I PKN 419/97

Wyrok z dnia 4 grudnia 1997 r.

I PKN 419/97

Przyczyna wypowiedzenia umowy o pracę musi być konkretna i rze-

czywista. Nie musi jednak mieć szczególnej wagi czy nadzwyczajnej donios-

łości skoro wypowiedzenie jest zwykłym sposobem rozwiązania beztermino-

wego stosunku pracy. Brak oczekiwanej przez pracodawcę dbałości, staran-

ności i uwagi w wykonywaniu obowiązków pracowniczych uzasadnia wypo-

wiedzenie pracownikowi umowy o pracę.

Przewodniczący SSN: Kazimierz Jaśkowski, Sędziowie SN: Jadwiga

Skibińska-Adamowicz, Barbara Wagner (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 1997 r. sprawy z po-

wództwa Teresy C. przeciwko Rejonowemu Urzędowi Pracy w G. o uznanie za

bezskuteczne wypowiedzenia umowy o pracę, na skutek kasacji powódki od wyroku

Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Opolu z dnia 19

czerwca 1997 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

U z a s a d n i e n i e

Teresa C. wnosiła o uznanie za bezskuteczne wypowiedzenia umowy o

pracę twierdząc, że podana przez pracodawcę przyczyna je uzasadniająca jest nie-

prawdziwa.

Rejonowy Urząd Pracy w G. wniósł o oddalenie powództwa podnosząc, że

powódka wywiązywała się z obowiązków pracowniczych przeciętnie, a bezpośrednią

przyczyną wypowiedzenia jej umowy była nieznajomość Kodeksu pracy i niewłaściwe

jego stosowanie w praktyce.

Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Kędzierzynie - Koźlu wyrokiem z dnia 9 kwietnia

1997 r. [...] przywrócił powódkę do pracy.

- 2 -

Sąd ustalił, że Teresa C. była zatrudniona w Rejonowym Urzędzie Pracy w

G. od 16 grudnia 1992 r. do 16 grudnia 1995 r. na podstawie umowy o pracę na czas

określony, zajmując stanowisko inspektora do spraw organizacyjnych. W dniu 29

marca 1994 r. wypowiedziano jej warunki pracy w zakresie wymiaru czasu pracy,

ograniczając zatrudnienie od 1 lipca 1994 r. do 3/4 etatu. W dniu 16 czerwca 1994 r.

strony zawarły umowę na czas nie określony w pełnym wymiarze czasu pracy, a w

dniu 1 lipca 1994 r. umowę o pracę na czas nie określony w 3/4 wymiaru czasu

pracy na stanowisku inspektora rejonowego do spraw kadr i sekretariatu. Obowiązki

powódki na zajmowanym stanowisku określał zakres czynności z dnia 22 marca

1993 r., rozszerzony od marca 1995 r. o organizację i zaopatrzenie materiałowo -

techniczne. W dniu 31 lipca 1996 r. strona pozwana wypowiedziała powódce warunki

pracy i płacy z propozycją zatrudnienia od 1 listopada 1996 r. na stanowisku do

spraw potwierdzania gotowości do pracy. Pismem z dnia 7 października 1996 r.

udzielono Teresie C. upomnienia z powodu rażących uchybień w wypisywaniu do-

kumentów i braku znajomości przepisów. Pismem z dnia 21 października 1996 r.

powódka otrzymała upomnienie z powodu rażącego uchybienia w załatwieniu spraw

pracowniczych oraz nieprzestrzegania zaleceń lekarza. Teresa C. przygotowała dla

Janiny M. wypowiedzenie umowy o pracę z błędną datą zawarcia umowy. Popra-

wione pismo, będąc na zwolnieniu lekarskim, doręczyła pracownicy w czasie urlopu

w mieszkaniu osoby trzeciej. Sprawa ta, na skutek skargi Janiny M., spowodowała

kontrolę Państwowej Inspekcji Pracy w zakładzie i stała się przedmiotem wystąpienia

tego organu z dnia 17 lutego 1997 r. W dniach 2 i 4 października 1996 r. przepro-

wadzono kontrolę stanowiska pracy powódki. Kontrolerzy - radca prawny oraz refe-

rent do spraw kadr organizacji i obsługi sekretariatu nie stwierdzili nieprawidłowości.

Zastrzeżenia do pokontrolnej oceny pracy Teresy C. zgłosił 31 października 1996 r.

Kierownik Urzędu. Powódka popełniła błędy w nomenklaturze stanowisk pracy Marii

K., Violetty N. i Janiny M. W dniu 15 listopada 1996 r. Rejonowy Urząd Pracy wypo-

wiedział powódce umowę o pracę, zawartą 1 lipca 1994 r. podając jako przyczynę

wypowiedzenia niewywiązywanie się z obowiązków pracowniczych, nieznajomość

przepisów prawa oraz wykorzystywanie stanowiska pracy dla celów prywatnych.

Jerzy C. - mąż powódki zawiadomił stronę pozwaną, że wykorzystuje ona swoje sta-

nowisko zeznając w sprawie alimentacyjnej, iż ten nie przyjmuje ofert pracy. Rejo-

- 3 -

nowy Urząd Pracy pismem z dnia 2 marca 1995 r. uznał te zarzuty za zasadne. Na

skutek zawiadomienia strony pozwanej przez męża powódki, że korzysta ona z te-

lefonu służbowego dla celów prywatnych przeprowadzono kontrolę rozmów za lipiec,

sierpień i wrzesień 1996 r., w rezultacie której obciążono Teresę C. należnością 2,20

zł.

