I PKN 127/97

Wyrok z dnia 8 maja 1997 r.

I PKN 127/97

Mianowanie nauczyciela gwarantuje wzmożoną trwałość zatrudnienia,

która wyłącza wydanie orzeczenia zasądzającego odszkodowanie w razie

bezprawnego rozwiązania stosunku pracy, jeżeli istnieje możliwość dalszego

zatrudnienia nauczyciela w pełnym wymiarze czasu pracy.

Przewodniczący SSN: Walerian Sanetra, Sędziowie SN: Zbigniew Myszka

(sprawozdawca), Roman Kuczyński.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 8 maja 1997 r. sprawy z powództwa

Anny D. przeciwko Zespołowi Szkół Mechanicznych w B. o przywrócenie do pracy, na

skutek kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku z dnia 15 stycznia 1997 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

U z a s a d n i e n i e

Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku wy-

rokiem z dnia 15 stycznia 1997 r. oddalił apelację Zespołu Szkół Mechanicznych w B.

od wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Białymstoku z dnia 14 października 1996

r., który przywrócił powódkę do pracy na poprzednich warunkach i zasądził na jej rzecz

wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, przy czym Sąd Wojewódzki uznał

zasądzoną kwotę wynagrodzenia za skompensowaną przez wcześniej pobraną przez

powódkę odprawę dla zwolnionego nauczyciela. W motywach wyroku Sąd ten podzielił

ustalenia faktyczne i ocenę prawną dokonane przez Sąd Rejonowy, który po zbadaniu

sprawy, ustalił że w pozwanej szkole nie zaszły zmiany organizacyjne, o których

stanowi art. 20 ustawy Karta Nauczyciela, co uzasadniałoby rozwiązanie stosunku

pracy powódki, legitymującej się statusem prawnym nauczyciela mianowanego.

Kasacja pozwanego podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego przez

błędną wykładnię art. 20 ust. 1 Karty Nauczyciela - przez przyjęcie, że wykazywana

redukcja godzin nauczania chemii, geografii i ochrony środowiska w okresie poprze-

dzającym, jak i następującym bezpośrednio po rozwiązaniu z powódką umowy o pracę,

nie stanowiła zmian organizacyjnych w rozumieniu wskazanej podstawy kasacyjnej, a

nadto naruszenie art. 45 § 2 KP - przez uznanie celowości przywrócenia powódki do

pracy, pomimo że pozwany nie ma możliwości zatrudnienia jej zgodnie z kwalifikacjami.

Uzasadnienie kasacji zawiera polemikę z ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez

Sąd pierwszej instancji, co do rzeczywistego zakresu zmian organizacyjnych

dotyczących obciążeń dydaktycznych nauczycieli zatrudnianych przez pozwanego.

Wniosek kasacji zmierzał do uzyskania orzeczenia reformatoryjnego przez oddalenie

powództwa oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja jest bezzasadna. Rozpoznając sprawę w granicach kasacji, które

określają podstawy kasacyjne (art. 393

1

KPC) oraz wnioski kasacyjne (art. 393

3

KPC),

należało zwrócić uwagę, że skarżący formułując zarzut naruszenia przepisu art. 20

ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. Nr 3, poz. 19 ze zm.), wdał

się jedynie w krytykę ustaleń faktycznych, na jakich został oparty zaskarżony wyrok.

