II UKN 457/97

Wyrok z dnia 20 stycznia 1998 r.

II UKN 457/97

Wskazanie w świadectwie pracy po 28 dniach od chwili zawarcia umowy

o pracę, jako przyczyny wypowiedzenia, likwidacji działalności gospodarczej,

przy kontynuowaniu tej działalności i utrzymaniu jej w ewidencji jeszcze po

kilku miesiącach od rozwiązania umowy, świadczy o próbie obejścia przepi-

sów rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 stycznia 1990

r. w sprawie wcześniejszych emerytur dla pracowników zwalnianych z pracy z

przyczyn dotyczących zakładu pracy (Dz.U. Nr 4 poz. 27).

Przewodniczący SSN: Teresa Romer (sprawozdawca), Sędziowie SN: Jerzy

Kuźniar, Andrzej Kijowski.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 1998 r. sprawy z wniosku

Władysławy C. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w O. o

wcześniejszą emeryturę, na skutek kasacji wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apela-

cyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 14 maja 1997

r. [...]

o d d a l i ł kasację.

U z a s a d n i e n i e

Oddział ZUS w O. decyzją z dnia 10 stycznia 1997 r. odmówił Władysławie C.

przyznania wcześniejszej emerytury na podstawie rozporządzenia Ministra Pracy i

Polityki Socjalnej z dnia 26 stycznia 1990 r. w sprawie wcześniejszych emerytur dla

pracowników zwalnianych z pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy (Dz. U. Nr

4, poz. 27).

Wnioskodawczyni odwołała się od decyzji organu rentowego do Sądu Woje-

wódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Opolu, domagając się zmiany

tej decyzji. Sąd ten wyrokiem z dnia 6 marca 1997 r. zmienił zaskarżoną decyzję i

2

przyznał wnioskodawczyni prawo do wcześniejszej emerytury. W uzasadnieniu Sąd

Wojewódzki stwierdził, że rozwiązanie z wnioskodawczynią stosunku pracy nastąpiło

z przyczyn ekonomicznych, określonych w art. 1 ust. 1 i 2 oraz art. 10 ust. 2 ustawy z

dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami

stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych

ustaw (Dz. U. z 1990 r. Nr 4, poz. 19 ze zm.).

Od tego wyroku Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w O. wniósł apela-

cję. W apelacji organ rentowy zarzucił niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycz-

nych sprawy, a zwłaszcza nieustosunkowanie się merytorycznie do faktu, że wnios-

kodawczyni nie spełnia warunków uzyskania prawa do wcześniejszej emerytury ze

względu na to, iż sama rozwiązała stosunek pracy z Wojskowym Przedsiębiorstwem

Handlowym w W. w likwidacji. Nawiązała potem następny stosunek pracy, który ustał

na zasadzie porozumienia stron. W apelacji zarzucono też wyrokowi Sądu I instancji

naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 1 ust. 1 i 2 oraz art. 10 ust. 1

wspomnianej ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych

wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania lub o uchylenie zas-

karżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I

instancji.

Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu wyro-

kiem z dnia 14 maja 1997 r. zmienił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie wniosko-

dawczyni od decyzji ZUS w O. W uzasadnieniu Sąd Apelacyjny stwierdził, że bez-

względnym warunkiem nabycia prawa do wcześniejszej emerytury, poza 35-letnim

stażem pracy - jest to, aby rozwiązanie stosunku pracy było następstwem zmniej-

szenia zatrudnienia z przyczyn określonych w art. 1 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy z

dnia 28 grudnia 1989 r. Przeprowadzone przez Sąd Wojewódzki postępowanie do-

wodowe, dla ustalenia przyczyn i okoliczności rozwiązania z wnioskodawczynią

umowy o pracę, nie dało - w ocenie Sądu Apelacyjnego - wystarczających podstaw

do przyjęcia, że rozwiązanie to nastąpiło w trybie tej ustawy.

