z warunków nawiązania

stosunku pracy z nauczycielem na podstawie mianowania, które powinny być spełnione

łącznie. Z przepisu art. 10 ust. 3 tej ustawy wynika bowiem, że jeżeli nauczyciel nie

spełnia wszystkich warunków określonych w art. 10 ust. 2 Karty Nauczyciela, to

stosunek pracy nawiązuje się na podstawie umowy o pracę, z tym że nie można

nawiązać stosunku pracy z osobą nie spełniającą warunków wymienionych w pkt 2-4

tego przepisu.

Przepis art. 10 ust. 2 pkt 5 ustawy stosuje się, co wynika wprost z jego brzmie-

nia, przy nawiązywaniu stosunku pracy z nauczycielem na podstawie mianowania lub

na podstawie umowy o pracę. Przepisy Karty Nauczyciela nie określają natomiast

skutków wydania aktu mianowania z naruszeniem tego przepisu. Sąd Najwyższy jest

zdania, że akt mianowania na stanowisko nauczyciela nie jest decyzją administracyjną

w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Mianowanie na

stanowisko nauczyciela jest niewątpliwie sprawą indywidualną, lecz nie jest to sprawa

indywidualna należąca do właściwości organów administracji publicznej załatwiana w

drodze decyzji. Zgodnie bowiem z przepisem art. 11 ustawy nauczycieli mianuje lub

zawiera z nimi umowę o pracę dyrektor szkoły, który w zakresie nawiązywania stosunku

pracy z nauczycielem nie może być uznany za organ administracji publicznej w

rozumieniu art. 1 § 1 pkt 1 i § 2 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, zaś akt

mianowania na stanowisko nauczyciela jest czynnością z zakresu prawa pracy. W

odróżnieniu od statusu prawnego żołnierzy zawodowych (postanowienie SN z dnia 8

maja 1992 r. III ARN 29/92, nie publikowane), funkcjonariuszy Urzędu Ochrony

Państwa, Policji i Służby Więziennej ( wyrok NSA z dnia 5 czerwca 1991 r. II SA 36/91,

ONSA 1991 nr 3 poz. 64), których stosunki służbowe są regulowane przepisami prawa

administracyjnego i nie są stosunkami pracy w rozumieniu art. 2 Kodeksu pracy,

nauczyciel mianowany pozostaje w stosunku pracy i jest pracownikiem w rozumieniu

tego przepisu. Ponadto zgodnie z art. 98 Karty Nauczyciela w zakresie spraw

wynikających ze stosunku pracy, a nie uregulowanych przepisami tej ustawy,

dotyczących nauczycieli mianowanych, mają zastosowanie przepisy Kodeksu pracy, a

spory o roszczenia ze stosunku pracy rozpatrywane są przez sądy pracy. Z powołanych

przepisów wynika jednoznacznie, że mianowanie na stanowisko nauczyciela nie jest

regulowane przepisami prawa administracyjnego, a zatem ewentualna wadliwość aktu

mianowania wydanego z naruszeniem przepisu art. 10 ust. 2 pkt 5 Karty Nauczyciela

nie może być usunięta w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zarzut kasacji, że Karta Nauczyciela nie zna instytucji Aanulowania@ mianowa-

nia na stanowisko nauczyciela jest trafny. Stosunek pracy z pracownikiem mianowanym

może być bowiem rozwiązany jedynie w przypadkach określonych art. 23 Karty

Nauczyciela lub wygasa z przyczyn wymienionych w art. 24 ustawy. Żaden ze

wskazanych przepisów Karty Nauczyciela, a w szczególności przepis art. 10 ust. 2 pkt 5

tej Karty, nie daje podstaw do przyjęcia, że rozwiązanie stosunku pracy z nauczycielem

mogłoby nastąpić w wyniku uchylenia przez dyrektora szkoły aktu mianowania na

stanowisko nauczyciela. Należy zatem stwierdzić, że uchylenie aktu mianowania na

stanowisko nauczyciela jest niedopuszczalne i nie wywołuje skutku w postaci

rozwiązania stosunku pracy z nauczycielem mianowanym.

Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

========================================