II UKN 111/97

Wyrok z dnia 30 lipca 1997 r.

II UKN 111/97

Likwidator Krajowego Związku Spółdzielni Meblarskich wyznaczony na

podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 20 stycznia 1990 r. o zmianach w organizacji

i działalności spółdzielczości (Dz.U. Nr 6, poz. 37) przez dyrektora izby skarbowej,

działającego z upoważnienia Ministra Finansów, w sytuacji gdy doszło także do

zawarcia umowy o pracę między izbą skarbową a likwidatorem jest pracownikiem

tej izby, a nie likwidowanego związku.

Przewodniczący SSN: Maria Mańkowska (sprawozdawca), Sędziowie SN:

Roman Kuczyński, Jadwiga Skibińska-Adamowicz.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 1997 r. sprawy z wniosku

Zdzisława S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w W. o wy-

sokość emerytury, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego-

Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 11 grudnia 1996 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

U z a s a d n i e n i e

Kasacja Zdzisława S. od wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w Warszawie z dnia 11 grudnia 1996 r. zarzuca naruszenie prawa

materialnego: ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywa-

nia z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o

zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1990 r. Nr 4, poz. 19) i rozporządzenia Ministra

Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 stycznia 1990 r. w sprawie wcześniejszych emerytur

dla pracowników zwalnianych z pracy z przyczyn dotyczących zakładów pracy (Dz. U.

Nr 4, poz. 27) oraz przepisów postępowania, które również nie zostały wskazane w

kasacji. Z uzasadnienia kasacji wynika, że skarga dotyczy postępowania sądowego,

którego podłożem była decyzja Oddziału ZUS w W. z dnia 29 czerwca 1995 r.,

odmawiająca Zdzisławowi S. prawa do wcześniejszej emerytury, mimo uprzedniego

przyznania mu takich uprawnień w decyzji z dnia 17 czerwca 1991 r.

Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie wyrokiem

z dnia 9 października 1996 r. oddalił odwołanie ubezpieczonego i ustalił, że był on do

dnia 15 marca 1990 r. pracownikiem Ministerstwa Finansów w W., a w dniu 16 marca

1990 r. przeniesiony został do Izby Skarbowej w W. W dniu 15 marca 1990 r. dyrektor

Izby Skarbowej w W. wyznaczył Zdzisława S. na likwidatora Krajowego Związku

Spółdzielni Meblarskich w W. i zawarł z nim umowę o pracę na czas likwidacji tego

Związku. Sąd Wojewódzki ustalił, że umowa o pracę łączyła wnioskodawcę z Izbą

Skarbową w W., a nie likwidowanym Związkiem Spółdzielni.

Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie wyrokiem z

dnia 11 grudnia 1996 r. oddalił apelację ubezpieczonego i podzielił stanowisko Sądu I

instancji, że wnioskodawca nie spełnia warunków do uzyskania wcześniejszej

emerytury przewidzianych w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26

stycznia 1990 r. w sprawie wcześniejszych emerytur dla pracowników zwalnianych z

pracy z przyczyn dotyczących zakładów pracy (Dz. U. Nr 4, poz. 27). Nie był bowiem

pracownikiem likwidowanej jednostki, ale pracownikiem Izby Skarbowej w W. i

podstawą jego powołania na likwidatora Związku Spółdzielni był przepis art. 2 ust. 1

ustawy z dnia 20 stycznia 1990 r. o zmianach w organizacji i działalności spółdziel-

czości (Dz. U. Nr 6, poz. 37). Sąd Apelacyjny uznał na podstawie znajdujących się w

sprawie dokumentów, że umowa o pracę między wnioskodawcą i Izbą Skarbową nie

uległa rozwiązaniu w dniu 28 lutego 1991 r., a po tej dacie wnioskodawca nadal wy-

konywał czynności likwidatora. W piśmie następcy prawnego likwidowanego Związku

stwierdzono, że wnioskodawca po zakończeniu zwolnień grupowych i rozdysponowaniu

majątku Związku Spółdzielni zajmował się kontynuacją procesów sądowych, [...] i

innych roszczeń. Zarobki wnioskodawcy pobierane w latach 1992 i 1993 r. z Krajowego

Związku Spółdzielni Meblarskich wskazują, że zgodnie z umową o pracę zawartą z Izbą

Skarbową, wynagrodzenie wnioskodawcy obciążało nadal koszty prowadzenia

likwidacji. Decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 października 1991 r.

została oparta na zapisie w świadectwie pracy wydanym przez Krajowy Związek

Spółdzielni Meblarskich w W. i stwierdzającym rozwiązanie z wnioskodawcą stosunku

pracy na warunkach określonych w powołanym rozporządzeniu, co nie odpowiadało

stanowi faktycznemu. Wnioskodawca uzyskiwał świadczenia, mimo że nie spełniał

warunków uzyskania do nich prawa. Warunki do uzyskania prawa do emerytury

wnioskodawca spełnił dopiero w momencie osiągnięcia wieku 60 lat, to jest 17 marca

1993 r.