Od wyroku Sądu Apelacyjnego wnioskodawczyni działając przez pełnomoc-

nika złożyła kasację, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną jego

wykładnię i niewłaściwe zastosowanie (art. 368 § 1 KPC), a w szczególności art. 1

ust. 1 i 2 oraz art. 10 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach

rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu

pracy. W kasacji zawarty był wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i

3

przyznanie wcześniejszej emerytury oraz zasądzenie od organu rentowego na rzecz

wnioskodawczyni kosztów zastępstwa adwokackiego lub o uchylenie wyroku i prze-

kazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, przy

uwzględnieniu kosztów postępowania kasacyjnego, jako części kosztów procesu.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych w dniu 29 sierpnia 1997 r. złożył odpowiedź

na kasację, wnosząc o oddalenie kasacji w całości na koszt wnioskodawczyni za

wszystkie instancje postępowania sądowego. Zdaniem organu rentowego zaskar-

żony wyrok Sądu Apelacyjnego odpowiada prawu, zaś kasacja nie ma usprawiedli-

wionych podstaw zarówno z punktu widzenia prawa materialnego, jak i formalnego.

Sad Najwyższy rozważył, co następuje:

Wnioskodawczyni swoje żądanie o przyznanie jej wcześniejszej emerytury na

podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26

stycznia 1990 r. w sprawie wcześniejszych emerytur dla pracowników zwalnianych z

pracy z przyczyn dotyczących zakładów pracy (Dz. U. Nr 4, poz. 27) wywodzi z faktu,

iż z pracy podjętej w dniu 2 listopada 1996 r. w Przedsiębiorstwie Produkcyjno-Han-

dlowo-Usługowym „K.” w N. została zwolniona w dniu 30 listopada 1996 r. z przyczyn

związanych z likwidacją firmy. Poza sporem jest, że dysponuje ona wymaganym

przez przepisy rozporządzenia 35-letnim stażem pracy i staż ten posiadała w chwili

rozwiązania umowy o pracę w dniu 30 listopada 1996 r. Umowa została rozwiązana

w wyniku dokonanego przez wnioskodawczynię wypowiedzenia.

Sąd Apelacyjny miał w zgromadzonym materiale dowodowym podstawy do

uznania, że rozwiązanie trwającej nie cały miesiąc umowy o pracę w wymiarze 1/2

etatu, w prowadzonym przez spokrewnionego z wnioskodawczynią Przedsiębiorstwie

„K.” w N., nie nastąpiło w trybie art. 10 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z

dnia 28 grudnia 1989 r. Zakład pracy nie uległ likwidacji ani upadłości. Z zeznań

Tomasza R., właściciela przedsiębiorstwa wynika, iż nie zlikwidował przedsiębiors-

twa, nie zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej. Od lutego 1997 r. jedno-

cześnie z tą działalnością zawarł umowę spółki o tym samym profilu. Z treści umowy

o pracę i świadectwa pracy wynika, że wnioskodawczyni została zatrudniona jako

zaopatrzeniowiec i osoba do spraw marketingu. Tomasz R. przed Sądem I instancji

zeznał, że nie mógł zatrudniać już wnioskodawczyni jako sprzedawcy, mimo że

zgodnie z umową nie była ona zatrudniona jako sprzedawca. Wbrew treści świa-

4

dectwa pracy [...], w którym Tomasz R. podał, że umowa o pracę z wnioskodawczy-

nią została rozwiązana wskutek likwidacji prowadzonej przez niego działalności gos-

podarczej, w aktach rentowych [...] znajduje się pismo Urzędu Miasta i Gminy w N. -

Wydział Rozwoju Gospodarczego - z dnia 7 stycznia 1997 r., z którego wynika, że

podmiot gospodarczy, sklep „K.” w N., nadal figuruje pod numerem ewidencyjnym

[...].

W tych okolicznościach trudno podzielić wywody kasacji o naruszeniu przez

Sąd II instancji przepisów prawa materialnego - art. 1 ust. 1 i 2 w związku z art. 10

ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1989 r. Podanie w świadectwie pracy jako przyczyny

wypowiedzenia umowy o pracę po 28 dniach od jej zawarcia, likwidacji działalności

gospodarczej mimo jej kontynuowania i utrzymania w ewidencji nawet w kilka mie-

sięcy po rozwiązaniu tej umowy, świadczy o próbie obejścia przepisów rozporządze-

nia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 20 stycznia 1990 r. w sprawie wcześ-

niejszych emerytur...

Kierując się powyższymi względami Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do

uwzględnienia kasacji i na mocy art. 393

12

KPC orzekł jak w sentencji.

========================================