I PKN 185/97

1

Wyrok z dnia 23 maja 1997 r.

I PKN 185/97

1. Sąd drugiej instancji może powtórzyć w całości lub tylko w części

postępowanie dowodowe przeprowadzone w pierwszej instancji, oceniając

niezbędność dowodów dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 382 i 386 § 4 KPC).

2. Zarzut kasacji dotyczący braku oceny zeznań świadka, nie konkrety-

zujący prawidłowo jakiego świadka dotyczy i nie wskazujący precyzyjnie jego

zeznań przez oznaczenie ich daty jest nieskuteczny.

Przewodniczący SSN: Adam Józefowicz, Sędziowie SN: Józef Iwulski

(sprawozdawca), Janusz Łętowski.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 23 maja 1997 r. sprawy z powództwa

Ewy M. przeciwko Powszechnej Spółdzielni Spożywców "S." w Ż. o przywrócenie do

pracy, na skutek kasacji powódki od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w Bydgoszczy z dnia 5 grudnia 1996 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

U z a s a d n i e n i e

Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Szubinie wyrokiem z dnia 27 października 1995 r.

[...] przywrócił powódkę Ewę M. do pracy w pozwanej Powszechnej Spółdzielni

Spożywców "S." w Ż., uznając, że strona pozwana nie udowodniła, aby powódka - jako

sprzedawca - wprowadzała do sprzedaży własny towar.

Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Bydgoszczy, w

uwzględnieniu apelacji strony pozwanej, zmienił ten wyrok i powództwo oddalił. Sąd

Wojewódzki uznał, że Sąd Rejonowy naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów (art.

233 § 1 KPC), gdyż nie rozważył całokształtu materiału dowodowego. Sąd Wojewódzki

ponownie przesłuchał świadków Alicję M., Urszulę P. i Helenę M. oraz strony i

stwierdził, że sprzeczności w zeznaniach powódki nie pozwalają na poczynienie ustaleń

na tej podstawie oraz brak podstaw "by zdyskwalifikować zeznania świadków,

pracowników pozwanej, osób nie zaangażowanych osobiście w wyniku sprawy, a

przedstawiających przebieg zdarzeń konsekwentnie bez popadania w sprzeczności."

Sąd Wojewódzki ustalił, że w wyniku kontroli stwierdzono w sklepie powódki nadwyżki

towarów w stosunku do ilości dostarczonych w dostawach. W tych okolicznościach

strona pozwana miała podstawy, by utracić zaufanie do powódki jako pracownika

materialnie odpowiedzialnego, a nawet do postawienia jej zarzutu wprowadzania

obcego towaru do obrotu w sklepie, a tym samym wypowiedzenie powódce umowy o

pracę uznał za uzasadnione.

Od tego wyroku kasację wniosła powódka, która zarzuciła naruszenie przez Sąd

Wojewódzki przepisów postępowania, a w szczególności: art. 232 KPC przez to, że nie

2

wezwał i nie przesłuchał świadków Genowefy F. i Tomasza Z., słuchanych w pierwszej

instancji; art. 382 KPC przez to, że nie ocenił zeznań tych świadków; art. 328 § 2 KPC

przez to, że nie ocenił dowodów przemawiających na korzyść powódki oraz art. 386 § 4

KPC przez to, że "uchylając wyrok Sądu Rejonowego nie przekazał sprawy do

ponownego rozpoznania, skoro rozstrzygnięcie co do istoty sprawy wymagało

przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości." W szczególności w kasacji

twierdzi się, że Sąd drugiej instancji powinien przesłuchać wszystkich świadków, w tym

Genowefę F. i Tomasza Z., a jeśli tego nie uczynił, to powinien ocenić ich zeznania

złożone w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji.

Strona pozwana wniosła o oddalenie kasacji.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sąd Wojewódzki rozpoznawał apelację od wyroku Sądu pierwszej instancji

według przepisów znowelizowanego Kodeksu postępowania cywilnego (w brzmieniu

nadanym ustawą z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego,

rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o pos-

tępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach

sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. Nr 43, poz.189).

Zgodnie więc z art. 382 KPC orzekał na podstawie materiału zebranego w

postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym. Sąd Woje-

wódzki mógł więc, a nawet powinien w razie potrzeby, uzupełnić postępowanie dowo-

dowe lub powtórzyć je w niezbędnym zakresie. W sytuacji, w której Sąd Wojewódzki

uznał, że Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił materiał dowodowy, to powinien

dokonać własnej jego oceny. Słusznie więc ponowił postępowanie dowodowe i

prawidłowo dokonał tego w niezbędnym zakresie, tj. w części istotnej dla

rozstrzygnięcia sprawy. Sąd drugiej instancji nie musi bowiem powtarzać w całości

postępowania dowodowego przeprowadzonego przez sąd pierwszej instancji. Z tego

punktu widzenia nie można stwierdzić aby Sąd drugiej instancji naruszył przepis art.

