I PKN 426/97

Wyrok z dnia 8 grudnia 1997 r.

I PKN 426/97

Ogłoszenie upadłości pracodawcy nie jest przyczyną wypowiedzenia

umowy o pracę pracownikowi zatrudnionemu już po tym zdarzeniu (art. 1 ust.

2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z

pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o

zmianie niektórych ustaw, Dz.U. z 1990 r. Nr 4, poz. 19 ze zm.). Całkowita

likwidacja zakładu pracy następująca po ogłoszeniu jego upadłości jest

przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę wymienioną w art. 1 ust. 1 tej

ustawy.

Przewodniczący SSN: Walerian Sanetra, Sędziowie SN: Józef Iwulski (spra-

wozdawca), Adam Józefowicz.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 1997 r. sprawy z powódz-

twa Zenona Z. przeciwko Bankowi Komercyjnemu "P." S.A. w upadłości w P. o za-

płatę , na skutek kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu z dnia 21 marca 1997 r. [...

o d d a l i ł kasację.

U z a s a d n i e n i e

Powód Zenon Z. wniósł o zasądzenie od Syndyka masy upadłości Banku

Komercyjnego "P. " SA w W. kwoty 6 000 zł tytułem odprawy pieniężnej. Powód

podniósł, że pozwany odmówił mu wypłaty odprawy pomimo tego, że do rozwiązania

umowy o pracę doszło z przyczyn leżących po stronie pracodawcy.

Wyrokiem z dnia 30 grudnia 1996 r., [...], Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Pozna-

niu zasądził na rzecz powoda kwotę 6 000 zł z odsetkami. Sąd ustalił, że strony w

okresie od 1 kwietnia 1995 r. do 31 lipca 1996 r. łączył stosunek pracy nawiązany na

podstawie umowy o pracę na czas nie określony w pełnym wymiarze czasu pracy.

- 2 -

Powód zatrudniony był na stanowisku dyrektora [...] Oddziału Banku Komercyjnego

"P." SA w upadłości ze średnim miesięcznym wynagrodzeniem w wysokości 2 000

zł. W dniu 24 kwietnia 1996 r. powód otrzymał wypowiedzenie umowy o pracę, na

mocy którego, z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, z dniem 31

lipca 1996 r. rozwiązano z nim stosunek pracy. Do rozwiązania umowy o pracę

doszło z przyczyn leżących po stronie pozwanego pracodawcy, a mianowicie z

uwagi na upadłość Banku. W chwili rozwiązania umowy o pracę powód posiadał 37-

letni staż pracy i nie korzystał ze świadczeń emerytalnych. Sąd Rejonowy zważył, że

zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. pracownikowi, z którym

rozwiązano stosunek pracy z przyczyn, o których mowa w art. 1 przysługuje odprawa

pieniężna. Konieczną przesłanką nabycia uprawnienia do odprawy pieniężnej jest,

by przyczyną rozwiązania umowy o pracę była jedna z okoliczności określonych w

art. 1 ustawy. Skoro więc w myśl art. 1 ust. 2 ustawy jej przepisy stosuje się także do

zakładów pracy w przypadku ogłoszenia ich upadłości lub likwidacji, to Sąd

Rejonowy uznał, że rozwiązanie umowy o pracę z powodem kwalifikuje się jako

przyczyna wyznaczona zakresem przepisu art. 1 ust. 2 ustawy, gdyż rozwiązanie

umowy o pracę jest konsekwencją upadłości. Sąd Rejonowy uznał za niesłuszny

zarzut pozwanego, iż powód w związku z rozwiązaniem wcześniejszego stosunku

pracy z pozwanym otrzymał już raz odprawę, ponieważ dla ustalenia, czy powodowi

przysługuje odprawa pieniężna z tytułu rozwiązania danego stosunku pracy, bez

znaczenia jest okoliczność, że otrzymał on odprawę w związku z rozwiązaniem innej

umowy o pracę. Również bez znaczenia jest to, że przyczyna rozwiązania, jak i pra-

codawca w obu przypadkach były tożsame.

Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu, wyro-

kiem z dnia 21 marca 1997 r. [...], zmienił wyrok Sądu Rejonowego w ten sposób, że

obniżył zasądzoną na rzecz powoda kwotę do 5 550 zł i oddalił apelację strony poz-

wanej w pozostałym zakresie. Obniżenie zasądzonego roszczenia nastąpiło do

kwoty 15-krotnego najniższego wynagrodzenia zgodnie z art. 8 ust. 2a ustawy z dnia

28 grudnia 1989 r. Sąd Wojewódzki uznał, że bez znaczenia dla prawa powoda do

odprawy jest fakt wcześniejszego otrzymania przez niego odprawy w związku

rozwiązaniem poprzedniej umowy o pracę u tego samego pracodawcy.

