I PKN 408/97

Wyrok z dnia 2 grudnia 1997 r.

I PKN 408/97

Pominięcie przez sąd drugiej instancji wniosków dowodowych, które

strona mogła zgłosić w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji (art.

381 KPC) oznacza, iż nie nastąpiło naruszenie art. 217 § 1 i 299 KPC.

Przewodniczący SSN: Andrzej Kijowski, Sędziowie SN: Józef Iwulski (spra-

wozdawca), Kazimierz Jaśkowski.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 1997 r. sprawy z powódz-

twa Jerzego D. przeciwko Krzysztofowi S. i Bożenie S. o wynagrodzenie i wydanie

świadectwa pracy, na skutek kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu Wojewódz-

kiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 17 stycznia 1997

r. [...]

1) o d r z u c i ł kasację w części dotyczącej świadectwa pracy;

2) o d d a l i ł kasację w pozostałym zakresie.

Uzasadnienie.

Wyrokiem zaocznym z dnia 15 kwietnia 1996 r. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy dla

Warszawy-Pragi zasądził solidarnie od pozwanych Krzysztofa S. i Bożeny S. na

rzecz powoda Jerzego D. kwotę 5 031 zł oraz nakazał wydanie powodowi świadec-

twa pracy.

Wyrokiem z dnia 2 października 1996 r. [...], Sąd Rejonowy-Sąd Pracy dla

Warszawy Pragi utrzymał ten wyrok zaoczny w mocy. Sąd Rejonowy ustalił, że w

dniu 1 sierpnia 1991 r. powód zawarł z Krzysztofem S. ustną umowę o pracę na sta-

nowisku kierowcy-mechanika. W okresie od 20 stycznia 1994 r. pracodawcami po-

woda byli pozwani prowadzący działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej

"Snarex". Powód otrzymywał wynagrodzenie w wysokości 250 zł miesięcznie oraz

diety w kwocie 170-210 marek niemieckich za każdy wyjazd. Sąd ustalił, że pozwani

- 2 -

nie wypłacili powodowi diet z tytułu wyjazdów w okresie od marca 1994 r. do

czerwca 1994 r. w łącznej kwocie 3 150 marek. Dietom tym odpowiada według prze-

liczników marki kwota 4 281 zł. W dniu 8 lipca 1994 r. pozwany Krzysztof S. oświad-

czył powodowi, że nie będzie go dalej zatrudniał i nie dopuścił go do pracy. Powód

miał 20-letni staż pracy. Pozwani w toku postępowania nie złożyli żadnych wyjaśnień

na piśmie i nie stawili się na żadną z siedmiu rozpraw. Ustalenia faktyczne Sąd

Rejonowy poczynił na podstawie dowodów zaoferowanych przez powoda. Sąd

uwzględnił powództwo w zakresie zapłaty diet w kwocie 4 281 zł i zapłaty wynagro-

dzenia za okres wypowiedzenia w kwocie 750 zł.

Apelację pozwanych od tego wyroku oddalił Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie wyrokiem z dnia 17 stycznia 1997 r. [...].

Sąd Wojewódzki podzielił ustalenia i oceny Sądu Rejonowego. Oddalił wnioski do-

wodowe zgłoszone przez pozwanych w postępowaniu apelacyjnym z powołaniem

się na art. 381 KPC. Sąd Wojewódzki podniósł, że pozwani nie przejawili żadnej

inicjatywy dowodowej w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji, a wnioski

dowodowe złożyli dopiero po upływie trzech miesięcy od złożenia apelacji. Zdaniem

Sądu Wojewódzkiego była to inicjatywa spóźniona i jako taka nieskuteczna.

Kasację od tego wyroku złożyli pozwani. Zarzucili naruszenie art. 217 § 1

KPC przez oddalenie wniosków dowodowych z przesłuchania zawnioskowanych

świadków oraz art. 299 KPC przez pominięcie dowodu z przesłuchania pozwanych

w charakterze strony. Pozwani zarzucili w szczególności, że "doprowadzeni na roz-

prawę apelacyjną świadkowie nie zostali przesłuchani przez Sąd jak i pozwani w

charakterze strony". Zdaniem pozwanych "tak się nieszczęśliwie złożyło, że zarówno

świadkowie jak i pozwani nie mogli złożyć zeznań, późno bo późno, ale byłoby

zapewne z korzyścią dla wymiaru sprawiedliwości".

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W zakresie, w którym kasacja dotyczyła świadectwa pracy (zaskarżała wyrok

Sądu drugiej instancji w całości, a więc także w zakresie oddalającym apelację co do

roszczenia o wydanie świadectwa pracy) była niedopuszczalna (art. 393 pkt 6 KPC) i

podlegała odrzuceniu na podstawie art. 393

8

§ 1 KPC.

- 3 -

Zarzut naruszenia przez Sąd drugiej instancji art. 217 § 1 KPC i art. 299 KPC

mógłby zostać uznany za słuszny tylko w przypadku uznania naruszenia art. 381

KPC. Sąd drugiej instancji bowiem pominął (oddalił) wnioski dowodowe pozwanych

z powołaniem się na ten przepis. Zgodnie z art. 381 KPC sąd drugiej instancji w

postępowaniu apelacyjnym może pominąć nowe fakty i dowody, jeżeli strona mogła

je powołać w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, chyba że potrzeba po-

wołania się na nie wynikła później. Do skutecznego zgłoszenia w postępowaniu

apelacyjnym nowych faktów i dowodów konieczne jest wykazanie, że potrzeba ich

powołania nie występowała w pierwszej instancji (powstała później). Przepis ten

dyscyplinuje strony i zmusza do koncentracji materiału dowodowego sprawy w

postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Jeżeli więc strona przez własne zaniedbanie

(bierność) w postępowaniu w pierwszej instancji nie wykazuje odpowiedniej inicja-

tywy w zakresie zgłaszania twierdzeń faktycznych i wniosków dowodowych to musi

się liczyć z tym, że sąd drugiej instancji będzie uprawniony do pominięcia spóźnio-

nych wniosków dowodowych. Zgodnie bowiem z podstawową zasadą postępowania

cywilnego strony obowiązane są dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy

zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek oraz przedstawiać dowody (art. 3

KPC). Wobec tego należy stwierdzić, że zastosowanie przez Sąd drugiej instancji

art. 381 KPC było w pełni prawidłowe. Słusznie Sąd Wojewódzki ocenił, że pozwani

nie zgłaszali żadnych twierdzeń i wniosków dowodowych w pierwszej instancji. Ich

zgłoszenie dopiero w postępowaniu apelacyjnym nie było niczym usprawiedliwione.

Sąd drugiej instancji w całkowitej zgodzie z art. 381 KPC był więc uprawniony do

pominięcia nowych faktów i dowodów zgłoszonych przez pozwanych w postępowa-

niu przed drugą instancją. Skoro więc Sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował

art. 381 KPC to nie doszło do naruszenia art. 217 § 1 KPC i art. 299 KPC. Prowa-

dziło to do oddalenia kasacji w pozostałym zakresie na podstawie art. 393

12

KPC.

========================================