I PKN 259/97

Wyrok z dnia 16 września 1997 r.

I PKN 259/97

Zakładowy staż pracy nie może być jedynym kryterium typowania pracowników

do rozwiązania z nimi stosunków pracy w ramach tzw. zwolnień grupowych.

Przewodniczący SSN: Jadwiga Skibińska-Adamowicz, Sędziowie SN: Janusz

Łętowski (sprawozdawca), Walerian Sanetra.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 16 września 1997 r. sprawy z powództwa

Mirosława B. przeciwko Spółdzielczej Mleczarni "S." w R.P. o przywrócenie do pracy, na

skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w Lublinie z dnia 14 marca 1997 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

U z a s a d n i e n i e

Mirosław B. działający przez swego pełnomocnika adwokata Andrzeja L. wniósł w

dniu 5 maja 1997 r. kasację od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy w Lublinie z dnia

14 marca 1997 r. [...]. Wyrokowi powyższemu zarzucił naruszenie prawa materialnego przez

błędną wykładnię art. 1 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych

zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu

pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1990 r. Nr 4, poz. 19 ze zm.), wnosząc w

konsekwencji o uwzględnienie kasacji i przywrócenie powoda do pracy, albo uchylenie

zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego

rozpoznania.

Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco:

Zaskarżonym wyrokiem Sąd Wojewódzki w Lublinie zmienił wyrok Sądu Rejono-

wego w Radzyniu Podlaskim z dnia 29 listopada 1996 r. [...] i oddalił powództwo Mirosława

B. przeciwko Spółdzielczej Mleczarni "S." w R.P. o przywrócenie do pracy. Sąd

Wojewódzki - inaczej niż Sąd I instancji - zinterpretował dopuszczalność wypowiedzenia

powodowi umowy o pracę z przyczyn ekonomicznych. W uzasadnieniu kasacji twierdzi się,

iż w odpowiedzi na apelację z dnia 3 marca 1997 r. powód przytoczył argumenty świadczące

o braku "ekonomicznych" podstaw do zwolnienia, które jednak przez Sąd Wojewódzki nie

zostały wzięte pod uwagę.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja nie może być uwzględniona, gdyż orzeczenie Sądu Wojewódzkiego nie

narusza powołanych w kasacji przepisów prawa materialnego.

W świetle ustalonego w sprawie stanu faktycznego, który nie może być kwes-

tionowany ze względu na brak w kasacji zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego w

sposób określony w art. 3931

pkt 2 KPC, jest niewątpliwe, że z uwagi na zmianę sytuacji

ekonomicznej pozwany zakład pracy stanął przed koniecznością ograniczenia stanu

zatrudnienia. Uczynił to w ten sposób, że ustalił kryteria zwalniania i na ich podstawie

wytypował kilkunastu pracowników, wśród nich także powoda. Kryteriami tymi były: stan

rodzinny, stan majątkowy, długość okresu zatrudnienia, wywiązywanie się z obowiązków

pracowniczych. Są to więc okoliczności ważne i trafnie uznane za decydujące. Wprawdzie w

grupie zwalnianych pracowników powód jest pracownikiem o najdłuższym stażu pracy (16

lat), lecz inni pracownicy mają również wystarczająco długi staż (8, 9 lat), by się na niego

powoływać. Natomiast powód znajduje się w korzystniejszej sytuacji materialnej w

porównaniu z innymi pracownikami, gdyż uzyskuje dochody z prowadzonej działalności

gospodarczej, a poza tym pracuje także jego żona. Tak więc staż pracy nie był jedynym i

zasadniczym elementem, który zakład pracy brał pod uwagę i który mógłby być argumentem

przemawiającym przeciwko zwolnieniu powoda z pracy. Sąd Wojewódzki słusznie podniósł,

że zakład pracy, stojąc przed koniecznością ograniczenia zatrudnienia, musiał podjąć trudną

decyzję związaną z wyborem pracowników do zwolnienia, lecz wybór ten nie nastąpił

wyłącznie według kryterium długości stażu pracy, lecz na podstawie wszystkich elementów

łącznie, w tym także i tego, czy wytypowany pracownik w przypadku utraty pracy będzie

miał możliwość utrzymania się. Z tych właśnie przyczyn Sąd Wojewódzki uznał, że Sąd

Rejonowy błędnie ocenił stan faktyczny sprawy jako uzasadniający ochronę powoda przed

rozwiązaniem umowy o pracę i stosując art. 386 § 1 KPC zmienił zaskarżony apelacją wyrok

i orzekł co do istoty sprawy, oddalając powództwo.

Wbrew stanowisku zawartemu w skardze kasacyjnej wyrok Sądu Wojewódzkiego nie

narusza art. 1 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach

rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy,

gdyż z ustaleń dokonanych w sprawie wynika, że sytuacja finansowa strony pozwanej

wymagała redukcji zatrudnienia, zaś dobór pracowników do zwolnienia został dokonany w

oparciu o przyjęte kryteria.

W tej sytuacji Sąd Najwyższy uznał, że kasacja nie zawiera usprawiedliwionych

podstaw i stosownie do art. 39312

KPC orzekł jak w sentencji wyroku.

========================================