III ZP 35/97

Uchwała z dnia 24 października 1997 r.

III ZP 35/97

Przewodniczący SSN: Jadwiga Skibińska-Adamowicz (sprawozdawca), Sę-

dziowie SN: Adam Józefowicz, Andrzej Wasilewski.

Sąd Najwyższy, z udziałem prokuratora Prokuratury Krajowej Iwony

Kaszczyszyn, w sprawie z powództwa Izabeli Sabiny B. przeciwko [...] Sanatorium

Związkowemu "G." w S.Z. o przywrócenie do pracy i nagrodę, po rozpoznaniu na

posiedzeniu jawnym dnia 24 października 1997 r. zagadnienia prawnego przekaza-

nego przez Sąd Wojewódzki - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie

postanowieniem z dnia 5 czerwca 1997 r. [...] do rozstrzygnięcia w trybie art. 390 § 1

KPC

Czy w sytuacji przejęcia zakładu pracy na zasadzie art. 231

KP przez praco-

dawcę nie będącego państwową jednostką organizacyjną, jest on zobowiązany do

wypłaty pracownikom nagrody z zakładowego funduszu nagród w oparciu o przepisy

ustawy z dnia 10 lipca 1985 r. o rocznych nagrodach z zakładowego funduszu na-

gród w państwowych jednostkach organizacyjnych nie będących przedsiębiorstwami

państwowymi (Dz. U. Nr 32, poz. 141) ?

p o d j ą ł następującą uchwałę:

Do czasu wypowiedzenia pracownikom warunków pracy lub płacy

przez pracodawcę, który przejął zakład pracy na podstawie art. 231

§ 2 KP, pra-

codawcę tego wiążą dotychczasowe warunki umów o pracę.

U z a s a d n i e n i e

Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie, roz-

poznając apelację pozwanego pracodawcy – [...] Sanatorium Związkowego "G." w

S.Z. od wyroku Sądu Pracy w Nowym Targu z dnia 10 marca 1997 r., zasądzającego

od niego na rzecz powódki Sabiny B. kwotę 189,00 zł z odsetkami tytułem nagrody z

zakładowego funduszu nagród za II półrocze 1995 r., na podstawie art. 390 § 1 KPC

2

przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne zawarte w

postanowieniu z dnia 5 czerwca 1995 r.

Powyższe zagadnienie powstało w następującym stanie faktycznym:

Na podstawie umowy dzierżawy z dnia 1 lipca 1995 r. Adam W. przejął od

Konfederacji Związków Zawodowych Górnictwa w Polsce Sanatorium Związkowe w

S.Z. na 10 lat. Zgodnie z tą umową dzierżawca przejął zobowiązania i należności

oraz pracowników według stanu na dzień 30 czerwca 1995 r. W dniu 1 lipca 1995 r.

Adam W. zawarł z przejętymi pracownikami nowe umowy o pracę, w których zobo-

wiązał się do stosowania zasad wynagradzania wynikających z rozporządzeń Minis-

tra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 22 września 1989 r. w sprawie uposażenia

pracowników zakładów społecznych służby zdrowia, zakładów pomocy społecznej i

zakładów rehabilitacji zawodowej inwalidów (Dz. U. Nr 58, poz. 346 ze zm.). Na ze-

braniu pracowników w dniu 7 listopada 1995 r. Adam W. zobowiązał się też wypłacić

pracownikom nagrody z zakładowego funduszu nagród za 1995 rok: za I półrocze

przed świętami Bożego Narodzenia, a za II półrocze - w późniejszym czasie. Wypłata

pierwszej części nagrody nastąpiła, gdy zaś chodzi o drugą jej część, pracodawca

uznał, że jako prywatny pracodawca nie ma obowiązku jej płacenia, gdyż powołane

w umowach o pracę rozporządzenie z dnia 22 września 1989 r. nie reguluje w ogóle

kwestii nagrody; zatem zobowiązanie się do stosowania przepisów rozporządzenia

nie pociąga za sobą obowiązku wypłacania nagród.

Sąd Wojewódzki podniósł, że według art. 1 ustawy z dnia 10 lipca 1985 r. o

rocznych nagrodach z zakładowego funduszu nagród w państwowych jednostkach

organizacyjnych nie będących przedsiębiorstwami państwowymi (Dz.U. Nr 32, poz.

141 ze zm.) omawiane nagrody przysługują pracownikom tychże jednostek. Istnieje

jednak wątpliwość, czy zasady przewidziane w ustawie mają zastosowanie do pra-

cowników zatrudnionych u pracodawców nie będących państwowymi jednostkami

organizacyjnymi w razie przejęcia zakładu pracy na podstawie art. 231

KP. Rozpo-

rządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 22 września 1989 r., które zo-

bowiązał się stosować nowy pracodawca, nie regulowało sprawy wypłaty nagród z

zakładowego funduszu nagród. Późniejsze natomiast rozporządzenie Rady Ministrów

z dnia 2 lipca 1992 r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników publicznych

zakładów opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 55, poz. 273) dotyczy pracowników publicz-

nych zakładów opieki zdrowotnej prowadzonych w formie jednostki budżetowej lub

zakładu budżetowego. Nie wchodzi również w rachubę art. 2418

KP, który reguluje

3

kwestie związane ze stosowaniem postanowień układów zbiorowych pracy. W kon-

kluzji Sąd Wojewódzki zadał pytanie, czy w razie przejęcia zakładu pracy (art. 231

KP) będącego państwową jednostką organizacyjną, przez pracodawcę będącego

osobą fizyczną, uprawnienia wynikające z uregulowań dotyczących państwowych

jednostek organizacyjnych stały się treścią umów o pracę.