Sąd Najwyższy rozpoznając kasację ubezpieczonego od powyższego wyroku

zważył, co następuje:

Powołane w kasacji przepisy ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych

zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących

zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1990 r. Nr 4, poz. 19 ze zm.)

oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 stycznia 1990 r. w

sprawie wcześniejszych emerytur dla pracowników zwalnianych z pracy z przyczyn

dotyczących zakładów pracy (Dz. U. Nr 4, poz. 27) nie mają zastosowania w sprawie,

ponieważ Zdzisław S. nie był pracownikiem Krajowego Związku Spółdzielni Meblarskich

w W., a łącząca go umowa o pracę z Izbą Skarbową w W. nie została rozwiązana z

przyczyn dotyczących zakładu pracy. Słusznie powołał Sąd Apelacyjny uchwałę Sądu

Najwyższego z dnia 11 sierpnia 1994 r., II UZP 19/94 (OSNAPiUS 1994 nr 10 poz.

166), że likwidator przedsiębiorstwa państwowego ustanowiony przez organ

założycielski na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 listopada 1981 r. w

sprawie wykonania ustawy o przedsiębiorstwach państwowych (Dz. U. Nr 31, poz. 170

ze zm.), z którym zawarto umowę, jest pracownikiem tego organu. Analogiczna sytuacja

prawna występuje w rozpoznawanej sprawie, gdyż działający na podstawie

upoważnienia Ministra Finansów Dyrektor Izby Skarbowej w W., wyznaczył Zdzisława

S. na likwidatora Krajowego Związku Spółdzielni Meblarskich w W. (art. 2 ust. 1 ustawy

z dnia 20 stycznia 1990 r. o zmianach w organizacji i działalności spółdzielczości, Dz.

U. Nr 6, poz. 37) i równocześnie zawarł z nim umowę o pracę od 15 marca 1990 r. na

czas likwidacji. Postanowienie § 6 tej umowy ustalało, że wynagrodzenie likwidatora

obciąża koszty prowadzenia likwidacji.Oznacza to, że Zdzisław S. był pracownikiem

Izby Skarbowej w W., a nie likwidowanego Związku Spółdzielni, nie zaszły zatem

przesłanki do przyznania jemu wcześniejszej emerytury, skoro umowa o pracę, łącząca

go z Izbą Skarbową w W., nie została rozwiązana z przyczyn, o których mowa w art. 1

ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Przedłożone przez skarżącego wyciągi protokołów

zjazdu przedstawicieli Spółdzielni Krajowego Związku Spółdzielni Meblarskich i

zawiadomienie o podjętych uchwałach z dnia 23 kwietnia i 18 września 1990 r. o

zatrudnieniu inż. Zdzisława S. w Krajowym Związku Spółdzielni Meblarskich w

charakterze likwidatora nie zmieniają prawidłowo ustalonego stanu faktycznego przez

Sądy obu instancji, ponieważ są sprzeczne z art. 2 ust. 1 powołanej wyżej ustawy z

dnia 20 stycznia 1990 r. Przepis ten wyraźnie stanowi, że likwidatora związków

spółdzielni wyznacza Dyrektor Izby Skarbowej. Jak wykazano wyżej, zgodne z prawem

było także zawarcie przez upoważniony organ - Dyrektora Izby Skarbowej z osobą,

którą wyznaczył na likwidatora umowy o pracę na czas wykonywania czynności

likwidacyjnych. Likwidator Krajowego Związku Spółdzielni Meblarskich wyznaczony na

podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 20 stycznia 1990 r. o zmianach w organizacji i

działalności spółdzielczości przez dyrektora Izby Skarbowej działającego z

upoważnienia Ministra Finansów, w sytuacji, gdy doszło także do zawarcia umowy o

pracę, jest pracownikiem Izby Skarbowej, a nie likwidowanego Związku.

Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy uznał, że kasacja nie jest

uzasadniona i na podstawie art. 393

12

KPC orzekł jak w sentencji.

========================================