II UKN 475/97

Wyrok z dnia 27 stycznia 1998 r.

II UKN 475/97

Podmiot gospodarczy, któremu powierzono czynności polegające na

remoncie maszyn i urządzeń w ruchu zakładu górniczego, nie wykonuje robot

górniczych w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. o

zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin (jednolity tekst: Dz.U. z 1995 r.

Nr 30, poz. 154).

Przewodniczący SSN: Maria Mańkowska (sprawozdawca), Sędziowie SN:

Roman Kuczyński, Zbigniew Myszka.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 1998 r. sprawy z wniosku

Stanisława G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w K. o

emeryturę górniczą, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego-

Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu z dnia 25 czerwca 1997 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

U z a s a d n i e n i e

Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu wyro-

kiem z dnia 9 grudnia 1996 r. oddalił odwołanie Stanisława G. od decyzji organu

rentowego o odmowie przyznania prawa do emerytury górniczej na podstawie

ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin

(jednolity tekst: Dz. U. z 1995 r. Nr 30, poz. 154). W uzasadnieniu wyroku Sąd

stwierdził, że wnioskodawca zgodnie z decyzją ZUS Oddział w K. z dnia 19 grudnia

1994 r. pobiera emeryturę pracowniczą i że do ustalenia wysokości emerytury organ

rentowy przyjął 31 lat okresów składkowych oraz 6 lat i 9 miesięcy okresów nieskład-

kowych oraz że w piśmie z dnia 15 lipca 1996 r. wniósł o przyznanie w miejsce do-

tychczasowej emerytury prawa do emerytury górniczej. Sąd ustalił, że wnioskodawca

od 1 stycznia 1967 r. do 5 stycznia 1994 r. pracował w Fabryce Urządzeń Górnictwa

- 2 -

Odkrywkowego "F." SA w K., zaś przed podjęciem tej pracy od 30 listopada 1962 r.

do 31 grudnia 1966 r. pracował w Kopalni Węgla Brunatnego "K." , jednak nie była to

praca górnicza. Powołując się na wyjaśnienie Wyższego Urzędu Górniczego w K. z

dnia 2 października 1996 r. oraz na przepis art. 5 ust. 1 pkt 4 wymienionej ustawy

Sąd stwierdził, że wnioskodawca w okresie zatrudnienia w Fabryce Urządzeń

Górnictwa Odkrywkowego "F." wykonywał niewątpliwie prace na rzecz Kopalni

Węgla Brunatnego, lecz nie były to roboty górnicze i dlatego na podstawie art. 477

14

§ 1 KPC oddalił odwołanie.

Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu oddalił

apelację wnioskodawcy wyrokiem z dnia 25 czerwca 1997 r. i podzielił stanowisko

Sądu I instancji, że przedsiębiorstwo, w którym pracował wnioskodawca nie wykony-

wało robót górniczych dla kopalni w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 1

lutego 1983 r. Sąd uznał, że wykonywanie przez Fabrykę Urządzeń Górniczych "F."

w K. remontów i napraw maszyn i urządzeń, czy też montaży i demontaży koparek

oraz przenośników taśmowych na zlecenie Kopalni Węgla Brunatnego w K. nie daje

podstawy do uznania, iż podmiot ten jest jednostką wykonującą pracę górniczą na

rzecz kopalni stosownie do przytoczonego wyżej przepisu, a w konsekwencji do

uznania zatrudnienia wnioskodawcy na zajmowanych stanowiskach za pracę górni-

czą stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 5 wymienionej ustawy.

Wnioskodawca zaskarżył powyższy wyrok kasacją zarzucając naruszenie

prawa materialnego przez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, w

szczególności art. 5 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. o zaopatrzeniu

emerytalnym górników i ich rodzin i przyjęcie, że odwołujący się był zatrudniony w

jednostce, która nie wykonywała pracy górniczej na rzecz kopalni, a tym samym do

uznania, iż nie nabył prawa do emerytury górniczej. Skarżący wniósł o zmianę zas-

karżonego wyroku i uznanie, że nabył prawo do emerytury górniczej, ewentualnie o

uchylenie wyroku Sądu II instancji i przekazanie temu Sądowi sprawy do ponownego

rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. o zaopatrzeniu

- 3 -

emerytalnym górników i ich rodzin (jednolity tekst: Dz. U. z 1995 r. Nr 30, poz. 154)

za pracę górniczą uważa się zatrudnienie na odkrywce w kopalniach siarki i węgla

brunatnego przy ręcznym lub mechanicznym urabianiu, ładowaniu oraz przewozie

nakładu i złoża, przy pomiarach w zakresie miernictwa górniczego oraz przy bieżącej

konserwacji agregatów i urządzeń wydobywczych, jak też w kopalniach otworowych

siarki oraz w przedsiębiorstwach wykonujących roboty górnicze dla kopalń siarki i

węgla kamiennego. Zgodnie z pkt 5 tego przepisu za pracę górniczą uważa się mię-

dzy innymi zatrudnienie pod ziemią na stanowiskach dozoru ruchu, także w kopal-

niach węgla brunatnego i podmiotach, o których mowa w pkt 4, określonych przez

właściwych ministrów.

Kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest ustalenie, czy wnioskodawca,

będąc zatrudniony w latach 1967-1994 w Fabryce Urządzeń Górnictwa Odkrywko-

wego "F." wykonywał prace górnicze w rozumieniu powyższych przepisów. Proble-

mem tym zajmował się Wyższy Urząd Górniczy, który w piśmie z dnia 2 października

1996 r. [...], stwierdził, iż wykonywanie remontów i napraw maszyn i urządzeń, przy

użyciu których wykonywane są roboty górnicze, nie jest elementem robot górniczych.

Również z przepisów rozdziału 2 rozporządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia

12 października 1994 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ru-

chu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w odkrywkowych

zakładach górniczych (Dz. U. Nr 114, poz. 552) wynika, że robotami górniczymi są

roboty przygotowawcze, udostępniające roboty strzałowe, urabianie, ładowanie i

zwałowanie magazynowe oraz urabianie ręczne, hydromechaniczne i innymi meto-

dami.

Wnioskodawca pracował w Fabryce Urządzeń Górnictwa Odkrywkowego "F."

SA w K. na stanowisku kierownika naprawy maszyn i urządzeń, a następnie jako

zastępca kierownika ruchu zakładu górniczego i zawiadowca odkrywki [...], sprawując

nadzór nad robotami wykonywanymi na terenie Kopalń. Fabryka ta świadczyła na

rzecz Kopalni prace przy remontach urządzeń górniczych, w tym koparek, co zgod-

nie z przytoczonymi wyżej przepisami ustawy i rozporządzenia nie stanowi elemen-

tów pracy górniczej. Słusznie zatem przyjęły Sądy obu instancji, że podmiot gospo-

darczy, któremu powierzono czynności polegające na remoncie maszyn i urządzeń w

ruchu zakładu górniczego, nie wykonuje robót górniczych w rozumieniu prawa górni-

- 4 -

czego.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 393

12

KPC Sąd Najwyższy

orzekł, jak w sentencji.

========================================