W ocenie Sądu, strona pozwana nie wykazała nieznajomości przepisów

oraz zaniedbań w pracy powódki i wykorzystywania stanowiska pracy dla celów pry-

watnych. „Pewne nieprawidłowości” w jej pracy nie stanowią dostatecznej przyczyny

uzasadniającej wypowiedzenie. Nadto wypowiedzenie dotyczyło umowy o pracę z

dnia 1 lipca 1994 r., a powódka od 1 listopada 1996 r. była zatrudniona na stanowis-

ku do spraw potwierdzania gotowości do pracy. Zarzutów do pracy powódki na no-

wym stanowisku nie było.

Strona pozwana zaskarżyła powyższy wyrok apelacją i podnosząc zarzut

sprzeczności ustaleń Sądu z treścią zebranego materiału wniosła o jego zmianę i

oddalenie powództwa lub uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpozna-

nia Sądowi I instancji. Rejonowy Urząd Pracy twierdził, że wbrew odmiennej ocenie

Sądu, wykazano w postępowaniu brak znajomości prawa pracy przez powódkę.

Kwalifikując uchybienia w pracy powódki jako „drobne” Sąd pominął skutki owych

błahych zaniedbań.

Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Opolu wyrokiem

z dnia 19 czerwca 1997 r. [...], zmienił zaskarżony wyrok i oddalił powództwo. Sąd,

przy przyjęciu, że ustalenia faktyczne dokonane w postępowaniu pierwszej instancji

są prawidłowe, dokonał odmiennej ich oceny. Podkreślił, że pracodawca ma prawo

do zatrudniania pracowników dających najlepszą gwarancję prawidłowego wykony-

wania obowiązków. Dlatego nawet drobne uchybienia uzasadniają wypowiedzenie,

które jest zwykłym sposobem rozwiązywania umów o pracę. „Uzasadnione przy-

puszczenie, iż inny pracownik będzie lepiej wykonywał swoje obowiązki pracownicze

uzasadnia wypowiedzenie umowy o pracę, nawet wtedy, gdy pracownik, któremu

wypowiedziano umowę o pracę, wykonuje je poprawnie”.

Teresa C. wyrok ten zaskarżyła kasacją i wskazując jako jej podstawę naru-

szenie prawa materialnego wniosła o jego zmianę przez uwzględnienie powództwa

lub uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi II instancji do ponownego rozpoznania.

- 4 -

Zdaniem skarżącej, Sąd naruszył art. 45 KP, przyjmując, że „ nawet drobne uchybie-

nie w wykonaniu obowiązków pracowniczych czyni zasadnym wypowiedzenie umowy

o pracę”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja została oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego, a to art.

45 KP. Skarżąca nie kwestionuje prawidłowości ustaleń stanowiących faktyczną

podstawę rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonych wyroku. Podważa jego ocenę i

kwalifikację prawną. Problem sprowadza się więc do tego czy drobne tylko uchybie-

nia w wykonywaniu obowiązków pracowniczych uzasadniają wypowiedzenie, czy też

do zakwalifikowania przyczyny wypowiedzenia jako zasadnej konieczne jest stwier-

dzenie jakiegoś rażącego naruszenia tychże obowiązków .

Sąd Najwyższy podziela pogląd Sądu II instancji, że wypowiedzenie jest

zwykłym sposobem rozwiązania zobowiązaniowego stosunku prawnego o charakte-

rze ciągłym. Takim właśnie jest stosunek pracy. Wynikający z treści art. 45 KP wy-

móg zasadności wypowiedzenia chroni pracownika przed woluntaryzmem i arbitral-

nością pracodawcy. Dlatego przyczyna wypowiedzenia umowy o pracę musi być

konkretna i rzeczywista. Nie znaczy to, iż ma być o wadze szczególnej, nadzwyczaj-

nej doniosłości, wyjątkowym znaczeniu. Te ostatnie są bowiem podstawą odstąpie-

nia od umowy, a więc jej rozwiązania bez wypowiedzenia. Uzasadniać wypowiedze-

nie może zarówno jednorazowe zdarzenie ważące negatywnie na ocenie rzetelności

i sumienności pracownika oraz właściwego wykonywania przez niego obowiązków,

jak też wielokrotne, powtarzalne jego naganne „ drobne” zachowania, które u obcią-

żonego ryzykiem pracodawcy, powodują utratę zaufania do pracownika. Niewłaściwe

wykonywanie obowiązków pracowniczych wynikające z niewiedzy, czy też tylko nie-

dostatku wiedzy (kompetencji ) potrzebnej do prawidłowego ich wykonywania, brak

oczekiwanej dbałości , staranności i uwagi w wykonywaniu czynności przypisanych

zajmowanemu stanowisku (pewien rodzaj „nonszalancji pracowniczej” ) uzasadniają

wypowiedzenie. Bez znaczenia dla oceny zasadności wypowiedzenia są przyczyny

(źródła ) nagannych zachowań pracownika. O zasadności wypowiedzenia decydują

obiektywnie stwierdzone fakty nieprawidłowego wykonywania obowiązków pracowni-

- 5 -

czych. Zawinione naruszenie tychże obowiązków stanowi podstawę do rozwiązania

umowy o pracę bez wypowiedzenia. Nie ma przeto racji skarżąca twierdząc, że

powtarzalne, aczkolwiek nie nagminne, uchybienia w pracy nie uzasadniają wypo-

wiedzenia umowy o pracę. Nie można też zgodzić się z prezentowanym przez nią

stanowiskiem, iż o zasadności wypowiedzenia mają decydować subiektywne nie zaś

obiektywne „ przyczyny naruszeń tych obowiązków”.

Kierując się powyższymi motywami Sąd Najwyższy, stosownie do treści art.

393

12

KPC, orzekł jak w sentencji.

========================================