II UKN 131/97

Wyrok z dnia 21 maja 1997 r.

II UKN 131/97

Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w pos-

tępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym, ale z prze-

pisu art. 382 KPC nie wynika, aby obowiązkiem sądu drugiej instancji było uzu-

pełnienie ustaleń faktycznych niezależnie od potrzeby. Postępowanie dowodowe

sąd drugiej instancji przeprowadza wówczas, gdy jest to celowe w okolicz-

nościach sprawy. Dotyczy to także dowodu z opinii biegłych (art. 278 KPC) jak i z

oględzin (art. 292 KPC).

Przewodniczący SSN: Jadwiga Skibińska-Adamowicz, Sędziowie SN: Jerzy

Kuźniar (sprawozdawca), Zbigniew Myszka.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 21 maja 1997 r. sprawy z powództwa

Ireneusza Marii K. przeciwko Zespołowi Szkół Handlowych w P. o uznanie zdarzenia za

wypadek przy pracy, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu z dnia 9 stycznia 1997 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

U z a s a d n i e n i e

Wyrokiem z dnia 24 września 1996 r. [...] Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Poznaniu

oddalił powództwo Ireneusza Marii K. przeciwko Zespołowi Szkół Handlowych w P. o

uznanie zdarzenia za wypadek przy pracy, ustalając następujący stan faktyczny: W

dniu 15 grudnia 1993 r. powód prowadził lekcję wychowania fizycznego, w trakcie której

uczennice wykonywały ćwiczenia na drążku. Powód pokazywał jak należy uchwycić

drążek oraz wyjaśniał jak należy wykonać ćwiczenia, sam ich jednak nie demonstrował.

Po tej lekcji, a w trakcie lekcji wychowawczej z tą samą klasą, powód skarżył się na ból

głowy, podobne dolegliwości zgłaszał wcześniej. Podczas zwolnienia lekarskiego od 17

grudnia 1993 r. do 30 czerwca 1994 r. powiadomił on pozwany Zespół Szkół, że w dniu

15 grudnia 1993 r. uległ wypadkowi przy pracy, podając, że w czasie demonstrowania

ćwiczeń gimnastycznych upadł z drążka na materac i doznał urazu głowy. Twierdzenia

powoda nie zostały poparte żadnymi dowodami. Tak postępowanie

wewnątrzzakładowe, jak i postępowanie przed Sądem nie dało podstaw do przyjęcia,

że doznany uraz zdarzył się w czasie i okolicznościach przytoczonych w pozwie. Sąd

Rejonowy - na podstawie zeznań świadków - ustalił, że powód na lekcjach wychowania

fizycznego nie demonstrował ćwiczeń i podobna sytuacja miała miejsce na lekcji w dniu

15 grudnia 1993 r.

Rozpoznając apelację powoda, Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w Poznaniu oddalił ją, podzielając ustalenia Sądu pierwszej instancji i

stwierdzając, że ocena materiału dowodowego dokonana przez Sąd orzekający "nie

przekracza ram swobodnej oceny dowodów i nie jest dotknięta dowolnością".

Powyższy wyrok zaskarżył kasacją powód i zarzucając mu naruszenie prawa

materialnego - art. 234 KP oraz naruszenie przepisów postępowania mające istotny

wpływ na wynik sprawy, to jest art. 316 § 1, art. 278 i art. 292 KPC, wniósł o jego uchy-

lenie i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania "celem

przeprowadzenia wizji lokalnej na terenie małej sali gimnastycznej... z udziałem

młodzieży całej klasy uczestniczącej w lekcjach wychowania fizycznego w dniu 15

grudnia 1993 r., a następnie powołanie biegłego sądowego z zakresu wychowania

fizycznego oraz biegłego lekarza-neurologa dla ustalenia, czy istnieje związek przyczy-

nowy pomiędzy zachowaniem się powoda w czasie ćwiczeń gimnastycznych.. a

doznanymi... obrażeniami mózgu i niezdolnością powoda do dalszej pracy jako nau-

czyciela wychowania fizycznego". Zdaniem powoda naruszenie prawa materialnego

nastąpiło wskutek niezapoznania powoda - mimo takiego obowiązku - z wynikami

postępowania powypadkowego, a naruszenie przepisów postępowania - na ogranicze-

niu postępowania dowodowego jedynie do przesłuchania świadków "małoletnich

uczniów pozwanego".

