I PKN 297/97

Wyrok z dnia 1 października 1997 r.

I PKN 297/97

Po nowelizacji art. 71 KP ustawą z dnia 7 kwietnia 1989 r. o zmianie

ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 20, poz. 107)

nie ma przeszkód, aby po upływie okresu wypowiedzenia, z którym było rów-

noznaczne odwołanie ze stanowiska (art. 70 § 2 KP) strony zawarły umowę o

pracę na uzgodnionych warunkach pracy i płacy.

Przewodniczący SSN: Kazimierz Jaśkowski, Sędziowie SN: Józef Iwulski

(sprawozdawca), Walerian Sanetra.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 1 października 1997 r. sprawy z po-

wództwa Kazimierza M. przeciwko Lasom Państwowym-Nadleśnictwu G. o dopusz-

czenie do pracy, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu z dnia 21 lutego 1997 r. [...]

u c h y l i ł zaskarżony wyrok oraz wyrok Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w

Koninie z dnia 28 listopada 1996 r. [...] i przekazał sprawę temu Sądowi Rejonowemu

do ponownego rozpoznania, pozostawiając mu rozstrzygnięcie o kosztach postępo-

wania kasacyjnego.

U z a s a d n i e n i e

Wyrokiem z dnia 28 listopada 1996 r. [...], Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Koninie

oddalił powództwo Kazimierza M. przeciwko Lasom Państwowym-Nadleśnictwo G. o

nakazanie dopuszczenia do pracy. Sąd Rejonowy ustalił, że powód był zatrudniony

na stanowisku leśniczego Leśnictwa B.K. W dniu 25 kwietnia 1995 r. został odwołany

z tego stanowiska. Jego powództwo o przywrócenie do pracy zostało prawomocnie

oddalone. Okres wypowiedzenia, z którym równoznaczne było odwołanie ze stano-

wiska, rozpoczął się 1 lutego 1996 r. i zakończył 30 kwietnia 1996 r. Po tej dacie po-

wód chciał podjąć pracę na stanowisku podleśniczego. Strona pozwana jednak nie

dopuściła go do tej pracy. Strona pozwana uważała, że stosunek pracy z powodem

rozwiązał się w wyniku odwołania. Pismo odwołujące zawierało wprawdzie propozy-

2

cję zatrudnienia na stanowisku podleśniczego, jednak powód odmówił przyjęcia tej

propozycji. Według Sądu Rejonowego, po upływie okresu wypowiedzenia nie został z

powodem nawiązany nowy stosunek pracy. Z faktu zaproponowania powodowi no-

wych warunków pracy w odwołaniu nie można wywodzić żadnych skutków prawnych,

gdyż wypowiedzenie warunków pracy i płacy pracownikowi zatrudnionemu na pods-

tawie powołania było niedopuszczalne (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 grud-

nia 1987 r., III PZP 47/87).

Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu wyrokiem

z dnia 21 lutego 1997 r. [...] oddalił apelację powoda. Sąd drugiej instancji podzielił

pogląd, że wypowiedzenie zmieniające względem pracownika zatrudnionego na

podstawie powołania było niedopuszczalne. Nadto podkreślił, że powód nie przyjął

zaproponowanych mu warunków, co wynika z protokołu rozprawy przed Sądem Re-

jonowym w Koninie z dnia 28 listopada 1996 r.

W kasacji od tego wyroku powód zarzucił naruszenie prawa materialnego

przez błędną wykładnię art. 22 § 1 KP i 42 § 3 KP. Wniósł o uchylenie zaskarżonego

wyroku oraz wyroku Sądu Rejonowego i przekazanie sprawy do ponownego roz-

poznania. Powód wywiódł, że w piśmie z dnia 25 sierpnia 1995 r., odwołującym go ze

stanowiska leśniczego, strona pozwana stwierdziła, że po upływie okresu wypowie-

dzenia, tj. od dnia 1 sierpnia 1995 r. będą powoda obowiązywały nowe warunki pracy

polegające na zatrudnieniu na stanowisku podleśniczego. W piśmie tym zaznaczono,

że jeżeli powód do połowy okresu wypowiedzenia nie złoży oświadczenia o odmowie

przyjęcia nowych warunków, to będzie to równoznaczne z ich przyjęciem. Według

powoda nie złożył on takiego oświadczenia, a więc doszło do przyjęcia nowych wa-

runków pracy. Wniesienie powództwa o przywrócenie do pracy i ewentualna odmowa

przyjęcia nowych warunków, ale dokonana już po upływie połowy okresu wypowie-

dzenia, nie mają zdaniem powoda żadnego znaczenia. Powód podniósł, że nastąpiła

zmiana w stanie prawnym względem stanu, w którym zapadła uchwała z dnia 21

grudnia 1987 r., III PZP 47/87. Nowelą z dnia 4 kwietnia 1989 r. przepis art. 71 KP

został bowiem zmieniony przez dodanie możliwości zatrudnienia pracownika powo-

łanego po upływie okresu wypowiedzenia na uzgodnionych przez strony warunkach.