Prokurator Prokuratury Krajowej wniósł o udzielenie odpowiedzi dostosowa-

nej do istniejącego w sprawie stanu faktycznego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

[...] Sanatorium Związkowe "G." w S.Z. było w 1995 r. państwową jednostką

organizacyjną, do której miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1985 r. o

rocznych nagrodach z zakładowego funduszu nagród w państwowych jednostkach

organizacyjnych nie będących przedsiębiorstwami państwowymi (Dz. U. Nr 32, poz.

141 ze zm.), przewidujące prawo pracowników do wymienionej nagrody. W chwili

przejęcia Sanatorium na podstawie umowy dzierżawy przez osobę fizyczną - Adama

W., powódka również miała prawo do tej nagrody. Przejęcie Sanatorium przez dzier-

żawcę nastąpiło na podstawie art. 231

§ 2 KP. Ponadto Adam W. zawarł z przejętymi

pracownikami umowy o pracę, w których zobowiązał się respektować dotychczasowe

warunki pracy i płacy, przy czym gdy chodzi o wynagrodzenie, powołał się na zasady

zawarte w rozporządzeniu Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 22 września

1989 r. w sprawie uposażenia pracowników zakładów społecznych służby zdrowia,

zakładów pomocy społecznej i zakładów rehabilitacji zawodowej inwalidów (Dz. U. Nr

58, poz. 346 ze zm.). Niezależnie od tego, na zebraniu załogi [...] Sanatorium Związ-

kowego w dniu 7 listopada 1995 r. oświadczył, że co się tyczy nagrody z zakłado-

wego funduszu nagród za 1995 rok, to nagrodę za I półrocze poleci wypłacić przed

Świętami Bożego Narodzenia, natomiast wypłata jej za II półrocze nastąpi "w przy-

szłym roku, w ustawowym terminie".

W pozwanym Sanatorium nie istniał układ zbiorowy pracy.

W tym stanie rzeczy istota problemu sprowadza się do tego, czy i na jakiej

podstawie pracodawca przejmujący zakład pracy zatrudniający powódkę obowiązany

był wypłacić jej nagrodę z zakładowego funduszu nagród za 1995 rok. Do rozstrzy-

gnięcia tego problemu nie jest potrzebne odwołanie się do sfery zbiorowego prawa

pracy ani też rozważanie sprawy pod kątem, czy nowego pracodawcę, który nie był

4

państwową jednostką organizacyjną w rozumieniu ustawy z dnia 26 lipca 1985 r. o

rocznych nagrodach z zakładowego funduszu nagród w państwowych jednostkach

organizacyjnych nie będących przedsiębiorstwami państwowymi, obowiązywały

przepisy tej ustawy. Przejęcie [...] Sanatorium Związkowego "G." w S. przez dzier-

żawcę Adama W. nastąpiło na podstawie art. 231

§ 2 KP, zatem z tego przepisu na-

leży wywodzić prawa i obowiązki stron.

Z art. 231

§ 2 KP wynika, że w razie przejęcia zakładu pracy w całości lub w

części przez inny zakład, staje się on stroną w stosunkach pracy z pracownikami

przejętego zakładu. Powyższa treść przepisu oznacza, że z chwilą przejęcia zakładu

pracy nowy pracodawca wstępuje w miejsce dotychczasowego pracodawcy i staje

się stroną tego samego, pod względem treści, stosunku pracy z pracownikami za-

trudnionymi w przejmowanym zakładzie pracy lub w jego części. Tym samym wiążą

go warunki pracy i płacy wynikające z dotychczasowych umów, niezależnie od tego,

czy źródłem uprawnień pracowników były przepisy prawa, czy postanowienia stron.

Nie wyklucza to, oczywiście, możliwości zmiany dotychczasowych warunków indywi-

dualnych umów o pracę na niekorzyść pracowników, lecz w trybie i na zasadach

przewidzianych w przepisach prawa pracy. W związku z tym, że nowy pracodawca

przejął pracowników Sanatorium [...] wraz z ich prawem do nagrody z zakładowego

funduszu nagród, wynikającym nie tylko z przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1985 r. i

dotychczasowych umów o pracę, lecz także zagwarantowanym w nowych umowach

o pracę z dnia 1 lipca 1995 r. oraz w oświadczeniu z dnia 7 listopada 1995 r. okre-

ślającym terminy wypłaty tej nagrody, Sąd Najwyższy sformułował odpowiedź dosto-

sowaną do istniejącego w sprawie stanu faktycznego. W stanie tym decydujące zna-

czenie ma okoliczność, że prawo do nagrody z zakładowego funduszu nagród było

istotnym elementem wynagrodzenia w umowie o pracę z dotychczasowym praco-

dawcą i wobec zastosowania art. 231

§ 2 KP obowiązek respektowania tego prawa

przeszedł na nowego pracodawcę.

Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy rozstrzygnął przedstawione za-

gadnienie prawne w sposób podany w sentencji uchwały.

========================================