Kasację od tego wyroku wniosła strona pozwana. Zarzuciła naruszenie prawa

- 3 -

materialnego przez błędną wykładnię art. 1 oraz art. 8 i 10 ustawy z dnia 28 grudnia

1989 r. Podniosła, że powód był zatrudniony w Banku Komercyjnym "P." SA na

podstawie umowy o pracę na czas nie określony od 1 października 1991 r. Dnia 11

stycznia 1995 r. ogłoszono upadłość Banku i 23 stycznia w związku z tym wypowie-

dziano powodowi umowę o pracę wypłacając odprawę. W dniu 1 kwietnia 1995 r.

strony zawarły kolejną umowę o pracę na czas nie określony, która została przez

stronę pozwaną wypowiedziana z dniem 30 kwietnia 1996 r. Zdaniem strony pozwa-

nej przepis art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. należy interpretować w ten

sposób, że upadłość pracodawcy jest wówczas przyczyną wypowiedzenia umowy o

pracę, gdy następuje w czasie trwania stosunku pracy. Intencją ustawodawcy nie

było bowiem, zdaniem strony pozwanej, uznanie upadłości pracodawcy za przyczy-

nę wypowiedzenia umowy o pracę z pracownikiem, który został zatrudniony już po

ogłoszeniu upadłości.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych za-

sadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących

zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1990 r. Nr 4, poz. 19 ze

zm.) jej przepisy stosuje się do zakładów pracy, w których następuje zmniejszenie

zatrudnienia z przyczyn ekonomicznych lub w związku ze zmianami organizacyj-

nymi, produkcyjnymi albo technologicznymi, w tym także, gdy zmiany te następują w

celu poprawy warunków pracy lub warunków środowiska naturalnego, jeżeli po-

wodują one konieczność jednorazowego lub w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące

rozwiązania stosunków pracy z grupą pracowników obejmującą co najmniej 10%

załogi w zakładach zatrudniających do 1000 pracowników lub co najmniej 100 pra-

cowników w zakładach zatrudniających powyżej 1000 pracowników. Przepisy ustawy

stosuje się także do zakładów pracy w przypadku ogłoszenia ich upadłości lub

likwidacji (art. 1 ust. 2) oraz w razie podejmowania przez kierownika zakładu pracy

indywidualnych decyzji o zwalnianiu pracowników z przyczyn wymienionych w art. 1

ust. 1, jeżeli przyczyny te stanowią wyłączny powód uzasadniający rozwiązanie

stosunku pracy (art. 10 ust. 1). Pracownikowi, z którym został rozwiązany stosunek

- 4 -

pracy z przyczyn, o których mowa w art. 1 przysługuje odprawa pieniężna (art. 8 ust.

1). W sprawie jest niesporne, że z powodem rozwiązano w drodze wypowiedzenia

umowę o pracę na czas nie określony ze względu na upadłość pracodawcy i

wypłacono mu wówczas stosowną odprawę. Następnie strony zawarły nową umowę

o pracę na czas nie określony, która również została rozwiązana za wypowiedze-

niem przez pracodawcę. Należy podzielić pogląd strony pozwanej, że rozwiązanie

drugiej z umów o pracę nie było już spowodowane upadłością pracodawcy. W mo-

mencie zawarcia tej umowy pracodawca pozostawał już w upadłości, a więc jej ogło-

szenie nie mogło stanowić przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę zawartej w ta-

kiej sytuacji. Mimo tego zaskarżony wyrok odpowiada prawu, a kasacja strony poz-

wanej nie jest zasadna. Nie budzi bowiem wątpliwości, że przyczynami rozwiązania

z powodem umowy o pracę, zawartej już po ogłoszeniu upadłości, były okoliczności

wymienione w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Skutkiem bowiem

upadłości strony pozwanej jest jej całkowita likwidacja, a więc zmniejszenie zatrud-

nienia ze względów ekonomicznych, prowadzące do rozwiązania stosunków pracy

ze wszystkim pracownikami zatrudnionymi przez stronę pozwaną. Są więc spełnione

wszystkie przesłanki zastosowania wymienionej ustawy określone w jej art. 1 ust. 1 i

art. 10 ust. 1. Fakt, że w związku z rozwiązaniem poprzedniej umowy o pracę powód

już otrzymał odprawę z art. 8 ust. 1 ustawy jest bez znaczenia, co słusznie podniosły

Sądy obu instancji. Ważne jest bowiem, że w warunkach określonych ustawą doszło

do rozwiązania umowy o pracę.

Z tych względów na podstawie art. 393

12

KPC Sąd Najwyższy oddalił kasację.

========================================