232 KPC, który pozwala sądowi na dopuszczenie dowodów nie wskazanych przez

strony, ale go do tego nie zobowiązuje. Nie nastąpiło również naruszenie przepisu art.

386 § 4 KPC. Przepis ten bowiem pozwala sądowi drugiej instancji na uchylenie

zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w sytuacji, gdy

wydanie wyroku co do istoty sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania

dowodowego w całości lub w znacznej części. Przepis ten może być naruszony tylko

wówczas, gdy sąd drugiej instancji uchyli zaskarżony wyrok i przekaże sprawę do

ponownego rozpoznania, mimo że nie było niezbędne powtórzenie postępowania

dowodowego co najmniej w znacznej części. Przepis ten w żadnym wypadku nie może

być rozumiany jako zakazujący sądowi drugiej instancji powtórzenia postępowania

nawet w całości. Przepis ten zresztą nie mógł być naruszony przez Sąd Wojewódzki,

gdyż Sąd ten nie uchylił zaskarżonego wyroku, lecz tylko go zmienił. Orzekł więc w

sposób określony w art. 386 § 1 KPC.

Dokonując własnej oceny materiału dowodowego, po ponowieniu części

dowodów, Sąd drugiej instancji powinien stosować przepisy art. 233 § 1 KPC i art. 328

§ 2 KPC w związku z art. 391 i 382 KPC. W uzasadnieniu swojego wyroku obowiązany

3

był wskazać podstawę faktyczną rozstrzygnięcia. Powinien więc ustalić fakty, które

uznał za udowodnione, dowody na których się oparł i przyczyny, dla których innym

dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Wiarygodność i moc dowodów

powinien ocenić według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego

rozważenia zebranego materiału. Sąd drugiej instancji powinien więc omówić wszystkie

dowody przeprowadzone w sprawie oraz ocenić je w świetle zasad logiki i

doświadczenia życiowego. Z tego punktu widzenia uzasadnienie Sądu Wojewódzkiego

nie jest wolne od wad. W szczególności nie zawiera ono ustosunkowania się do

całokształtu materiału dowodowego, a w tym do dowodów z przesłuchania świadków

Genowefy F. i Tomasza L. (przesłuchanych przez Sąd pierwszej instancji). Sąd

Najwyższy zważył jednak, że naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy

(art. 393

1

pkt 2 KPC), a nadto uwzględnienie części zarzutu kasacji w tym zakresie

oznaczałoby wyjście poza granice kasacji. Zgodnie z przepisem art. 393

11

KPC Sąd

Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji, które określone są przez jej

podstawy. Powódka w kasacji wskazała jako podstawę między innymi naruszenie

przepisu art. 232 i 328 § 2 KPC przez brak powtórzenia dowodu z przesłuchania

świadka Tomasza Z. i brak omówienia jego zeznań. Tymczasem świadek taki w ogóle

nie był przesłuchany przez Sąd pierwszej instancji. Przesłuchany był świadek Tomasz

L. Nie można powiedzieć, że w kasacji doszło w tym zakresie do zwykłej pomyłki, gdyż

nazwisko to jest podane w kasacji dwukrotnie i nie jest to zwykły błąd literowy, lecz

podanie całkiem innego nazwiska. Sąd Najwyższy nie może domyślać się, którego ze

świadków chodziło stronie składającej kasację. Kasacja w tym zakresie musi w sposób

precyzyjny, odwołując się do konkretnych zeznań, których protokół znajduje się na

konkretnych stronach akt sprawy, wskazywać zarzut i odpowiednio go uzasadniać. W

tym zakresie zarzut kasacji nie mógł być więc uwzględniony.

Jeżeli chodzi o zeznania świadka Genowefy F., to nie miały one istotnego

znaczenia w sprawie. Sąd drugiej instancji nie ustosunkował się do nich, ale też Sąd

pierwszej instancji nie poczynił na podstawie tych zeznań żadnych ustaleń. Pominięcie

zeznań tego świadka w ocenie materiału dowodowego przez Sąd drugiej instancji nie

może być więc uznane za naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny

wpływ na wynika sprawy.

Biorąc to po rozwagę Sąd Najwyższy oddalił kasację na podstawie art. 393

12

KPC.

========================================