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja może być oparta na dwóch jedynie podstawach, to jest na naruszeniu

prawa materialnego przez jego błędną wykładnię albo niewłaściwe zastosowanie oraz

na naruszeniu przepisów prawa procesowego, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny

wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając kasację Sąd Najwyższy działa w jej granicach, co

oznacza, że jest związany zawartymi w niej podstawami i wnioskami. Ze stwierdzenia

tego płynie dalszy wniosek, mianowicie ten, że Sąd Najwyższy rozpoznając kasację

bierze pod uwagę tylko te przepisy prawa materialnego i procesowego, co do których

jest zarzut, że zostały naruszone.

W rozpoznawanej sprawie powołane zostały obie wymienione podstawy, przy

czym wbrew twierdzeniom kasacji, nie zostały one wykazane. Naruszony, zdaniem

kasacji przepis art. 234 KP, określa obowiązki pracodawcy w razie wypadku przy pracy,

w tym ustalenie w przewidzianym trybie okoliczności i przyczyn wypadku. Powód

powiadomił pracodawcę o wypadku przy pracy, który miał się zdarzyć w dniu 15 grudnia

1993 r., pół roku później, bo 18 czerwca 1994 r. Powołany zespół powypadkowy

sporządził stosowny protokół po przesłuchaniu powoda i świadków w ciągu 14 dni od

złożenia zawiadomienia o zdarzeniu i postępowanie to nie nasuwa uwag. Fakt, że

zespół nie uznał za potrzebne zasięganie opinii lekarza czy innych specjalistów, nie

może być potraktowany jako zarzut. Działanie zespołu wynika bowiem z potrzeb

badanego zdarzenia, podobnie jak ewentualne uwzględnianie wniosków dowodowych

pracownika.

Nie zostały też naruszone przepisy postępowania. Art. 278 i 292 KPC zawarte w

rozdziale o postępowaniu dowodowym odnoszą się do dopuszczenia dowodu z opinii

biegłych i do oględzin, a przepis art. 316 § 1 reguluje zamknięcie rozprawy. Należy

zauważyć, że tak dowód z opinii biegłych, jak i z oględzin może być przez sąd

dopuszczony, jeżeli w sprawie konieczne jest wyjaśnienie okoliczności wymagających

wiadomości specjalnych albo oględzin miejsca zdarzenia. Sąd Wojewódzki rozpoznając

apelację powoda, nie znalazł podstaw do uzupełnienia postępowania dowodowego i

stanowisko to nie budzi zastrzeżeń. W myśl art. 382 KPC sąd drugiej instancji orzeka

na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w

postępowaniu apelacyjnym, ale z przepisu tego nie wynika, aby obowiązkiem sądu

drugiej instancji było uzupełnianie ustaleń faktycznych niezależnie od potrzeby.

Dopuszczenie postępowania dowodowego przez sąd apelacyjny (rozpoznający

apelację) jest możliwe, a nawet konieczne, jeżeli jest to celowe ze względu na

okoliczności sprawy. Z uzasadnienia kasacji wynika, że wnoszący ją w istocie nie zga-

dza się z ustaleniami faktycznymi Sądu pierwszej instancji zaakceptowanymi przez Sąd

Wojewódzki, a w świetle przepisów kasacja nie może opierać się na kwestionowaniu

faktów ustalonych wcześniej w postępowaniu sądowym.

W tych warunkach brak jest usprawiedliwionych podstaw kasacji, co mając na

uwadze orzeczono jak w sentencji po myśli art. 393

12

KPC.

========================================