I PKN 267/97

Wyrok z dnia 17 września 1997 r.

I PKN 267/97

Pracownica zatrudniona na stanowisku naczelnej pielęgniarki szpitala, po

rozwiązaniu tego stosunku pracy, nie ma prawa powrotu na poprzednio

zajmowane stanowisko asystentki, chyba że strony w umowie przewidziały prawo

do takiego powrotu.

Przewodniczący SSN: Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Sędziowie SN:

Roman Kuczyński, Andrzej Wasilewski.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 17 września 1997 r. sprawy z powództwa

Grażyny A. przeciwko Wojewódzkiemu Szpitalowi Zespolonemu [...] w R. o do-

puszczenie do pracy i wynagrodzenie, na skutek kasacji strony pozwanej od wyroku

Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie z dnia 20

marca 1997 r. [...]

z m i e n i ł zaskarżony wyrok w ten sposób, że oddalił apelację powódki od

wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Rzeszowie z dnia 8 stycznia 1997 r., [...].

U z a s a d n i e n i e

Pozwany Wojewódzki Szpital Zespolony [...] w R. w sprawie z powództwa

Grażyny A. o dopuszczenie do pracy na stanowisko asystenta i wynagrodzenie za czas

pozostawania w gotowości do pracy wniósł kasację od wyroku Sądu Wojewódzkiego-

Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 marca 1997 r. [...]. Zaskarżonym

wyrokiem Sąd Wojewódzki zmienił wyrok Sądu I instancji oddalający powództwo, w ten

sposób, że nakazał stronie pozwanej dopuścić powódkę do pracy na stanowisku

asystenta oddziału ortopedii i zasądził wynagrodzenie z tytułu gotowości do pracy w

okresie od dnia 28 października 1996 r. do dnia wyrokowania. Kasacja zarzuca

naruszenie art. 22 § 1 i art. 81 § 1 KP. Zdaniem wnoszącego kasację Sąd II instancji

- 2 -

błędnie przyjął, iż zawarcie przez strony umowy o pracę na stanowisku naczelnej

pielęgniarki pozwanego na czas określony (5 lat) oznacza zawieszenie stosunku pracy

powódki na stanowisku asystentki. Przyjęcie tego poglądu spowodowało uznanie przez

ten Sąd istnienia stosunku pracy na stanowisku asystentki po rozwiązaniu przez

pracodawcę za wypowiedzeniem umowy o pracę na stanowisku naczelnej pielęgniarki.

Wypowiedzenie to było sprzeczne z prawem i z tego tytułu zasądzono na rzecz powódki

odszkodowanie, oddalając powództwo o przywrócenie do pracy ze względu na

sprzeczność tego żądania ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa

przywrócenia do pracy. Kasacja powódki w tamtej sprawie została oddalona wyrokiem

Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 1997 r., I PKN 54/97. Zdaniem wnoszącego kasację

brak jest podstaw prawnych uzasadniających konstrukcję zawieszenia stosunku pracy w

przypadku wygrania konkursu i zawarcia umowy o pracę na nowym stanowisku na czas

określony. Twierdzi się, że z chwilą zawarcia z powódką umowy o pracę na stanowisku

naczelnej pielęgniarki dotychczasowa umowa o pracę została przekształcona w drodze

porozumienia stron. Zmiana dotyczyła rodzaju pracy, wynagrodzenia i czasu trwania

stosunku pracy. Podniesiono także wątpliwość, czy można wykazywać gotowość do

wykonywania pracy dopiero po upływie około 7 miesięcy od dnia zaprzestania

wykonywania pracy (art. 81 § 1 KP).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja jest uzasadniona.

W pierwszym rzędzie należy rozpoznać zarzut dotyczący art. 22 § 1 KP. Przepis

ten zobowiązuje pracodawcę do zatrudniania pracownika, jest on zatem podstawą

prawną roszczenia o dopuszczenie do pracy. Przesłanką tego roszczenia jest istnienie

stosunku pracy. Negatywne stanowisko w tym względzie czyni bezprzedmiotowe

rozważania na temat opóźnionej gotowości do wykonywania pracy, zgłoszonej przez

powódkę po znacznym okresie jej niewykonywania.

Podobna sytuacja do występującej w niniejszej sprawie była przedmiotem

uchwały Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 1992 r., I PZP 29/92 (nie publikowanej). W

tezie stwierdzono, że "powołanie pracownika zatrudnionego w charakterze lekarza-

asystenta w szpitalu wojewódzkim na stanowisko dyrektora tego szpitala, które nastąpiło

- 3 -

za zgodą pracownika, powoduje zmianę dotychczasowego umownego stosunku pracy

na stosunek oparty na powołaniu, bez potrzeby rozwiązywania umowy". W uzasadnieniu

podniesiono argumenty, które podziela skład orzekający w niniejszej sprawie. Nastąpiła

uzgodniona przez strony zmiana treści stosunku pracy. Przystąpienie do konkursu na

wyższe stanowisko, na którym zatrudnia się pracowników na czas określony, należy

traktować jako wyrażenie zgody na zmianę rodzaju pracy i czasu trwania stosunku

pracy. W niniejszej sprawie sytuacja jest o tyle prostsza, że nie mamy do czynienia z

powołaniem na stanowisko, lecz z zawarciem umowy o pracę na nowym stanowisku.

Zgoda na przekształcanie stosunku pracy została więc wyrażona przez powódkę wprost

przy zawarciu umowy o pracę na tym stanowisku. Trafnie podniesiono w uzasadnieniu

omawianej uchwały, że zawieszenie poprzedniego stosunku pracy winno mieć podstawę

ustawową, jak to jest w przypadku powstania nowego stosunku pracy z wyboru (art. 74

KP).

Z powyższych uwag wynika, że przepisy prawa pracy nie przyznają powódce

prawa powrotu na uprzednio zajmowane stanowisko, a zatem roszczenia o dopuszcze-

niu do wykonywania tej pracy i o wynagrodzenie z tytułu gotowości do jej wykonywania

są bezzasadne. Strony stosunku pracy nie zawarły umowy przewidującej prawo powódki

do powrotu na stanowisko asystentki, a tylko taka umowa - chyba że istnieje stosowny

zwyczaj (art. 56 KC w zw. z art. 300 KP) mogłaby stanowić podstawę żądania

dopuszczenia do pracy na stanowisku asystentki.

Z tych względów na zasadzie art. 393

15

KPC orzeczono jak w sentencji.

========================================