Powód podkreślił, że gdyby nawet przyjąć niedopuszczalność wypowiedzenia zmie-

niającego wobec pracownika zatrudnionego na podstawie powołania, to i tak należa-

łoby uznać zaproponowanie nowych warunków pracy jako ofertę zawarcia nowej

umowy o pracę.

3

Strona pozwana wniosła o oddalenie kasacji.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja jest zasadna, gdyż słusznie podnosi zarzut naruszenia art. 22 § 1 KP.

Przepis ten dotyczy nawiązania stosunku pracy, co w związku z art. 11 KP wymaga

zgodnego oświadczenia woli pracodawcy i pracownika. Oświadczenia woli stron w

przedmiocie zawarcia umowy o pracę mogą być złożone w sposób dostatecznie

ujawniający ich wolę (art. 60 KC w związku z art. 300 KP). W piśmie z dnia 25 sierp-

nia 1995 r. strona pozwana odwołując powoda ze stanowiska złożyła mu ofertę na-

wiązania umownego stosunku pracy, przy czym zaproponowała, że oferta ta może

zostać przyjęta przez milczenie powoda w czasie do upływu połowy okresu wypo-

wiedzenia. Strona pozwana wyraźnie bowiem stwierdziła, że jeżeli w tym czasie po-

wód nie odmówi przyjęcia zaproponowanych warunków, to będzie to równoznaczne z

ich przyjęciem, a więc z zawarciem umowy o pracę. W uchwale z dnia 21 grudnia

1987 r., III PZP 47/87 (OSNCP 1989 z. 9 poz. 131, OSPiKA 1989 z. 2 poz. 45 z kry-

tyczną glosą T. Zielińskiego) Sąd Najwyższy stwierdził, że wypowiedzenie warunków

pracy i płacy pracownikowi zatrudnionemu na podstawie powołania jest niedopusz-

czalne. Pomijając kontrowersyjność tego poglądu należy stwierdzić, że po nowelizacji

art. 71 KP, dokonanej ustawą z dnia 7 kwietnia 1989 r. o zmianie ustawy - kodeks

pracy oraz zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 20, poz. 107) nie było żadnych prze-

szkód, aby po upływie okresu wypowiedzenia, z którym było równoznaczne odwoła-

nie ze stanowiska (art. 70 § 2 KP), strony zawarły umowę o pracę na uzgodnionych

warunkach pracy i płacy.

W sprawie było zatem istotne czy do upływu połowy okresu wypowiedzenia

powód odmówił przyjęcia zaproponowanych mu nowych warunków zatrudnienia. Sąd

pierwszej instancji nie poczynił w tym zakresie żadnych ustaleń i ocen, a Sąd drugiej

instancji uznał, że powód odmówił przyjęcia nowych warunków pracy, co miało nas-

tąpić w dniu 28 listopada 1996 r. Oświadczenie powoda w tym momencie byłoby zło-

żone już po upływie okresu wypowiedzenia, skoro według ustaleń Sądu pierwszej

instancji biegło ono od dnia 1 lutego 1996 r. i zakończyło się w dniu 30 kwietnia 1996

r.

Prowadzi to do uwzględnienia kasacji powoda i uchylenia zaskarżonego wy-

roku zgodnie z art. 39313

§ 1 KPC. Ponieważ do rozstrzygnięcia sprawy konieczne

4

jest dokonanie ustaleń faktycznych w zakresie dotychczas nie poczynionym. Sąd

Najwyższy uchylił także wyrok Sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę temu Są-

dowi do ponownego rozpoznania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy

uwzględnić odpowiednio wypracowaną dotychczas w orzecznictwie wykładnię prze-

pisów w zakresie sposobu złożenia oświadczenia woli co do odmowy przyjęcia za-

proponowanych nowych warunków pracy w przypadku złożenia odwołania od wypo-

wiedzenia zmieniającego (wyrok z dnia 22 września 1976 r., I PRN 51/76, OSPiKA

1978 z. 1 poz. 16 z glosą J. Knapa; uchwała z dnia 5 maja 1978 r., I PZP 5/78,

OSNCP 1978 z. 11 poz. 200; wyrok z dnia 4 października 1979 r., I PRN 117/79,

OSNCP 1980 z. 3 poz. 61; wyrok z dnia 2 marca 1984 r., I PRN 16/84, OSNCP 1984

z. 9 poz. 167, OSPiKA 1985 z. 2 poz.48 z glosą K. Kolasińskiego, PiP 1985 nr 11-12

s. 183 z glosą M. Gersdorf-Giaro, OSPiKA 1985 z. 1 poz. 18 z glosą H.

Wierzbińskiej).

========================================