Równocześnie bowiem uzasadnienie powołanej materialnoprawnej podstawy

kasacyjnej zawierało wyłącznie polemikę z ustaleniami faktycznymi, opartymi na

dowodzeniu sprzeczności istotnych ustaleń Sądów z treścią zebranego w sprawie

materiału dowodowego, tj. w istocie rzeczy na zarzucie naruszenia prawa procesowego,

którego nie objęła sformułowana podstawa kasacyjna. Sądowe ustalenia faktyczne

mogłyby być przedmiotem kontroli kasacyjnej tylko wówczas, gdyby skarżący wykazał,

że zostały one poczynione przez te sądy z pogwałceniem istotnych przepisów

proceduralnych, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w ujęciu art. 393

1

pkt 2

KPC. Ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę wyrokowania przez Sądy orzekające w

sprawie uchylają się spod kontroli kasacyjnej, jeżeli wnoszący kasację nie wskazał w

ogóle naruszenia przepisów postępowania. Jeżeli zatem strona skarżąca określiła

wyłącznie materialnoprawną podstawę kasacyjną (art. 393

1

pkt 1 KPC), to dla oceny

kasacji miarodajny jest ustalony stan faktyczny, będący podstawą wydania

zaskarżonego wyroku. Dlatego ustalenia faktyczne przyjęte przez Sąd drugiej instancji

usuwają się spod weryfikacji w postępowaniu kasacyjnym, a stan faktyczny sprawy nie

podlega badaniu przez Sąd Najwyższy.

Z dokonanych i wiążących ustaleń faktycznych wynikało, że u pozwanego nie

wystąpiło zmniejszenie liczby godzin nauczania przedmiotu prowadzonego przez

powódkę, skoro wymiar godzin nauczania tego przedmiotu wzrósł, przez co nie wystą-

piły zmiany planu nauczania, które uniemożliwiały dalsze zatrudnienie powódki na

stanowisku nauczyciela mianowanego w pełnym wymiarze zajęć, co miało uzasadniać

decyzję pozwanego o rozwiązaniu z powódką stosunku pracy w trybie art. 20 Karty

Nauczyciela. Przepis ten wymaga bowiem łącznego wystąpienia przesłanek

prowadzących do ustania stosunku pracy mianowanego nauczyciela. Są nimi całkowita

lub częściowa likwidacja szkoły albo zmiany organizacyjne powodujące zmniejszenie

liczby oddziałów w szkole lub zmiany planu nauczania, które równocześnie powinny

wykluczać dalsze zatrudnianie nauczyciela mianowanego w pełnym wymiarze zajęć.

Wskazane ustawowe przesłanki należą do sfery zagadnień natury faktycznej, która

wobec braku kasacyjnych zarzutów proceduralnych nie mogły być wzięte pod rozwagę

przez Sąd Najwyższy. Wystąpienie tych przesłanek zostało negatywnie zweryfikowane

przez Sądy orzekające w sprawie, w konsekwencji bezzasadny okazał się zarzut

naruszenia przepisu art. 20 Karty Nauczyciela. Trafność zaskarżonego orzeczenia

potwierdza również aktualne zatrudnianie powódki w pełnym wymiarze czasu pracy na

stanowisku nauczyciela mianowanego, co przekreśla sugestie kasacji o rzeczywistym

wystąpieniu zmian organizacyjnych uniemożliwiających dalsze zatrudnienie powódki.

Sąd Najwyższy uznał również za chybiony zarzut naruszenia przepisu art. 45 § 1

KP, który nie znajduje zastosowania w sprawie wobec wyczerpującej i szczególnej

regulacji normatywnej trwałości stosunku pracy nauczycieli mianowanych. Natura

prawna nauczycielskich stosunków pracy z nominacji gwarantuje nauczycielom

wzmożoną trwałość zatrudnienia, która nie uzasadnia wydania orzeczenia odsz-

kodowawczego w razie bezprawnego rozwiązania nauczycielskiego stosunku pracy z

nominacji, jeżeli sądy orzekające w sprawie wiążąco wskazały na możliwość dalszego

zatrudnienia powódki w pełnym wymiarze czasu pracy. Dlatego bezzasadna była

sugestia kasacji o możliwości zastępczego zasądzenia odszkodowania na rzecz po-

wódki w miejsce obligatoryjnego reaktywowania stosunku pracy nauczyciela miano-

wanego.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy oddalił kasację z mocy art. 393

12

KPC.

========================================